+ Reply to Thread
Page 264 of 265 FirstFirst ... 164214254260261262263264265 LastLast
Results 2,631 to 2,640 of 2645

Thread: Nghe Chuyện Hà Nội

  1. #2631
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    4-Tính chất và h́nh thái hoạt động

    Trong các văn bản và phát biểu cá nhân người ta kết tội NVGP là tổ chức phản động , hoạt động gián điệp, nhận tiền và được chỉ đạo của nước ngoài, dùng văn học nghệ thuật hoạt động phản tuyên truyền , kích động quần chúng nổi loạn lật đổ chính quyền.


    Về tư tưởng th́ ở trên đă tŕnh bày cho chúng ta thấy rơ những đ̣i hỏi cải cách dân chủ của họ là phù hợp với tiến tŕnh lịch sử. Nếu ĐCSVN đi theo con đường đó th́ có thể khủng hoảng đă không thể xảy ra, đất nước không ở t́nh trạng như hiện nay. Có người lấy việc giải phóng miền Nam để biện minh cho việc đàn áp NVGP là chính đáng.
    Nhưng sau khi có sự sụp đổ của phe XHCN, sau khi nước Đức thống nhất th́ lư do này khó đứng vững.
    Về tập thể hàng trăm trí thức, văn nghệ sỹ với nhân thân đă biết ở trên và nhất là đa số là những trí tuệ tài năng hàng đầu ở miền Bắc th́ không thể nói rằng họ là một tập thể mù quáng. Bây giờ th́ lịch sử đă chứng minh rằng những điều họ dám nói ra lúc đó đă đi trước 30 năm.

    Qua các tài liệu và các cuộc phỏng vấn sau này có thể đánh giá như sau:

    NVGP không phải là một tổ chức v́ thực sự không có một ngọn cờ nào chỉ đạo, điều khiển NVGP. Nó là một xu thế, cùng bùng lên ở nhiều lĩnh vực, được nhiều người hưởng ứng quy tụ xung quanh nhóm sáng tác chính của báo Nhân Văn và tạp chí Giai Phẩm. Theo lời các chủ chốt thì dường như chỉ có hai người là Nguyễn Hữu Đang và Lê Đạt có tính chất thủ lĩnh về tinh thần, c̣n trong công việc th́ thường xuyên họ mâu thuẫn với nhau.
    Họ không có một nghị quyết, một chương tŕnh hành động cụ thể, một mô h́nh tổ chức nào. Theo ông Trần Duy họ luôn luôn trong t́nh trạng căi nhau về chủ trương, không ai bảo được ai (22).

    NVGP không hoạt động gián điệp. Cái tội gọi là hoạt động gián điệp ở đây là sự gán ghép suy diễn buộc tội. Nguyễn Hữu Đang không liên quan ǵ đến những người Pháp c̣n ở Hà Nội. C̣n Thụy An th́ được một cơ quan giao nhiệm vụ nắm ư đồ của mấy người Pháp đối với t́nh h́nh Hà Nội lúc đó. Sau đó những lời báo cáo của bà trở thành chứng cứ buộc tội bà hoạt động gián điệp. Họ cũng không có tài liệu bí mật để chuyển giao cho cái gọi là cơ quan t́nh báo Pháp.

    NVGP không nhận tiền của nước ngoài

    Có một nguồn giúp đỡ cho tạp chí Giai Phẩm là NXB Minh Đức. Chủ nhân của nó là Trần Thiếu Bảo con một gia đ́nh khá giả ở Thái B́nh, trước 1945 có nhà in ở Hà Nội. Ông Bảo có tham gia VHCQ, tản cư về Thái B́nh sau tháng 12- 1946 là Ủy viên BCH HVHCQ Khu III, sau tản cư vào vùng tự do Thanh Hóa lại lập Nhà xuất bản Minh Đức có Nguyễn Hữu Đang giúp, xuất bản sách kháng chiến cho đến 1954 th́ mang nhà xuất bản này về Hà Nội.

    C̣n nguồn tài chính cho báo Nhân Văn th́ do các cá nhân tự vay góp tiền để làm báo. Ông Trần Duy, Thư kư ṭa soạn báo cho biết:

    Có người nói rằng tôi nhận tiền của Durand, tôi có nói với mọi người là tôi không biết ông Durand. Hơn nữa nếu nói ông Durand là một nhà trí thức th́ người trí thức Pháp không bao giờ làm mật thám đâu. Trí thức Pháp là trí thức Pháp nhiều khi họ c̣n chống cả mật thám. Tôi không tin ông Durand, một nhà nghiên cứu về mỹ thuật Việt Nam, về cổ học Việt Nam mà lại là mật thám.

    Có người lại cho rằng tôi nhận tiền của Ủy Ban Quốc Tế. Tôi bảo tôi không biết Ủy Ban Quốc Tế nằm ở đâu mà tôi nhận tiền. Trong quá tŕnh làm báo tôi không tiếp xúc với một người châu Âu nào cả, một người ngoại quốc nào hết… Nghĩa là Nhân Văn tay trắng không có một đồng xu nào cả, từ khi nó lên là tay trắng, và khi đổ th́ cũng chẳng có một đồng xu nào trong quỹ cả.(23)

    5-Kết luận về bản chất NVGP. Niềm tin của tác giả

    Vậy bản chất của NVGP là ǵ?

    NVGP là một đợt bột phát trào lưu tư tưởng dân chủ ở miền Bắc Việt Nam có tiền đề ngay từ khi h́nh thành nhà nước VNDCCH lưỡng sinh giữa DCTS và toàn trị cộng sản tiến dần đến mô h́nh kiểu chủ nghĩa Mao, phát sinh trên nhiều lĩnh vực đời sống xă hội nhưng mạnh mẽ nhất là lĩnh vực ngôn luận mà lực lượng hăng hái nhất là trí thức khoa học xă hội và văn nghệ sỹ, tập trung xung quanh hai ấn phẩm là báo Nhân Văn và tập san Giai Phẩm.

    Có lẽ cần phải cho mọi người nghe ư kiến của Ông Nguyễn Hữu Đang trả lời Thụy Khuê ngày tháng 9- 1995 khi bà hỏi thực chất của phong trào Nhân Văn Giai Phẩm là ǵ :

    Thực chất phong trào Nhân Văn Giai Phẩm, nếu đứng về mặt chính trị, th́ đó là một cuộc đấu tranh của một số người trí thức, văn nghệ sĩ và một số đảng viên về chính trị nữa, là chống, không phải chống đảng cộng sản đâu, mà là chống cái chủ nghĩa Staline và chống chủ nghĩa Mao Trạch Đông. Sự thâm nhập của chủ nghĩa Staline và chủ nghĩa Mao trạch Đông đưa đến nhiều hiện tượng- nói là chuyên chính th́ chưa đủ- phải nói là cực quyền toàn trị, nó gay gắt ghê lắm…Nó gay gắt ghê lắm!

    Tác giả là người đă được đọc lại toàn bộ hồ sơ nghiệp vụ chuyên án NVGP, tiếp xúc với hầu hết thành viên chủ chốt của vụ án, một số văn nghệ sỹ tham gia vào đấu tranh với NVGP, tiếp xúc sớm nhất với các tài liệu nghiên cứu, các bài viết về NVGP từ nước ngoài, tiếp xúc tương đồi đầy đủ các bài viết về các nhân vật NVGP ở trong nước từ sau đổi mới.
    Tác giả tin rằng NVGP không phải là một vụ án gián điêp phản động. Các văn nghệ sỹ trí thức NVGP không có mục đích lật đổ chế độ. Họ chỉ mong muốn ĐCSVN, chính phủ sửa chữa những sai lầm và xây dựng ngay một nền dân chủ pháp trị, một đời sống tinh thần có tự do tư tưởng, một đời sống văn học nghệ thuật tự do sáng tạo.

    C̣n vụ án được đem xét xử công khai có thể nói đấy là một vụ án xử v́ mục đích chính trị chưa đủ chứng cứ cấu thành tội danh hoạt động gián điệp mà động cơ của nó có thể có sự lợi dụng để khuất lấp tai tiếng và bảo vệ vị trí của chính những người lănh đạo Đảng đă mắc sai lầm trong CCRĐ.


    Còn tiếp ...

  2. #2632
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    6-Nhận xét về các biện pháp đấu tranh chống NVGP, những người đấu tranh

    Các biệp pháp áp dụng để đấu tranh chống NVGP được gọi là biện pháp tổng hợp, là chế độ thông thường đối với các vụ án chính trị có quy mô lớn của các nước XHCN. Gồm như sau:

    -Huy động hầu hêt các phương tiện thông tin đại chúng của chính quyền tham gia phê phán. Báo Nhân Dân, Hà Nội Mới, Quân Đội Nhân dân, Tạp chí Học Tập, Tạp chí Văn Nghệ, Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam, Văn Nghệ Quân Đội, Tạp chí Điện Ảnh… Đặc trưng của các cơ quan ngôn luận cộng sản là chỉ cho phép sự phê b́nh chính thống, không cho phép người bị phê b́nh được nói lại.

    -Huy động các cơ quan quản lư trí thức, văn nghệ sỹ tổ chức các cuộc kiểm thảo, phê b́nh đấu tố những người tham gia NVGP, sau khi đấu tố đương sự phải viết bản tự thú tội để công khai hóa trên các phương tiện tuyên truyền.

    -Sử dụng các biện pháp nghiệp vụ của hệ thống công an.

    -Sử dụng các biện pháp quản lư hành chính như khai trừ Đảng, khai trừ BCH khai trừ hội viên các hội VHNT, treo bút không cho xuất bản tác phẩm có thời hạn hoặc vĩnh viễn, cách chức, chuyển công tác, hạ lương, đưa ra khỏi biên chế, bắt buộc cư trú ở những vùng xa Hà Nội, đưa đi cải tạo bằng lao động chân tay ở nông trường, nhà máy, hợp tác xă nông nghiệp…

    – Ngoài ra gia đ́nh các đối tượng c̣n phải chịu sự đối xử khắc nghiêt của các cơ quan quản lư xă hội và toàn xă hội như việc học hành, thi cử, phân công công tác, lấy vợ lấy chồng…

    Đáng lẽ có những h́nh thức kỷ luật chỉ có thời hạn vài ba năm nhưng cuối cùng kéo dài cho tới thời kỳ đổi mới. Các đối tượng hết hạn tù và quản chế đang là công dân b́nh thường nhưng vẫn bị quản lư như người mất quyền công dân.
    Nói chung là cái biện pháp tổng hợp ấy có một mănh lực vô h́nh ghê gớm, nó làm tê liệt ṃn mỏi sức lực và tinh thần của một bộ phận trí thức tinh hoa trong thời gian dài 30 năm.


    Việc đấu tranh đă tạo ra nhiều bi hài kịch cho các trí thức văn nghệ sỹ, tạo ra những vêt thương đau đớn giữa thầy và tṛ (24), giữa những người bạn thân cùng chiến đấu trong một chiến hào ngày hôm qua (25), giữa vợ chồng, cha con, anh em (26), giữa con cháu với chú bác ruột (27). Những vết thương ấy cũng kéo dài suốt ba mươi năm, cá biệt tổn thương c̣n tới ngày nay.

    Trong số các quan hệ làm cho vấn đề NVGP phức tạp lên, nghiêm trọng hơn có thể c̣n có sự thù ghét cá nhân như quan hệ Trường Chinh- Nguyễn Hữu Đang, quan hệ Tố Hữu- Hữu Loan, Tố Hữu- Phùng Quán, Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt..và các tham vọng cá nhân như đă nói ở phần trên…(28)
    Một đảng viên cộng sản châu Âu đă có nhiều năm sống ở Việt Nam trong cả kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đă ví rằng vụ NVGP và vụ án Xét lại sau này là hai cơn băo lớn quét qua bầu trời trí thức Việt Nam.

    IV- Hậu Nhân Văn Giai Phẩm

    Nhân văn Giai Phẩm tuy bị dập tắt nhưng nó có sức sống bất diệt, cứ âm thầm tha thiết chảy dưới bề mặt của chế độ toàn trị. Những ǵ tinh túy của nó đă kết tinh lại để rồi đến khi cởi trói các bảo vật ấy lại được sống tiếp cuộc sống công khai giữa xă hội.

    1-Thời kỳ 1960- 1986

    Trong thời gian dài các tác phẩm của các thành viên chủ chốt NVGP không được in ấn công khai trên mặt sách báo. Họ được trả một chút lương , để làm công việc dịch thuật. Các văn bản do họ thực hiện không được mang tên thật. Tranh vẽ mang tên người khác, thơ và truyện nếu phù hợp với đường lối tuyên truyền có thể xuất bản được th́ mang tên một người cụ thể khác.

    Đó là sáng tác thuê, họ chỉ được một phần nhuận bút. Nguyễn Hữu Đang th́ được trợ cấp lĩnh qua đơn vị nghiệp vụ công an. Người nào ra khỏi biên chế th́ tự kiếm sống. Có như Tử Phác đă rơi vào hoàn cảnh cực kỳ thê thảm.

    Tuy vậy họ vẫn sáng tác , tất nhiên là cảm hứng sáng tác bị thu hẹp và gắn liền với tâm trạng cá nhân. Đáng chú ư nhất là các trường hợp Phùng Cung, Hoàng Cầm, Phùng Quán.

    Phùng Cung sinh năm 1928 tại Vĩnh Yên, tham gia kháng chiến chống Pháp, sau ḥa b́nh bố ông bị quy sai địa chủ bị chêt trong tù, ông công tác ở Văn pḥng Hội Nhà văn. Khi có phong trào NVGP ông cho đăng truyện ngắn Con ngựa già của Chúa Trịnh trên báo Nhân Văn số 4. Thời gian này ông bị đ́nh chỉ công tác, kiểm điểm. Tháng 5- 1961 ông bị bắt , bị giam đến đầu 1973 mới được thả ra. Trong các bản thảo của Phùng Cung có khoảng chục truyện ngắn mang nội dung phê phán gay gắt CCRĐ, cuộc sống hiện tại, tha nhân của cán bộ, văn nghệ sĩ…Năm 2003 tuyển tập tác phẩm của ông được xuất bản tại Mỹ gồm tập thơ Xem Đêm đă xuất bản trong nước, 10 truyện ngắn và tập thơ Trăng Ngục với những bài thơ ông viết trong 12 năm tù đầy. Ông đă mất năm 1997.



    Còn tiếp ...

  3. #2633
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    Sau thời gian đi cải tạo lao động, Hoàng Cầm trở về Bắc Ninh quê hương ông. Vượt qua những dằn vặt đau đớn di chấn của vụ NVGP ông sống đằm ḿnh vào văn hóa Kinh Bắc cái mạch nguồn đă cho ông làm nên Bên kia sông Đuống. Tập thơ liên ḥan Về Kinh Bắc có thể nói là một lâu đài thơ ca tráng lệ có không gian văn hóa cổ kính ḥa trộn với tâm linh hiện đại, những ẩn ức về thân phận con người cùng với khát vọng sống của nó.

    Về Kinh Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp thơ ca của Hoàng Cầm, tiếc rằng 35 năm sau nó mới được ra mắt bạn đọc, sau khi Hoàng Cầm phải ngồi tù 1 năm rưỡi cùng người bạn thơ Hoàng Hưng ngồi tù 39 tháng v́ hệ lụy tập thơ. Trong thời gian 35 năm ấy một vài bài của Về Kinh Bắc, đặc biệt là Lá diêu bông đă được giới yêu thơ, thanh niên Hà Nội chuyền tay nhau cùng bản nhạc phổ lời bài thơ, tôi biết chính xác có bài của nhạc sĩ Ngọc Thanh, nhạc sĩ Lê Yên, sau này có bài của nhạc sĩ Phạm Duy.
    Chuyện t́nh của Lá diêu bông cũng như Quả vườn ổi, Cây tam cúc, Cỏ Bồng thi chỉ là một phương tiện thể hiện, đặt các bài thơ ấy trong bối cảnh 1958- 1960 mới hiểu được chủ nghĩa nhân văn, ám ảnh thân phận người nghệ sĩ, nỗi thất vọng to lớn giữa lư tưởng và cuộc đời của một thế hệ nhà văn…Ông vừa mới mất ngày 6- 5- 2010.

    Hành tŕnh tư tưởng của Phùng Quán thực ra đơn giản. Suốt đời ông ca ngợi lư tưởng, kêu gọi người ta chiến đấu cho độc lập dân tộc, cho hạnh phúc của nhân dân. Nhưng tính bộc trực, ḷng nhiệt thành khi đăng bài trên NVGP đă làm ông chịu nhiều oan ức. Vừa câu cá trộm ở hồ Tây để sống ông phải viết hàng trăm truyên thiếu nhi, truyện tranh cho các nhà xuất bản với bút danh mới hoặc mượn tên người khác.

    Trong nhiều năm ông đă hoàn thành bộ tiểu thuyết 3 tập gần 1000 trang về quăng đời niên thiếu chiến đấu trong đơn vị bộ đội do Đàm Quang Trung chỉ huy với tên Tuổi thơ dữ dội xuất bản lần đầu ở Huế với bút danh Đào Phương. Tuổi thơ dữ dội được Giải thưởng của Hội Nhà văn năm 1987. Ông đă mất năm 1995.

    Văn Cao gần như không công bố thơ của ḿnh trên báo, chỉ chuyên làm b́a sách và vẽ minh họa cho các báo. Bắt đầu đổi mới ông công bố bài thơ dài Năm buổi sáng không có trong sự thật trên tạp chí Sông Hương tạo ra sự ngạc nhiên của dư luận. Ông đă mất năm 1995.

    Đặng Đ́nh Hưng cũng âm thầm thể nghiệm một thể thơ hiện đại trên chất liệu chính cuộc sống ṃn mỏi, tù túng của ông, sau này in thành tập Ô Mai và Bến Lạ.
    Tôi lại đi…
    Jiữa cái nong h́nh dáng lưng tôi, một bảng đen trước mặt, một ṿng phấn dưới chân, zính zính… những con 8 lộn zọc nhẵn thín nam châm gói tronghatj thóc zống của không biết

    … Tôi hề biết
    / kể cả quả mít nứt
    Tôi đă t́m ở sau cái gương/ cũng không có j́ hết
    Tôi đă tiếp đau thương những nhỏ nhỏ
    thường thường
    Đă húp ra đi từng bát những nhạt nhạt
    mềm mềm
    ,và rất ngon

    Ông đă mất năm 1990 tại thành phố HCM.

    Trân Duy từ bỏ văn chương tuy không phải nghề chính nhưng ông cũng được đánh giá cao với truyện ngắn Tiếng sáo tiền kiếp trên Giai phẩm Mùa Thu tập I. Ông chuyên tâm với tranh lụa mà đề tài là các di tích văn hóa lịch sử, các danh thắng và có được một bộ sưu tập có giá trị. Ông được khôi phục Hội viên Hội nghệ sĩ tạo h́nh năm 1988, mở Triển lăm tranh năm 1991. Gần đây ông lại tái xuất giang hồ với vài truyện ngắn và đoạt ngay giải thưởng truyện hay trong năm của báo Văn Nghệ.

    Nguyễn Hữu Đang ra tù từ năm 1973 nhưng bị quản chế kéo dài ở quê ông Vũ Thư Thái B́nh. Ông nghiên cứu về triết học Trung Quốc, đặc biệt là Lăo Trang, về Lịch sử Đảng cộng sản Liên Xô. Ông có viết, đăng một số bài báo về Hội truyền bá quốc ngữ, về Văn hóa Cứu quốc, về điện ảnh trước 1945 và một vài truyện ngắn. Ông đă mất năm 2007.

    Thụy An cũng ra tù từ 1973, an trí tại quê làng Ḥa Xá Hà Tây, sau chuyển vào thành phố Hồ chí Minh sống với con cháu. Có nguồn nói rằng trong thời gian ở tù bà có làm được một số bài thơ nhưng chưa thấy công bố. Con trai của bà là Bùi Thụy Băng ở Ca Na Đa đă công bố cuốn hồi kư về bà. Bà đă mất năm 1989 tại thành phố Hồ Chí Minh.

    Nói thêm về Thụy An: Bà đă có mặt trong Nhà văn hiện đại của Vũ Ngọc Phan xứng đáng với tư cách là một nhà văn nữ viết tiểu thuyết. Bà c̣n là một nhà báo có năng lực, dũng cảm đấu tranh cho nữ quyền, từng là Chủ nhiệm báo Đàn bà mới, Quyền Tổng Giám đốc Việt tấn xă, là hội viên HNVVN khóa I 1957.

    Trần Dần là người tỏ ra bền bỉ và dẻo dai kiên tŕ với đường lối thơ cách tân siêu thực theo một kế hoạch nghiêm túc. Ông có nhiều tập thơ sau này đă in trong Trần Dần Thơ năm 2008, tiểu thuyết thơ Cổng Tỉnh xuất bản 1994 được Giải thưởng HNVVN năm 1995, tiểu thuyết Những ngă tư, những cột đèn, Một ngày Cẩm Phả…Ông đă mất năm 1997.

    Lê Đạt sau thời gian dịch sách và đọc sách phương Tây đă tập trung vào cách tân h́nh thức thơ mà sau đổi mới ông đă in thành tập Bóng chữ gây nhiều tranh căi. Đồng thời ông c̣n sáng tác truyện ngắn phần lớn mượn đề tài lịch sử hoặc phương Tây. Ông đă mất năm 2008.


    Còn tiếp ...

  4. #2634
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    Các nhà văn, họa sĩ, nghệ sĩ khác bị xử lư nhẹ hơn vẫn tiếp tục sáng tác và công bố tác phẩm như bộ tứ Nguyễn Tư Nghiêm – Dương Bích Liên- Nguyễn Sáng – Bùi Xuân Phái, Nguyễn Bính, Trần Lê Văn, Huy Phương, Thái Vũ ( Bùi Quang Đoài), Phan Vũ, Quang Dũng, Hoàng Tố Nguyên, Yến Lan, Nguyễn Thành Long, Hải Bằng, Nguyễn Văn Tư, Phạm Kỳ Nam, Văn Tâm, Hoàng Yến …

    Có một số người sau NVGP không hoặc hầu như không sáng tác hoặc không công bố tác phẩm cho đến thời kỳ đổi mới như Nhuyễn Khắc Dực, Chu Ngọc, Sĩ Ngọc, Lê Đại Thanh, Hữu Loan, Thanh Châu, Hoàng Tích Linh, Trần Công, Trần Thịnh, Hoàng Huế, Thúc Hà, Trương Tửu…

    Trong thời gian này có một sự kiện đáng chú ư là ở Hà Nội xuất hiện một nhóm văn nghệ sĩ trẻ lấy tên là nhóm Văn nghệ chân đất với tuyên ngôn nêu gương các đàn anh NVGP, đ̣i tự do sáng tác và thể nghiệm nghệ thuật.
    Nhóm này chỉ sinh hoạt bí mật, tùy hứng chưa có tổ chức nhưng đến năm 1983 một thành viên là Diệu Tô Minh làm việc ở Đài Phát thanh TNVN vượt biên và công bố trước một ṭa án nhân quyền ở Paris bản Tuyên ngôn của nhóm Văn Nghệ Chân đất, tài liệu Một nền thơ ly khai chủ nghĩa xă hội ở Hà Nội, trong đó có nhiều người sau này đă trở thành hội viên HNVHN, HNVVN như Lê Huy Quang, Chu Hoạch, Phan Đan, Lương Vĩnh…(29)

    2-Thời kỳ 1987 đến nay


    Sau khi có Nghị quyêt 05 của Bộ Chính trị ĐCSVN Về đổi mới công tác quản lí văn học nghệ thuật trong t́nh h́nh hiện nay vấn đề NVGP đă được đặt ra ở góc độ xem xét phục hồi hội tịch cho số người bị khai trừ có thời hạn nhưng kéo dài vô thời hạn, đồng thời giải quyết chế độ chính sách như cấp nhà, nâng lương cho một số người.
    Nguyễn Hữu Đang được tự do đi lại,được bố trí chuyển lên Hà Nội được cấp nhà ở. Tất cả những người tham gia NVGP được công bố tác phẩm nếu như tác phẩm của họ không vi phạm các điều cấm theo quy định. Họ tham gia vào các sinh hoạt văn học nghệ thuật b́nh thường. Và không thấy trong hoạt động của họ có vấn đề ǵ phức tạp như thời kỳ NVGP trước đây.

    Các ông Văn Cao, Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt, Phùng Quán, Hữu Loan, Lê Đại Thanh, Phùng Cung, Đặng Đ́nh Hưng, Trần Đức Thảo Trần Duy…lần lượt cho in tác phẩm taị các nhà xuất bản trong nước. Có quy mô và bề thế là tuyển tập của các ông Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt, Phùng Quán, Trương Tửu, Phan Khôi…

    Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT đă được trao cho các ông Văn Cao, Nguyễn Văn Tư, Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái, Dương Bích Liên, Nguyễn Sĩ Ngọc, Nguyễn Văn Tỵ, Đào Duy Anh, Trần Đức Thảo, Nguyễn Bính, Lộng Chương, Đặng Văn Ngữ…

    Giải thưởng Nhà nước về VHNT đă được trao cho các ông Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt, Phùng Quán, Yến Lan, Phạm Kỳ Nam, Nguyễn Thành Long … và nhiều ông khác.
    Dư luận đ̣i hỏi ĐCSVN, Nhà nước không nên mập mờ mà phải bày tỏ công khai việc đánh giá lại vụ NVGP cùng những sai lầm trong xử lư vụ án này.
    Việc chiêu tuyết cho các nhân vật c̣n lại vẫn được tiếp tục như đối với Phan Khôi,Trương Tửu, Nguyễn Mạnh Tường, Hữu Loan, Thụy An, Tử Phác, Trần Thiếu Bảo, Phan Tại…

    3-Nguồn tư liệu và các kết quả nghiên cứu về NVGP

    Đă sinh ra một tập quán kỳ lạ trong giới VHNT và NCKHXH là người ta né tránh NVGP suốt thời gian dài đến 55 năm. Cho đến nay tôi chưa thấy trong nước có bất cứ bài viết có hệ thống hoặc công tŕnh nghiên cứu nào về NVGP đă được công bố. V́ thế tài liệu về các ấn phẩm NVGP bị rơi rụng gần hết. Tài liệu của các cá nhân NVGP th́ đă bị tịch thu hoặc đem giao nộp, các gia đ́nh không dám tàng trữ, chỉ các thư viện quốc gia mới được bảo quản và cũng không phục vụ bạn đọc.


    Chỉ c̣n trong hồ sơ công an một số ấn phẩm và một số bản thảo thời kỳ NVGP và sau NVGP.
    Ví dụ khi tác giả đang phụ trách công tác về chuyên đề NVGP đă trao lại cho ông Lê Đạt bản thảo bài Cửa hàng Lê Đạt, trao lại cho ông Nguyễn Hữu Đang bức ảnh có ông đứng trên lễ đài Độc Lập cùng Hồ Chủ tịch ngày 2- 9- 1945, trao lại cho Trần Dần bản thảo tiểu thuyết thơ Cổng Tỉnh, bản thảo tiểu thuyết Những ngă tư, những cột đèn…

    Mới đây ông Lại Nguyên Ân đi t́m dấu vết của tờ Sáng Tạo cũng cho biết rằng tại Thư viện Quốc gia cũng không t́m thấy 2 số báo hiếm hoi này. Mà nội dung của nó hầu như không được đề cập đến trong các bài nghiên cứu ở nước ngoài.
    Vậy có thể một số ấn phẩm NVGP c̣n nằm rải rác trong một số cá nhân, người chơi sách, bán sách cũ từ thời NVGP.



    Còn tiếp ...

  5. #2635
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    Tại miền Bắc cuốn Bọn Nhân Văn Giai phẩm trước ṭa án dư luận là tài liệu duy nhất tập hợp các bài tổng kết phê phán chính thống về NVGP. Một số người nghiên cứu do không có tư liệu thường dựa viết theo cuốn này khi phải nói về giai đoạn 1954- 1960. Tiếc rằng hầu hết các bài trong tập sách đều viết theo lối tố khổ CCRĐ, rất thiếu tinh thần khách quan khoa học.

    Tại miền Nam, công tŕnh sớm nhất về NVGP là cuốn Trăm hoa đua nở trên đất Bắc của Hoàng Văn Chí, một người cháu rể của Phan Khôi. Cuốn này có một bài tổng quan và tuyển tập các bài văn cơ bản của NVGP nhưng trừ ra 4 người quan trọng là Thụy An, Nguyễn Hữu Đang, Trương Tửu, Lê Đạt. Bên cạnh cuốn này một vài tuyển thi ca chung có một số bài của các nhà thơ NVGP.

    Các sách này trước 1975 lưu hành ở miền Nam, c̣n sau 1975 th́ được coi là sách cấm trong cả nước.
    Như vậy trong nước chưa có một cơ quan nghiên cứu nào, một nhà nghiên cứu nào thực sự bắt tay nghiên cứu về NVGP. Hầu như toàn bộ các thế hệ sau không biết mặt mũi các ấn phẩm NVGP là thế nào, người ta chỉ lặp lại các luận điệu chính thống mỗi khi nói về nó.


    Gần đây Ngành Điện ảnh đă biên soạn xong và phát hành cuốn Lịch sử Điện ảnh Việt Nam tương đối công phu dày hơn 1000 trang, nhưng coi như không có hiện tượng NVGP trong làng điện ảnh thời kỳ 1955- 1958.

    Cũng may là trong số các hàng binh châu Âu khi hồi hương có người đă mang được một số ấn phẩm NVGP về Paris. Trong điều kiện đó, ở Đài RFI, BBC một vài nhà nghiên cứu văn học, sử học đă kêt hợp các tài liệu này với các cuộc phỏng vấn bằng điện thoại hoặc trực tiếp tại Paris, mới bắt đầu công bố những phác thảo gương mặt NVGP hoặc đánh gía về giai đoạn này.

    Cho đến nay đă có các công tŕnh và các tác phẩm của những người tham gia NVGP xuất bản ở nước ngoài như sau:

    – Cent fleurs écloses dans la nuit du Vietnam ( Trăm hoa đua nở trong đêm Việt Nam ) của Georges Boudarel xuất bản năm 1991. Trướ c đó năm 1987 đầu 1988 ông đă viết bài tựa đề Disidences intellectueles au Vietnam L áfaire Nhân Văn- Giai Phẩm ( Trí thức phản kháng tại Việt Nam, vụ Nhân Văn – Giai Phẩm) in trên hai số tập san ở Paris Sudestasie và Politique Aujourdhui en Europe.
    Boudarel là hàng binh đă tham gia công tác cho kháng chiến chống Pháp, sau ḥa b́nh ông làm biên dịch buổi phát thanh tiếng Pháp ở Đài Tiếng nói Việt Nam đến năm 1966 th́ hồi hương. Ông là bạn của nhiều nhân vật NVGP trong quân đội.

    – Thụy Khuê ở Paris cuối năm 2004 có bài Phong trào Nhân Văn Giai Phẩm và công bố loạt bài phỏng vấn Nguyễn Hữu Đang, Lê Đạt, Hoàng Cầm, Trần Duy. Từ giữa năm 2009 bà công bố từng phần trên website đài RFI như một công tŕnh nghiên cứu tương đối hoàn chỉnh với tựa đề T́m hiểu Phong trào Nhân Văn Giai Phẩm. Đặc biệt sau phần nghiên cứu chung bà đă dựng lại chân dung tinh thần NVGP từng cá nhân trí thức văn nghệ sỹ tiêu biểu của phong trào.

    – Công tŕnh mới nhất xuất bản năm 2009 tại Berlin Funfzig Jahre danach: Hundert Blumen in Vietnam 1954- 1960( Năm mươi năm sau:Trăm hoa đua nở ở Việt Nam 1954- 1960) của nhà nghiên cứu Heinz Schutte giảng dạy tại Khoa Đông Nam Á Đại học Hamburger. Độc đáo của công tŕnh này là tác giả đă khai thác được hồ sơ của Sứ quán Đông Đức tại Hà Nội phản ánh sự kiện NVGP, đồng thời tác giả đă vào Việt Nam nhiều lần và kiểm chứng tư liệu cũng như đánh giá của ḿnh qua rất nhiều nhân vật chính khách, văn nghệ sĩ thời kỳ đó.

    – Năm 1992 tại Paris nhà xuất bản Quê mẹ của Vơ Văn Ái in cuốn hồi kư bằng tiếng Pháp của Luật sư Nguyễn Mạnh Tường Un Excommunie ( Kẻ bị khai trừ) với tiểu tựa Hanoi 1954- 1991: Proces d ún intellectuel ( Hà Nội 1954- 1991: Kết án một nhà trí thức).

    – Năm 2001 Nhà xuất bản Văn Nghệ California Hoa Kỳ xuất bản cuốn nhật kí của Trần Dần tên là Trần Dần ghi trích những ghi chép của Trần Dần trong hai thời kỳ CCRĐ và NVGP 1954- 1960. Đặc biệt đây là một cuốn sách thật nhất về NVGP, về cuộc sống thời kỳ này của dân tộc mà người ta không thể t́m thấy các h́nh ảnh rớm máu ấy trong các tác phẩm tuyên truyền công khai ở miền Bắc.

    – Ngoài ra c̣n có một số cuốn khác đề cập đến NVGP như : Hồi kư Đêm giữa ban ngày của Vũ Thư Hiên do NXB Văn nghệ ở Hoa Kỳ, của Nguyễn Minh Cần, Trần Trung Phụng, Bùi Tín, Hoàng Giang, Kim.N.B. Ninh, Website của Trần Hữu Dũng, Talawas, một số bài viết trong nước, ngoài nước về các nhân vật chủ chốt NVGP và bài viết của chính họ về họ.

    – Để hiểu thấu đáo bối cảnh xă hội của phong trào NVGP c̣n có một số tài liệu lịch sử nước ngoài nghiên cứu về Việt Nam giai đoạn 1945- 1954 đặc biệt là quan hệ giữa chủ nghĩa Mao và cách mạng Việt Nam của Vũ Ngự Chiêu (30), Vũ Tường (31), Tŕnh Ánh Hồng (32), Davis Mar (33), Huỳnh Kim Khánh , Ninh Kim N. B (34),…

    Tuy nhiên do điều kiện thiếu tư liệu và khả năng kiểm chứng, kể cả Schutte, trong các tác phẩm nói trên có một số chi tiết không chính xác. Cũng do động cơ đánh giá chưa thật sự khách quan các tác giả thường nh́n toàn bộ phong trào Nhân Văn Giai Phẩm qua hệ quy chiếu đối kháng với ĐCSVN, với chính quyền Việt Nam. Điều này có thể làm sai lệch nội dung các văn bản và gây mất thiện cảm đối với một thế hệ độc giả trong nước.

    – Cũng nên nói thêm ở trong nước đă có người đang tập hợp hồ sơ về NVGP. Đó là nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân. Ông đă công bố một phần sưu tập này trên Talawas và một vài bài viết về các tờ báo Trăm hoa, Sáng Tạo, về Hội Nhà văn Việt Nam trong thời ḱ này (35).

    – Ở các ấn phẩm khác mới xuất bản gần đây, đặc biệt là các tuyển tập của các nhà văn có vai tṛ nhất định trong thời ḱ NVGP người ta đă cắt bỏ những bài viết về NVGP, c̣n trong tuyển tập của các nhà văn NVGP vẫn c̣n có những trường hợp loại bỏ tác phẩm mặc dù nó không sai trái theo quan điểm hiện nay như của Trương Tửu, Phan Khôi, Trần Duy.
    Ở một số cuốn hồi kí khi đến giai đoạn này người ta chỉ lướt qua một vài ḍng, kể cả hồi kí của Đào Duy Anh, Vũ Đ́nh Ḥe, Gia đ́nh Khan Khôi, Vũ Ngọc Phan, Tố Hữu, . Nghĩa là việc nói lại một cách rành mạch về NVGP vẫn c̣n là một việc cấm kỵ hoặc ít ra là khó nói!



    Còn tiếp ...

  6. #2636
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    4-Món nợ với lịch sử

    Công cuộc đổi mới của đất nước đă đem lại những thay đổi to lớn về tinh thần cho nhân dân và văn nghệ sĩ. Nghị quyết 05 của Bộ chính trị khóa VI với các tiêu chí dân chủ không những đă cho các nhà nghiên cứu và văn nghệ sĩ tư tưởng tự do trong sáng tác mà c̣n định h́nh lại những giá trị tinh thần của dân tộc đă bị bỏ qua.( sic ) Các di sản văn hóa khoa học đóng góp vào hành tŕnh hiện đại hóa ngôn ngữ, tư duy dân tộc của Tự Lực Văn Đoàn, của Trương Vĩnh Kư, Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, Hồ Biểu Chánh, Lan Khai … đă được xem xét đánh giá lại.

    Đáng lí ra những vụ án chính trị trong quá khứ của nước ta sau một thời gian dài đă phải được công khai về tư liệu, minh bạch về kết luận. Nếu ĐCSVN và chính quyền sai lầm th́ phải sửa chữa các sai lầm đó như Liên Xô, Nga, các nước Đông Âu và Trung Quốc đă làm. Nhưng tất cả vẫn mù mờ.

    Những người tham gia đấu tranh và các đối tượng hầu hết đă chết mà những người lănh đạo hiện nay vẫn im lặng, các nhà nghiên cứu không dám khai thác tài liệu hoặc phỏng vấn các nhân chứng. Hầu hết các bài viết cơ bản của NVGP trước đây bị quy kết là có tư tưởng phản động đều đă được in lại trong các tuyển tập văn học, tuyển tập cá nhân của họ, trên một số trang mạng và báo viết. Họ được ca ngợi , được giải thưởng HCM, GTNN nhưng công khai th́ không ai dám nói NVGP là vụ án ǵ?
    Trong lần trả lời phỏng vấn RFI lăo hoạ sỹ Trần Duy nói:

    Cái ǵ trong cuộc đời cũng dở dang, con người ḿnh cũng dở dang, năm nay 90 tuổi rồi, không biết ḿnh đi đúng hay ḿnh đi sai, ḿnh đi đúng th́ sống đến 90 tuổi rồi, mà ḿnh đi sai th́ đă chết từ 50 tuổi rồi. Bây giờ sống đến 90 tuổi th́ cũng không biết con đường đă đi là con đường nào. Ai ghét ḿnh? Ai yêu ḿnh? Ḿnh nên yêu ai, nên ghét ai? Thực tế ra sống đến chừng này tuổi tôi không nghĩ là tôi ghét ai cả, nhưng yêu ai th́ cũng rất khó.(36)

    Ở bài Tưởng niệm Phan Khôi , ông viết:

    Ông Phan Khôi không c̣n nữa, nỗi oan khuất của đời ông vẫn chưa có lời giải!
    Nỗi oan của nàng Đậu Nga trong Kinh dịch nổi tiếng của Trung Quốc đă được minh oan. Nỗi oan của gia đ́nh Nguyễn Trăi – Thị Lộ đă được minh giải. Nguyễn Du chưa đến ba trăm năm sau đă được đồng bào ḿnh thấu hiểu. Riêng nỗi oan của Phan Khôi , cái mà ông quư nhất, ǵn giữ nhất là phẩm giá th́ đă bị bôi nhọ , bị chà đạp. Ai là người minh giải?


    Tiếng thở dài và tiếng chép miệng của ông trong những ngày cuối cùng như c̣n vọng lại. Sinh thời mỗi lần ông nói đến nỗi oan khuất nào đó của người đời, ông vẫn thường nhắc đến tiếng cóc kêu với trời! Gió mưa là do chuyển hóa Đông- Tây của thời tiết, nhưng vẫn có người tốt bụng tin rằng: Trời mưa là nhờ có cóc kêu. (37)

    C̣n Phùng Quán sau đổi mới có viết :

    Tôi chết giữa Hồng Hà sóng đỏ
    Ba mươi năm sau
    Tôi hồi sinh giữa xanh thẳm Hàn giang. (38)

    Trong tư liệu của tác giả có lá thư Trần Dần viết gửi một người lănh đạo ngay sau chiến thắng 1975. Đó là một cái giọng rất tội nghiệp kiểu Trần Dần, không thể nghĩ là tâm tư của một kẻ phản trắc.

    "Rồi đám cháy tắt. Đất nước dập tắt cái đám cháy ngoại xâm ấy. Mỹ cút…Tôi hy vọng…vấn đề cuộc đời tôi lại đặt ra, ít nhất cũng với tôi, vợ con, gia đ́nh, ở ngưỡng cửa của Đất nước chiến thắng… Tôi vẫn hy vọng. Tôi c̣n ít nhiều năm tháng. C̣n một phần đời. Một phần đời, một ngày cũng đáng sống. Dù một buổi chiều. Nhất là trong khi ngày ấy, buổi chiều ấy, phần đời ấy dù bé bỏng nhưng nằm ở ngưỡng cửa Khải hoàn môn… Tôi hy vọng. Tôi c̣n một phần đời. Để sống nó. Để làm việc. Con cái. Sự gây dựng. Sự chuộc lại…Tôi xin sự giúp đỡ. Sự rộng lượng. Ở các anh. Ở tổ chức. (39)"

    Đáng tiếc là lời kêu cứu của Trần Dần, cũng là nguyện vọng chung của các nạn nhân NVGP đă rơi vào im lặng. Họ phải đợi thêm 12 năm nữa mới có ngọn gió đổi mới.
    Trần Dần từ trần tại Hà Nội ngày 17- 1- 1997. Mười năm sau 2007 ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật.
    Dù sao Trần Dần, cũng như Hoàng Cầm, Lê Đạt, Phùng Quán c̣n được may mắn hơn nhiều người khác.
    Cần có câu trả lời cho tất cả những người đă làm Bông hồng nở sớm (40) cho mùa xuân của đất nước.

    V- Phần kết

    Trong một xă hội đă kéo dài hơn nửa thế kỷ về sự mê muội dân trí, về sự độc tài về chính trị, sự lừa dối, sự đầu độc để có sự đồng thuận về vụ NVGP và các nhân vật của nó thật khó như đáy bể ṃ kim…


    Nhưng trong đêm tối không phải không có những người đă nh́n thấy ánh sáng của chân lư. Sẽ có nhiều người phản đối tôi. Nhưng chẳng lẽ cứ im lặng măi. Mỗi người chỉ là một góc của thế giới, và người ta bị thôi miên nữa, người ta cả tin. Tôi nghĩ đau khổ nhất của con người là đánh mất lư trí, là không hiểu , không thấy được thế giới thật đang ở bên ḿnh. Họ đă sống và tàn sát đồng loại và tự biện minh bằng một cái mục đích hăo huyến vô nhân tính.

    Vào những năm đầu đổi mới tôi đă viết trong bài thơ Thế giới đang tồn tại:

    Bi kịch thay cho những dân tộc chỉ tin vào những thần tượng, những tín điều.
    Người ta đă trả giá
    Một tuổi thanh xuân, một đời người, một thế hệ, một thiên niên kỷ để hiểu ra cái giản đơn giữa bao mê cung rắc rối: Con người.
    Cắt thế giới ra từng khúc, từng đoạn ư? Hay để nguyên nó mà trầm tưởng, mà chiêm ngưỡng.
    Tôi là một phần không thể chia cắt khỏi thế giới.
    Tôi hiểu:
    Cần phải đối xử với thế giới như nó đang tồn tại. (41)


    Cuộc đời của các nhân vật NVGP cho tôi cảm hứng viết bài thơ Bông hồng nở sớm. Bài thơ được in trong Tuyển tập Văn học hiện đại Việt Nam 1945- 1993. NXB VH 1993.



    Còn tiếp ...

  7. #2637
    Tran Truong
    Khách

    VỤ NHÂN VĂN – GIAI PHẨM MỘT TRÀO LƯU DÂN CHỦ, MỘT CUỘC CÁCH TÂN VĂN HỌC KHÔNG THÀNH _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )

    Hai mươi lăm năm qua tôi đă cố gắng hóa thân vào hàng ngh́n trang tài liệu, vào hàng trăm con người để hiểu một câu hỏi duy nhất NVGP là cái ǵ?.
    Nay tôi thấy cần phải lên tiếng về sự kiện này. Nếu không th́ đă quá chậm trễ, là có tội với vong linh những người đă khuất. Cả những người là NVGP. Cả những người đă vùi dập NVGP v́ cuồng tín ngây thơ hoặc nhờ đàn áp NVGP mà tiến thân.

    Họ có thể cần nói một lời sám hối với các bạn bè đồng nghiệp oan khuất của ḿnh, những người bị ḿnh sát hại một cách lương thiện mà vẫn c̣n bị ám ảnh bởi nỗi sợ hăi vô h́nh, đă nhắm mắt mà vẫn chưa nói được.


    Với chức nghiệp éo le của ḿnh, tôi đă cứu được nhiều người, đă giữ b́nh yên cho nền VHNT nhiều năm nhưng tôi đă trả giá cuộc đời ḿnh cho những nhà văn đă dám đốt ḿnh lên trước vận mệnh của đất nước, của nhân dân.(42)
    Tôi không mảy may ân hận, luyến tiếc về việc đă làm.

    Chú thích
    ______________________________ ___
    1-Tố Hữu: Xây dựng một nền văn nghệ lớn xứng đáng với nhân dân ta thời đại ta, Nxb Văn học 1973, trang 132-219.
    2- Hoàng Tiến: Nh́n lại vụ án Nhân Văn Giai Phẩm cách đây 40 năm, tài liệu nghiên cứu 1997.
    3- Vũ Tường: Ngày nay cách mạng Đông Dương phải hiện nguyên h́nh: Bước ngoặt dẫn đến cuộc đấu tranh giai cấp và nội chiến Việt Nam vào năm 1948. Journal of Southeast Asian Studies, 40, 3 (10- 2009), 519- 542. Bản dich tiếng Việt trên Talawas số Mùa Thu chuyên đề Bao nhiêu chủ nghĩa dân tộc là đủ?

    4- Nhà thơ, sinh năm 1939 quê Hải Pḥng, sống ở Hà Nội bị bắt năm 1980 v́ đưa tập thơ Tiếng vọng từ đáy vực gồm 400 bài vào Sứ quán Anh. Trước đó đă bị bắt và đi tù 2 lần v́ tội phản tuyên truyền. Được trả tự do năm 1991, tổng cộng ngồi tù 27 năm, được nhập cư vào Mỹ năm 1995. Tập thơ của ông với có tựa đề Bản Chúc thư của Một Người Việt Nam – Hoa Điạ Ngục được Văn Bút Quốc Tế tặng Giải thưởng Thơ ca Quốc tế năm 1985. Ông c̣n có tập truyện Hỏa Ḷ do Tổ hợp xuất bản miền Đông Hoa Kỳ xuất bản nảm 2001 và Tuyển tập thơ Nguyễn Chí Thiện 700 bài xuất bản năm 2006.

    5- Các bài Tuyên ngôn của nhóm Văn nghệ Chân đất, Họp báo về phong trào ly khai ở Hà Nội, Lá thư của người Hà Nội, Hà Nội một mối buồn dài, 30 năm văn học ly khai ở miền Bắc in trong tạp chí văn học Quê Mẹ của người Việt Hải ngoại ở Paris số 40- 41- 42, 1980.
    6- Nam Dao: Hoàng Cầm ( 1922 – 2010 ). Talawas tháng 10- 2010
    7- Tŕnh Ánh Hồng: Không chỉ có Moskva: Ảnh hưởng của Trung Quốc ở Đông Âu và Bắc Việt thời kỳ hậu Stalin. Bản dịch Lê Quỳnh, Talawas. Tham khảo thêm ở Năm mươinăm sau: Trăm hoa đua nở ở Việt Nam 1954 – 1960 của Heinz Schutte, Berlin 2009.
    8- Vũ Tường, Bđd.
    9- Tŕnh Ánh Hồng, Bđd.
    10- Vũ Tường, Bđd.
    11- Hoàng Giang: La Révolte des Intellectuels au Viêt- Nam en 1956, The Vietnam Forum 13.
    Georges Boudarel, Université de Paris VII: Intellectual dissidence in the 1950s THE NHÂN- VĂN GIAI- PHẨM AFFAIR. The Vietnam Frum 13.
    12- Sau đổi mới tài liệu này đă phát hành công khai trên Bản tin Thông tấn xă Việt Nam. Có thể tham khảo thêm trong Hồi kư Khơ rút Sốp, trên mạng.
    13- Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9+10 BCHTƯ ĐCSVN khóa II. Văn kiện Đảng.
    14- Vũ Tường, Tŕnh Ánh Hồng Bđd.
    15- Tố Hữu: Sđd.
    16- Thái Kế Toại: Luận văn tốt nghiệp ĐHAN HN Về các đối tượng NVGP và giải pháp trong t́nh h́nh đổi mới hiện nay, năm 1987.
    17- Nguyễn Mạnh Tường: Hồi kư bản tiếng Việt Kẻ bị mất phép thông công – Hà Nội 1954- 1991: Bản án cho một trí thức. Trên mạng.
    18- Phỏng vấn Đào Duy Anh, Đặng Văn Ngữ với chủ đề Nỗ lực phát triển tự do dân chủ, báo Nhân Văn số 2 – 3.
    19- Đào Duy Anh: Muốn phát triển học thuật. Giai phẩm Mùa Thu tập III.
    20- Phan Khôi: Phê b́nh lănh đạo văn nghệ, Giai phẩm Mùa Thu tập I.
    21- Trương Tửu: Bệnh sùng bái cá nhân trong giới lănh đạo văn nghệ, Giai phẩm Mùa Thu tập II.
    22- Thụy Khuê: Nói chuyện với họa sĩ Trần Duy. Website Thụy Khuê.
    23- Thụy Khuê: Bđd.
    24- Nguyễn Mạnh Tường có nhắc đến việc bị học tṛ đấu tố trong hồi kí Kẻ bị mất phép thông công…

    25-Nguyễn Huệ Chi trong bài viết Trao đổi cùng Nguyễn Văn Hoàn trên Talawas về thắc mắc của ông trường hợp Toàn tập Trần Thanh Mại không có bài đấu tranh trong thời ḱ NVGP, cho biết bố ông nhà nghiên cứu Nguyễn Đổng Chi bị ép viết bài phê phán Phan Khôi coi đó là một việc vẫn lấy làm xấu hổ, một vết nhơ không gột nổi. Khi chết ông dặn con t́m cơ hội gột rửa giúp ḿnh.Tác giả được nghe từ các nhân vật NVGP nhiều chuyện khôi hài về sự quay quắt tráo trở của t́nh bạn văn nghệ sĩ thời NVGP.

    26- Trong bài trả lời phỏng vấn của Thụy Khuê, Trần Duy cho biết em ruột ḿnh, một sĩ quan quân đội khai lư lịch đổi tên lót truyền thống của ḍng họ, không khai tên ông và chỉ nhận là con nuôi bố ông.

    27- Trong bài phỏng vấn của Thụy Khuê với các ông Hoàng Cầm, Lê Đạt có nhắc trường hợp vợ chồng Vũ Ngoc Phan- Hằng Phương. Hằng Phương gọi Phan Khôi là bác ruột anh mẹ, khi xảy ra NVGP họ viết bài đấu tố Phan Khôi, không dám đi đưa ma Phan Khôi. Một trường hợp nữa là quan hệ Tố Hữu – Phùng Quán, Tố Hữu là anh cùng cha khác mẹ với mẹ Phùng Quán.
    Phan Thao là con Phan Khôi vẫn phải kư tên vào tuyên bố lên án NVGP.


    28- Trong phỏng vấn của Thụy Khuê với Lê Đạt, Trần Duy.
    29- Tạp chí Quê Mẹ đă dẫn.
    30- Vũ Ngự Chiêu: Hồ Chí Minh nhà ngoại giao 1945- 1946.
    Chuyến đi cầu viện bí mật năm 1950 của Hồ. Tạp chí Hợp Lưu
    31- Vũ Tường, Bđd.
    32- Tŕnh Ánh Hồng, Bđd.
    33- David G. Marr: Vietnam 1945 The quest for Power
    34-Ninh Kim N.B: A World Transformed: The Politics of Culture in Revolutionary Vietnam, 1945- 1965. University ̣ Michigan Press 2002.
    35- Lại Nguyên Ân có các bài: Hội Nhà văn Việt Nam: Sự thành lập và hai năm đầu tiên tồn tại ( 1957- 1958 ). Đi t́m dấu tích tờ Sáng Tạo ( Hà Nội, 1956). Nguyễn Bính và tuần báo Trăm Hoa (1955- 1957). Xuân Diệu trong những năm 1954 – 1958.
    36- Trần Duy trả lời phỏng vấn Thụy Khuê.
    37- Trần Duy: Tưởng niệm Phan Khôi. Talawas.
    38- Trong trường ca Cây Cà báo Đà Nẵng tháng 1- năm 1987. Tên Phùng Quán lần đầu tiên trở lại công khai trên mặt báo.
    39- Thái kế Toại: Bđd.
    40- Bông hồng nở sớm:
    Sau mùa giông băo xác xơ
    Hàng cây thu ḿnh trong gió rét
    Đón anh về sáng nay
    Vườn mẹ nở bông hồng.
    Màu đỏ thắm chạm vào nỗi đau của mẹ
    Suốt một đời ṃn mởi lo âu
    Màu đỏ thắm đánh thức nỗi buồn của đất
    Bao năm mặt đất khô cằn
    Màu đỏ cháy lên kư ức của anh
    Một t́nh yêu vụt mất hai mươi năm
    Bao mộng mơ khao khát âm thầm.
    Có ai nói với anh:
    Ngày mai thôi bông hồng sẽ chết
    Nhưng hề chi
    Màu đỏ kiêu sa cứ cháy trong gió rét
    Và ở chân trời
    Đang th́ thầm cơn gió mùa xuân.
    1988
    41- Tập thơ Thế giới đang tồn tại, Nxb Văn học 1994
    42- Đó là việc tác giả và nhà văn Ma Văn Kháng bảo vệ cuốn tiểu thuyết Chúa Trời ngủ gật của Nguyễn Dậu in ở Nhà xuất bản Lao Động năm 1993 bị cơ quan Tổng công đoàn lao động quyết định nghiền hủy làm bột giấy. Ma Văn Kháng đă viết lại một phần vụ này, những ǵ có thể viết được công khai nhưng bị kiểm duyệt cắt bỏ một số đoạn trong hồi kí Năm tháng nhọc nhằn, năm tháng nhớ thương, NXB Hội Nhà văn xuất bản năm 2009, trang 385- 400.
    Qua vụ này có thể rút ra vài điều :

    Bộ máy văn nghệ Việt Nam và Luật xuất bản Việt Nam đă tạo ra rất nhiều cơ quan cảnh sát văn hóa với tư cách là cơ quan chủ quản của nhà xuất bản. Một khi sức ép trực tiếp với nhà xuất bản của A25 và Ban Tuyên giáo không thành, người ta dùng quyền lực của cơ quan chủ quản ép nhà xuất bản tiêu hủy cuốn sách. Trong trường hợp của Chúa Trời ngủ gật Bộ VHTT do nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm Thứ trưởng đă có công văn ủng hộ gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng xin vẫn cho sách được xuất bản. Nhưng các phần tử chủ chốt của A25 vẫn gây được sức ép buộc Tổng công đoàn lao động Việt Nam bóp chết cuốn sách.

    Làng Mọc Tháng Ba năm Canh Dần

  8. #2638
    Tran Truong
    Khách
    Trường khúc Nhân văn Giai Phẩm xuất hiện cho đến hôm qua là tạm chấm dứt , dù rằng đời của NVGP thật vắn số , xuất bản đúng sáu lần ... rồi chết , nhưng biết bao thứ đã chết theo . Với biên khảo của Thụy Khuê khởi viết từ 1984, chấm dứt vào ngày 23/11/2012 bổ sung lần cuối . Một công trình đầy nghị lực , tâm huyết ... kéo dài giòng giã 28 năm , chỉ mong làm sáng tỏ vấn đề văn học tại miền Bắc xã nghĩa , mà hậu quả là cả dân tộc gánh chịu tận bây giờ và còn mãi mãi .... Chỉ vì làm Văn Hoá sai !!!

    Thêm vào là 25 năm khảo cứu như tác giả _LÊ HOÀI NGUYÊN (Thái Kế Toại )viết ra :

    " Hai mươi lăm năm qua tôi đă cố gắng hóa thân vào hàng ngh́n trang tài liệu, vào hàng trăm con người để hiểu một câu hỏi duy nhất NVGP là cái ǵ?.
    Nay tôi thấy cần phải lên tiếng về sự kiện này. Nếu không th́ đă quá chậm trễ, là có tội với vong linh những người đă khuất. Cả những người là NVGP. Cả những người đă vùi dập NVGP v́ cuồng tín ngây thơ hoặc nhờ đàn áp NVGP mà tiến thân."


    Hãy suy tư và phán xét .

  9. #2639
    Tran Truong
    Khách
    Cả tháng qua ,quí vị cùng tôi đi qua nỗi buồn của văn học , của dân tộc ... để chiêm nghiệm cái hậu quả mà cả nước đang gánh trên vai . Cũng nhờ bóp cổ , tận diệt những gì Nhân Văn Giai Phẩm hô hào . Chúng ta mới có ngày hôm nay , con trẻ đến người già ,cõng trên lưng nợ lớn nợ con , cho đảng ta phởn phơ ngày đi chơi Hồng Kông , tối đánh bạc Ma cao .... Dắt díu nhau đi mua nhà khu Irvine , Cali bên Mỹ .

    Để thư giãn , mời quí vị xem vài dòng tự truyện của người trong nước :


    Phường Bát Âm


    Tốt nghiệp Nhạc Viện chưa xin được việc làm. Tôi chơi nhạc đám cưới, vũ trường, đệm đàn cho các ca sĩ hạng Phường, Quận, thỉnh thoảng leo tới cấp Thành Phố… vẫn xác xơ chẳng đủ trám miệng, dạ dầy bữa đầy bữa vơi, “điểm phổi” bằng thuốc lào hay thuốc lá nh́n kẻ no đủ lượn SH rồi mơ tưởng đời ḿnh tới lúc thăng hoa…

    Anh Lễ nói: “Hăy ly dị phố phường theo chúng tao vài năm mày sẽ thoát kiếp sâu bọ”.

    – Thế các anh làm ǵ? Tôi hỏi (thoáng nghĩ trong đầu một đường giây buôn lậu ma túy). Anh Lễ bảo:

    - Chơi nhạc đám ma. Khi cuộc sống đă lên tới cao trào của sự ḷe loẹt kẻ giầu tiền thường đem cái chết của người thân để triển lăm ḷng hiếu hạnh, nếu không có quy luật sinh tử họ chẳng biết thể hiện chữ hiếu ra sao. Chính v́ vậy, họ chi rất đẹp cho các thủ tuc tiễn đưa người quá cố về thế giới bên kia, phường bát âm hoặc những người làm nghề khóc thuê qua đó cũng được nhờ.

    Thế là tôi tạm xa thành phố theo phường bát âm xuôi ngược khắp nơi…
    Nhờ khả năng cảm âm thiên phú, chỉ vài buổi tập tôi đă sử dụng thành thạo cây đàn tam anh Lễ giao cho, cũng chẳng mấy khó khăn tôi nắm vững quy luật ḥa âm giản đơn ở các phường bát âm thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ.
    Tôi hỏi anh Thứ (người thổi kèn):

    - Chỉ có năm sao lại gọi là bát âm?. Anh Thứ trả lời:

    - Tao cũng đếch biết! Trước th́ đủ cả tám giờ c̣n năm vừa vặn một mâm gia chủ khỏi thêm bát đũa cho phường.

    Lúc trẻ, anh Thứ thổi kèn trong “Đội Quân Nhạc” chuyên tiếp đón nguyên thủ quốc gia ngoại quốc hoặc trong ngày lễ trọng đại, và các cuộc họp quan trọng của chính phủ. Khi mất sức, anh mang quân hàm thượng úy, gia nhập phường bát âm với anh Lễ nhờ bạn bè giới thiệu. Anh Thứ rất thương đứa con gái út, lúc tan đám, anh hay xin nhà chủ gói xôi miếng gị mang về cho nó.

    Anh bảo:

    - Từ ngày theo phường con tôi đỏ da thắm thịt, càng nhiều người chết nó sẽ béo lên.

    Linh hồn kiêm cán bộ tổ chức phường bát âm tên Tiết, anh có biệt tài thám tử nắm rất chắc lư lịch các gia đ́nh “máu mặt” trong phạm vi 100 cây số. Giàu lâu hay mới phất, địa vị xă hội ra sao, chết v́ nguyên do ǵ? Anh biết tường tận tới đường tơ kẽ tóc. Vốn làm giáo viên giảng dậy môn Tâm Lư, chỉ thoáng dăm câu đôi điều anh đă nắm bắt được t́nh h́nh, dù gia đ́nh đang lúc tang gia bối rối.



    1. Đám ma bố ông Tổng giám đốc

    Nhà ông Tổng cách trung tâm thành phố 20 cây số. Ông tiếp phường bát âm với phong cách xuề x̣a:

    - Tôi không thích ở thành phố dù được phân nhà. Các anh cứ đàn thật lâm ly, mấy cô khóc thuê th́ gào cho thật thảm thiết, bao nhiêu tôi cũng chi.

    Anh Tiết th́ thào:

    - Bố ông ấy chết v́ suy nhược thần kinh.

    Tôi hỏi:

    - Sao anh biết?

    Anh Tiết bảo:

    - Nhà nhiều của th́ lo ngay ngáy ăn không ngon ngủ chẳng yên, chưa biết lúc nào vỡ ổ, ngậm sâm Cao Ly th́ cũng giống củ khoai hà.

    … Cỗ quan tài nằm giữa căn pḥng rộng thênh thang, chính giữa bàn thờ là trầm hương tỏa khói. Phường bát âm ngồi cạnh linh cữu trên chiếc chiếu Nga Sơn. Rượu ngoại, thuốc lá ba số 5 cứ hết lại được tiếp.
    Tôi xả láng trong lúc nghỉ, anh Lễ mắt trước mắt sau rút trộm thuốc lá, c̣n anh Tiết ngang nhiên cầm chai rượu tuồn vào túi, miệng lẩm bẩm:

    - Mang ra chợ hàng Da cũng xấp xỉ một chỉ.

    Anh Thứ lầu bầu:

    - Tụi ḿnh giống con kền kền chuyên ăn thịt xác chết.

    Anh Thức (người đánh trống trong phường) bảo:

    - Đời là mấy tí, chẳng mấy khi trấn lột các ông quan hợp pháp.

    Tôi ngồi đàn như kẻ vô hồn, nh́n mấy ngọn nến chập chờn trên nắp quan tài. Ai cũng đều kết thúc tại vị trí này, con người sinh ra, sướng khổ, vinh quang, quyền lực hay nghèo hèn khốn khó đều giống nhau. Cuộc đời thật tạm bợ, thần chết cào bằng tất cả…

    … Tiềng người khóc thuê lên bổng xuống trầm, nghẹn ngào, khắc khoải: Con yêu bố ... Hiếu với bố như hiếu với dân ... bố đă về trời tung cánh hạc cơi Bồng Lai….

    Ông Tổng nói với phường bát âm:

    - Lời bài khóc do tôi sáng tác, các anh thấy trong đó vừa mang t́nh văn học lại không mất quan điểm.

    Anh Lễ bảo:

    - Tuyệt vời, bác có khả năng duy mỹ.

    Ông Tổng nói:

    - Duy vật chứ !.

    Anh Tiết góp vào:

    - Cả hai! Ngoài ra nó c̣n mang nhạc tính.

    Ông Tổng xua tay:

    - Các anh nói hơi khó hiểu, mặc dù tôi biết là lời khen. À! Khi khách tới đông nhờ mấy anh chơi bản nhạc “Diệt Phát Xít” cho không khí thêm hùng tráng.

    – Vâng! Phường chúng tôi lúc nào cũng sẵn sàng _ anh Thứ bảo.

    Tiếng xe, tiếng người ồn ào…

    – Dạ! Mời các quư vị… Quư hóa quá!… Ông cụ nhà tôi chắc mát ḷng mát dạ…

    – Cụ “đi” từ lúc nào?

    – Hôm qua, lúc chính ngọ…

    – Thủ trưởng yên tâm, em sẽ cho đăng trên báo, em tạm mượn bức ảnh cụ nhà, in vào mục chia buồn để thêm phần trang trọng…

    – Hết bao nhiêu?

    – Em ủng hộ vô tư coi như con cháu trong nhà tiền nong làm ǵ, nếu được chỉ xin thủ trưởng cái chữ kư vào bản hợp đồng chuyển nhượng…

    – Cứ từ từ, đợi qua ngày mở cửa mả. Có quen ai bên tờ “Thi văn” không?

    – Thằng bạn em phụ trách phần biên tập thơ của tạp chí…

    – Tốt! Cậu nhờ anh ta làm bài thơ ca ngợi ông cụ, tôi sẽ tóm tắt quá tŕnh quê quán, đức độ cụ nhà…

    – Tưởng ǵ chứ việc đó thằng em làm một phát ăn ngay…

    Ḱn ḱn ṿng hoa các cơ quan đoàn thể từ thấp tới cao đề hàng chữ Kính viếng… Vô cùng thương tiếc… Cỗ bàn được bày ra, nếu vắng những người khóc thuê và tiếng nhạc nỉ non của phường bát âm rất dễ lầm đây là đám cưới. Khách, chủ đều tươi cười nâng ly chúc tụng nhau. Vợ ông chủ tich nói: Đám nhà tôi có vui không quư vị?

    – Vui, vui lắm, c̣n hơn cả tết. Cũng nhờ cụ qua đời anh em chúng ta mới được hân hạnh gặp nhau đông đủ như ngày hôm nay.

    – Mời anh em nhạc sĩ ngừng tay xơi bữa cơm dưa muối _ ông Tổng nói với phường bát âm…

    Nh́n các món trên bàn, anh Tiết bảo:

    - Dưa muối kiều này c̣n hơn thịt cá nhà tôi.

    Anh Thứ nói:

    - Thịnh soạn như vậy là con cháu hiếu thảo lắm!.

    Anh Lễ hỏi:

    - Hết khoảng mấy cây hở các huynh?
    Tôi bảo:

    - Không liên quan ǵ đến chúng ta, mấy cây cũng vậy. Xin mời các đại sư huynh khai chiến với đĩa thịt gà, nào nâng đũa!

    Ông Tổng nói với thực khách:

    - Làng tôi sinh nhiều anh hùng, ngay đầu làng dựng đền thờ vị thành hoàng có tài đánh giặc…

    – Chắc thành hoàng đem lại ấm no cho toàn dân? Ai đó hỏi ông chủ tịch.

    – Làng tôi vẫn nghèo, nhưng giàu ḷng yêu nước.

    Đám kết thúc. Ông Tổng cùng vợ tiếp phường bát âm vào buổi chiều ngày hôm sau:

    – Cám ơn các anh. Ông quay sang hỏi vợ:

    - “Thế nào?”.

    - Lăi ḿnh ạ! Tiền phúng viếng hơn hai trăm triệu, chưa kể đồ mừng. – Vợ ông trả lời.

    – Vậy bồi dưỡng thêm cho mỗi người năm chục ngàn…

    Trên đường về anh Tiết bảo:

    - Cứ đà này, tôi chỉ mong các bậc giàu tiền lần lượt quy tiên.

    Anh Thứ th́ nói (sau khi đếm tiền):

    - Cái chết của các bậc quyền quư lợi nhiều hơn hại, nó đem lại cho chúng ta nguồn sống, nó giúp chúng ta tồn tại và nếu chúng ta sống mạnh sống hùng th́ cả dân tộc hồng hào. Khuôn mặt xanh xao truyền thống sẽ đổi màu, dạ dày chẳng c̣n sôi réo đ̣i báo động.

    Tôi bảo:

    - Có nghĩa chiến tranh hết đe dọa.

    Anh Thứ gắt:

    - Tầm bậy! Giống người khi đủ ăn rồi họ lại đ̣i hỏi nhu cầu khác.
    Tôi hỏi:

    - Nhu cầu ǵ?

    Anh Tiết nói:

    - Mày chỉ đáng ăn cứt khi hỏi câu này.

    Anh Lễ cười:

    Nếu vậy th́ tổ quốc dấu yêu hết cả cứt, v́ rất nhiều thằng hỏi như nó…”


    2. Đám ma bố ông X

    X – trẻ trung, vẻ mặt đa mưu. Không hổ danh “hậu sinh khả úy”, vợ con rồi X vẫn ngủ thêm với nhiều cô gái qua các cuộc t́nh đă đóng bảo hiểm. Điều đó chứng tỏ X ṣng phẳng, thận trọng và thấp thoáng nhân tính.
    X nói với phường bát âm:

    - Tôi cần các anh.

    Anh Thứ hỏi:

    - Chúng tôi phải làm gi?.

    X nói:

    - Yêu cầu nét mặt biểu hiện sự đau thương tới tột cùng.

    Anh Lễ hỏi:

    - Giá cho sự đau thương là bao nhiêu?

    X trả lời:

    - Một triệu?

    Tôi nói:

    - Khi nhạc sĩ phải đóng vai kịch sĩ cũng chẳng mấy dễ dàng! xin anh hai triệu.

    X trả lời:

    - OK!.

    … Anh Tiết nói với tôi:

    - Mày đă bắt đầu biết cách nâng cao giá trị tập thể, tao kiêu hănh v́ mày, chúng ta không thể sống theo kiều bầy đàn nguyên thủy, một cộng đồng có sức sống mạnh mẽ đ̣i hỏi tính liên kết bất vụ lợi. Hôm nay, trước linh hồn bậc cao niên khả kính tao xin thề, thương mày nhiều hơn nữa và thực hiện tốt chiến thuật “kẻ tung người hứng”.

    Anh Thứ bảo:

    - Hoan hô các Khanh! Vương quốc sẽ hùng mạnh, ngày mai Trẫm khao thưởng tất cả bữa lẩu dê ở phố Lê Duẩn.

    Anh Lễ bảo:

    - Món dái dê hấp cách thủy rất tuyệt.

    Tôi nói:

    - Hôi bỏ mẹ!.

    Anh Thứ bảo:

    - Vấn đề này mày vẫn c̣n đần độn, tao sẽ dậy dỗ mày có cái nh́n mang tính khoa học, tính triết lư Phương Đông và nhân bản trước những món ăn được chế tác từ bộ phận sinh dục, nó huyền bí, cao cả, thiêng liêng…

    Anh Tiết nói:

    - Chưa đủ, c̣n phảng phất mùi thiền.

    Đám ma bố ông X không ồn ào, người trong nhà nói nhỏ với nhau tựa tiếng khóc thút thít, khung cảnh lạnh lẽo gây cảm giác rờn rợn. Anh Thức ngừng tay trống lí nhí:

    - Tao thấy giống như là chuyện Liêu Trai. Người đàn bà phụ trách công việc tiếp rượu, thuốc cho phường bát âm c̣n trẻ, vành khăn tang chít hờ hững ngang đầu làm tăng thêm nét đẹp quư phái, bộ tang lễ màu trắng mỏng dính như váy ngủ để lộ thân h́nh hoa hậu.

    Anh Tiết bảo:

    - Cô bồ ruột của cái ông đang nằm trong quan tài.

    Anh Lễ nói:

    - Kiểu già nhân ngăi non vợ chồng.

    Anh Thứ bảo:

    - “Nh́n bộ đồ tang phủ trên ḿnh người đẹp khiến ….., ăn mặc kiểu đấy cũng gần giống trần truồng.

    Anh Tiết nói:

    - Thôi, xin bố hăy tập trung chơi nhạc.

    Tôi hỏi anh Tiết:

    - Vợ ông ấy không ghen?

    Anh Tiết bảo:

    - Bà khuất núi trước chồng hai năm, cho nên cô bồ mới ngang nhiên tiếm quyền.


    Tang lễ bố ông X sang trọng xong trang nghiêm, b́nh dị. Người tinh tế tới dự thấy gần giống một âm mưu khiến họ phải dè dặt, ư tứ. Các món ăn đậm đà bản sắc dân tộc, đồ uống cũng thế, rượu làng Vân thay thế vị trí rượu phương Tây. Từ giàn âm thanh đời mới cứ khoảng nửa tiếng đồng hồ lại phát cuốn băng ghi âm giọng nói bố ông X đọc lời khai mạc buổi hội thảo mang chủ đề “Bàn về văn hoá tang lễ”.

    Anh Thức bảo:

    - Đám này phường ḿnh nhàn hạ.

    Tôi nói:

    - Sự có mặt của phường bát âm chỉ mang giá trị vật trang sức.

    Anh Thứ bảo:

    - “Thôi đi các bố! Tôi chỉ quan tâm mấy tờ giấy có mệnh giá cao…

    Tôi nói:

    - Giọng nói người chết nghe khá hào hùng, bài diễn văn hay đấy chứ!

    Anh Lễ bảo:

    - Tao nghe thấy giống kiểu quảng cáo thuốc chữa hôi nách, sâu răng, hắc lào, bệnh lậu của gánh thuốc “Sơn đông măi vơ” “.

    Đêm rằm. Tôi không ngủ mà đi dạo quanh khu vườn nhà ông X. Trăng sáng quá, các anh trong phường bát âm chắc đă ngủ ngon, nh́n trăng, nh́n cảnh vật tôi bỗng nhớ tới hai câu thơ của một thi sĩ nhà quê:

    …Đêm nay mới thật là đêm
    Ai đem trăng sáng , văi bên vườn chè…

    Vườn nhà ông X không có chè, toàn cây ăn quả, chậu cảnh. Bóng ai mặc bộ đồ trắng thoáng hiện. Ma! Tôi sởn gai ốc, xong không phải, đó là cô bồ ruột của bố ông X (hiện đang nằm trong quan tài). Cô không hiện diện một ḿnh, ông X đứng cạnh…

    Tiếng ông X:

    - “Anh phải có trách nhiệm thừa kế những ǵ bố anh để lại, giờ đây chúng ḿnh không phải lén lút như trước”. Giọng cô gái:

    - Bố con nhà anh giống hệt nhau.

    Ông X hỏi:

    - Anh với bố, ai làm cho em sướng nhiều? Cô gái bảo:

    - Anh hùng hổ nghiến ngấu, bố anh từ tốn dẻo dai, ai cũng làm em thích …


    Anh Lễ nói (ở quán lẩu dê trên đường Lê Duẩn):

    - Món dái dê hấp cách thủy thật tuyệt!.

    Anh Thứ bảo:

    - Vừa có hợp đồng. Ngày mai phường ḿnh chơi nhạc cho đám ma con chó nhà một đại gia mua bán bất động sản, các khanh nghĩ thể nào? Anh Tiết trả lời:

    - Người hay súc vật đều giống nhau thôi không có gi phải băn khoăn…

    Thành phố lên đèn, tôi vật vờ vô định , thoáng nghe bên tai tiếng dương cầm giai điệu bản “Giao hưởng số chín, cung rê thứ” của L.V. Beethoven mà tôi học ngày nào. Hiện tại, tôi chơi nhạc đám ma.
    Cái chết – quy luật tất yếu giúp tôi sinh tồn, các giá trị nghệ thuật cao quư chỉ c̣n là hoài niệm!

  10. #2640
    Tran Truong
    Khách

    T́m đường "cứu nước" hay bỏ phiếu bằng chân ?!

    Nhờ ơn bác ơn đảng ,dân ta có được ngày 30/4/75 , ngày toàn dân miền Bắc lần đầu tiếp xúc với nền văn minh loài người , Đổng - Đạp - Đài không còn là giấc mơ, không còn là niềm ao ước như trước đây .

    Bây giờ , người dân mơ xuất ngoại , dù là xuất ngoại làm Ô sin , hay bán cơ bắp .... Miễn là Xuất Ngoại ....
    Đây những sự thật đau lòng , nhưng nhiều người chưa nghe , chưa hiểu :

    T́m đường "cứu nước" hay bỏ phiếu bằng chân ?!


    Một phụ nữ lớn tuổi, giọng Nghệ An, cho biết, quê ở Anh Sơn. Hành tŕnh từ Hà Nội đi máy bay sang Nga, qua Đức và tới khu rừng này mất một tháng bảy ngày.

    Nghe có tổ chức giới thiệu người đi Anh làm việc, cô đă cẩn thận kiểm tra, trước khi thế chấp căn từ đường ba đời của nhà chồng lấy 7.000 Euro để đi lao động, ḥng đổi đời cho hai người con trai. Cô cho biết, đơn vị tổ chức hứa hẹn rằng, tới Anh làm việc hai tháng là đủ tiền lấy lại sổ đỏ.

    Ở Moscow được 20 ngày, cô được cho 60 USD để tiêu, th́ có người lạ mặt đến gặp, cho biết mười ngày nữa lên đường nhưng phải trả chi phí 2.000 Euro, do khoảng chi trước chỉ lo tới Nga.
    Tự đánh giá là gặp bọn lừa đảo, người phụ nữ này vẫn cố nuôi hy vọng gỡ gạc , nên đồng ư gọi điện thoại về nhà, thế chấp sổ đỏ để được sang Đức, qua Pháp. Cô cho biết, ở khu rừng này, cô gặp 26 người đồng cảnh ngộ, tất cả đều ở miền Trung. Nghe mức chi phí 9.000 Euro của người phụ nữ đến từ Nghệ An, có nhiều người cho biết, họ mất tới 13.000 Euro.

    Trong số 24 người Việt ở rừng Téteghem, có một thanh niên nói giọng Huế, giới thiệu ḿnh quê ở Phường Đúc. Anh này cho biết, tháng Tám có 27 người, chết một, hai người trốn được sang Anh, c̣n lại 20 nam và bốn nữ. Theo anh này, ngoại trừ một chị 50 tuổi và một chị 45 tuổi, phần lớn trong độ tuổi từ 30 tới 40 và ba thanh niên mới 19, 17, 16 tuổi.

    Người nói giọng Huế nh́n nhận, khu rừng Téteghem có thể xem là đoạn cuối của hành tŕnh từ Việt Nam, sang Nga, qua Đức rồi tới Pháp. 24 người Việt hầu như không đủ tiền để đi tiếp và theo họ, đường dây đưa lao động cũng khó đưa họ sang Anh trót lọt.

    Mấy tháng đầu, họ toàn ăn rau rừng để cầm hơi, nhịn đói khát đến mấy ngày liền. Theo lời kể của họ, gần đây mới có người tiếp tế thực phẩm và dụng cụ nấu nướng. Chàng trai quê ở Phường Đúc cho biết thêm, tuy có cơm ăn nhưng họ vẫn tiếp tục hái rau trong rừng để thay thế rau chợ.
    Anh này nói: “Đủ ăn, có đồ ấm là nhờ cô chú gốc gác người Sài G̣n định cư tại Dunkerque cho lương thực, tặng mền len, quần áo và giày, chính quyền địa phương cũng cho thịt gà và bạt nilông, để chúng tôi dựng lại hai túp lều lớn khang trang một chút”.

    Nh́n hai cái lều dựng bằng bạt nilông như vậy, khó h́nh dung nó có thể che chắn cho những người Việt ở đây qua được mùa đông rét giá. Vậy mà chàng trai xứ Huế lại cho rằng, chịu dăi nắng dầm mưa, rét buốt, đói khổ thế nào cũng chưa bằng những giờ phút kinh hoàng khi nhảy xe trốn sang Anh.

    Đang tṛ chuyện với những đồng hương, chúng tôi thấy ba thanh niên vào khu trại. Một người trẻ ngồi bên cạnh giới thiệu: “Ba người này đi nhảy xe không được mới về lại rừng. Họ đi bộ từ sáng đến chiều trên bảy mươi cây số mới về tới đây lúc 5 giờ chiều”.

    Chúng tôi ngạc nhiên: “Đi từng ấy người mà không sợ bị phát hiện sao?” Một bạn, người Hải Dương giải thích, dù băi đậu xe ở gần hay xa cũng vẫn phải đi ba hay bốn người, v́ xe quá cao cho nên phải đứng lên vai chồng lên nhau, rồi mới lên mui xe được, sau đó nối tay nhau kéo lên xe, c̣n nữ th́ đi theo nam nhưng lên xe trước. Trước khi đi, người nhảy xe phải ăn thật no v́ phải nhịn đói cả ngày.

    Theo lời kể của những người có kinh nghiệm, nhảy xe có nhiều cách như chui vào thùng xe, nằm trên mui hay đeo dưới lườn xe.
    Trong khi chui vào thùng xe có nguy cơ bị ngạt thở, ngồi trên mui tuy thoải mái nhưng hiểm nguy ŕnh rập khi xe thắng gấp hoặc lên hay xuống dốc.
    C̣n đeo dưới lườn xe th́ đ̣i hỏi phải đủ sức khoẻ chịu được quăng đường 40km từ băi tới cảng Calais.

    Theo họ, khi xe lên tàu thuỷ sang Anh, người nhảy xe phải t́m mọi cách để lọt qua cửa khẩu.


    Còn tiếp ...

+ Reply to Thread

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

Similar Threads

  1. Chuyện nghe được từ ngướ không quen
    By Dac Trung in forum Tin Việt Nam
    Replies: 1
    Last Post: 10-10-2012, 12:25 AM
  2. Replies: 0
    Last Post: 03-05-2012, 10:37 PM
  3. Bắt Buộc Phải Nghe
    By Dean Nguyen in forum Tin Việt Nam
    Replies: 2
    Last Post: 19-01-2012, 08:34 PM
  4. Replies: 3
    Last Post: 31-07-2011, 05:33 PM
  5. Tưởng Niệm Tháng 4 Đen Nghe Nhạc Lính VNCH
    By Camlydalat in forum Giao Lưu - Giải Trí
    Replies: 18
    Last Post: 25-04-2011, 06:28 AM

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •