+ Reply to Thread
Page 39 of 39 FirstFirst ... 293536373839
Results 381 to 385 of 385

Thread: Ngày này năm xưa

  1. #381
    Member nguoi gia's Avatar
    Join Date
    18-02-2016
    Posts
    726
    Lĩnh Nam

    Xin giới thiệu với quư vị trang nhà LĨNH NAM, với tên miền sau:
    www.mevietnam.org

    Với đôi câu đối: Văn hiến thiên niên quốc, Xa thư vạn lư đồ.

    Sau khi nhấn (click) vào h́nh trống đồng Đông Sơn sẽ hiện ra như sau:
    http://www.mevietnam.org/index-a.html

    Phần chính là bản đồ nước Việt năm 1754; phía trên là các lựa chọn:
    Huyền Sử/Triết Việt, Nguồn Gốc, Sử Liệu, Ngôn Ngữ, Văn Hoá, Lănh Thổ/Hải, Môi Sinh, Đạo Học, Vơ Học.

    Phần bên phải có một cửa sổ (window) không có ǵ.


    Khi chọn Huyền Sử/Triết Việt, cửa sổ bên tay mặt sẽ như h́nh sau:

    Tốt nhất khi lựa chọn một đề mục nào ở bên phải, dùng nút PHẢI của con chuột để có một cửa sổ khác.
    Bản điều trần của bs Trần Đại Sỹ ở mục Lănh Thổ/Hải.

    Hôm nay tôi muốn giới thiệu với quư vị về chữ Việt trong tên nước Việt-Nam, và người Việt của Lê Văn Ẩn.
    Bài này không thể đem về trang Blog của tôi v́ có quá nhiều chữ Hán tượng trưng cho chữ Việt:
    Xin vui ḷng đọc bài từ đây:
    http://www.mevietnam.org/NgonNgu/lva-Viet.html

    PHẢI HẢNH DIỆN XƯNG M̀NH LÀ VIỆT
    Trong số năm học giả ở trên th́ có hai học giả cảm thấy xẩu hổ khi xưng ḿnh là Việt, và đề nghị xưng ḿnh là người Nam!
    Sau khi t́m hiểu nguồn gốc chữ "Việt" tôi không thấy có ǵ là xấu hổ cả! Tổ tiên của chúng ta đă có suy nghĩ rất kỹ khi đặt tên "Việt" cho dân tộc ḿnh. Tên "Việt" đă được ghi rơ ràng qua kinh điển và qua bằng chứng của khảo cổ trên những chữ khắc trên xương và yếm rùa mà chúng ta gọi là sấm ngữ.
    Khi nghiên cứu lại tiền sử của dân Việt, chúng ta sẽ đi từ ngạc nhiên nầy đến ngạc nhiên khác, v́ người ta viết không trúng về người Việt rất nhiều. Trong mỗi chặn sử của Trung Hoa, đều có sự hiện diện của tiền nhân người Việt. Những di tích của người Việt c̣n để lại trên đất Trung Hoa, những ảnh hưởng của người Việt c̣n t́m thấy qua khảo cổ, nhân chủng học, ngôn ngữ học vv... ở trên đất Trung Hoa. Các học giả Trung Hoa đă đề xướng "Chủ Thuyết Trung Nguyên" để t́m cách loại cái ảnh hưởng của tiền nhân người Việt ra khỏi sử Trung Hoa, nhưng họ đă không làm được chuyện đó, v́ lư do đơn giản là họ không thể gạt bỏ Kinh Điển và những cổ thư mà khảo cổ đào được.
    Đừng bao giờ nói như một học giả ở trên viết:... "Từ thời thượng cổ cho đến cận đại, dân tộc mà ngày nay bị gọi là Việt Nam này không bao giờ chịu nhận ḿnh là người Việt". Cái lỗi ở đây là tại chúng ta không t́m hiểu cho cận kẽ, rơ ràng rồi tuyên bố không muốn xưng ḿnh là Việt, chứ tiền nhân của chúng ta vẫn gọi họ là người Việt. Cổ thư, kinh điển đều ghi là Việt, là người Việt, bạn và tôi đâu có bịa những chuyện đó ra đâu.
    Trước khi kết thúc tôi xin tóm tắt lại như sau:
    1. Nói chữ Việt gồm bộ Tẩu với chữ Tuất là sai. Chữ Việt đúng là gồm bộ Tẩu và chữ Việt. Có hai cái sai: thứ nhất là sai chữ. Các học giả trên đọc lộn chữ Việt ra chữ Tuất . Cái sai thứ hai là các học giả trên không kiểm soát lại cái âm khi đọc để biết ḿnh nói có đúng hay không.

    2. Không có ai, kể cả nhà Thương hay nhà Chu hoặc nhà Hán, đặt tên Việt cho người Việt. Tên Việt là do chính tổ tiên của người Việt đặt cho dân Việtï, bằng chứng từ kinh điển và khảo cổ có cho biết là tên Việt đă có từ lâu đời.
    3. Chữ Việt có hai nghĩa. Chữ Việt bộ Mễ là để nói, thời b́nh người Việt làm nghề nông sanh sống, lúa gạo trữ trong kho. Chữ Việt bộ Tẩu là để nói, thời chiến người Việt cầm vũ khí đi chống xâm lăng để giữ nước.
    Chữ Việt mà người ta lầm tưởng là chó chạy, đă giải thích trật từ lâu lắm rồi, không phải đợi tới các học giả trên viết ra mới biết là sai. Các học giả trên viết bài với tấm ḷng yêu nước, nhưng chỉ lập lại cái trật của những người đi trước mà thôi.Thật ra, tôi lấy năm tài liệu nầy để làm cái cớ mà đính chính và giải thích chữ "Việt", chứ không có ư chỉ trích ai. Tôi xin cám ơn năm học giả trên đă cho tôi cơ hội, giải thích lại phần nào nguồn gốc của người Việt. Nếu trong sự giải thích nầy có đều ǵ xúc phạm đến năm học giả trên, xin miển thứ.
    Trước khi kết thúc tôi xin lập lại câu nói của cụ Trần Trọng Kim ghi trong Việt Nam Sử Lược: "Người trong nước có thông hiểu những sự tích nước ḿnh mới có ḷng yêu nước, yêu nhà, mới biết cố gắng học hành, hết sức làm lụng, để vun đắp thêm vào cái nền xă-hội của tiên-tổ đă xây dựng nên mà để lại cho ḿnh". Tôi hy vọng bài viết nầy gíúp cho bạn và tôi biết được một đôi chút sự-tích nước ḿnh để cho khỏi tủi quốc hồn, tôi chỉ có ước mơ đơn giản vậy thôi.
    Lê Văn Ẩn

  2. #382
    Member nguoi gia's Avatar
    Join Date
    18-02-2016
    Posts
    726
    Cách nay đúng 13 năm, thủ đô của Myanma được chuyển từ Yangon tới Naypyidaw

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipe.../Th%C3%A1ng_11
    Ngày 06 tháng 11, 2005
    • 2005 – Thủ đô của Myanmar được chuyển tới khu vực cách khoảng 320 km về phía bắc của Yangon, hiện mang tên Naypyidaw (h́nh chùa Uppatasanti).

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Naypyidaw
    https://en.wikipedia.org/wiki/Naypyidaw
    https://fr.wikipedia.org/wiki/Naypyidaw
    https://nuocnha.blogspot.com/2018/11...tu-yangon.html

    Naypyidaw

    Nay Pyi Taw

    — Thành phố thủ đô —

    Chùa Uppatasanti, Naypyidaw


    Nay Pyi Taw

    Tọa độ: 19°45′B 96°6′Đ
    Quốc gia Myanma
    Khu vực Lănh thổ Liên bangNaypyidaw
    Phân cấp hành chính 8 khu vực
    Định cư 2005
    Hợp nhất 2008

    Diện tích
    Tổng cộng 272,371 mi2 (7.054,37 km2)
    Dân số (2009)
    Tổng cộng 925,000
    Mật độ 300/mi2 (130/km2)
    Múi giờ MST (UTC+06:30)
    Mă điện thoại 067

    Naypyidaw (phiên âm: Nây-pi-đô; tiếng Miến Điện: နေပြည်တော်; MLCTS: Nepranytau, chính tả chính thức là Nay Pyi Taw và Naypyitaw; phát âm [nèpj́dɔ̀]) là thủ đô của Myanmar. Theo Hiến pháp năm 2008, thành phố về mặt hành chính được coi là Lănh thổ Liên bang Naypyidaw. Vào ngày 6 tháng 11 năm 2005, thủ đô hành chính của Myanmar đă chính thức được chuyển tới một vùng đồng quê cách 3,2 km (2,0 mi) về phía tây của Pyinmana, và có khoảng cách xấp xỉ 320 km (200 mi) về phía bắc của cố đô Yangon (Rangoon). Tên gọi chính thức của thủ đô được tuyên bố vào ngày 27 tháng 3 năm 2006, tức ngày các lực lượng vũ trang Myanmar. Đô thị kế hoạch này dự kiến sẽ hoàn tất việc xây dựng vào năm 2012. Năm 2009, thành phố có 925.000 dân, và là thành phố lớn thứ ba của Myanma, sau Yangon và Mandalay. Năm 2011, Naypyidaw là một trong mười thành phố phát triển nhanh nhất trên thế giới.


    Rangoon and Environ map, 1911


    Map of Mandalay, 1911

    Từ nguyên
    Nay Pyi Daw thường được dịch thành "thủ đô vương thất", "chỗ của vua" hay "nơi ở của các vua". Theo truyền thống, nó đă được sử dụng làm hậu tố trong tên gọi các kinh đô, như Mandalay, được gọi là ရတနာပုံနေပြည်တော် (Yadanabon Naypyidaw). Nghĩa của tên gọi này là "thành phố vương thất của mặt trời" trong tiếng Miến.

    Lịch sử
    Naypyidaw chỉ có một lịch sử ngắn ngủi, được thành lập ở một nơi đầy cây bụi cách khoảng 3 kilômét (1,9 mi) về phía tây của Pyinmana, và cách xấp xỉ 320 kilômét (200 mi) về phía bắc của Yangon, và bắt đầu được xây dựng từ năm 2002.
    Chính quyền quân sự đă thuê ít nhất 25 công ty để xây dựng thành phố.
    Chính quyền quân sự bắt đầu chuyển các bộ trong chính quyền từ Yangon đến Naypyidaw vào ngày 6 tháng 11 năm 2005 vào giờ hoàng đạo theo tính toán của các nhà chiêm tinh là 6:37 sáng.
    Năm ngày sau đó, 11 giờ trưa ngày 11 tháng 11, một đoàn xe thứ hai gồm 1.100 xe tải quân sự chở 11 tiểu đoàn và đồ của 11 bộ đă dời khỏi Yangon.
    Người ta mong đợi là các bộ được di dời sẽ bắt đầu hoạt động tại trụ sở mới vào cuối tháng 2 năm 2006; tuy nhiên, việc di chuyển vội vàng đă dẫn đến vấn đề thiếu trường học và các tiện nghi khác nên các viên chức chính phủ đă phải xa gia đ́nh trong một thời gian.

    Chính phủ ban đầu đă cấm gia đ́nh của các nhân viên chính phủ di chuyển đến thủ đô mới.

    Cơ quan quân sự đầu năo nằm trong một khu vực riêng biệt với các bộ, và dân thường bị cấm vào cả hai khu vực.
    Những người bán dạo bị giới hạn trong một khu thương mại gần các văn pḥng của chính phủ.
    Ngày 27 tháng 3 năm 2006, trên 12.000 binh lính đă tuần hành tại thủ đô mới trong sự kiện công cộng đầu tiên: một cuộc diễu hành quân sự lớn để đánh dấu ngày các lực lượng vũ trang Myanma, ngày kỉ niệm cuộc nổi dậy Myanma năm 1945 chống lại quân Nhật chiếm đóng.
    Cuộc diễu hành có cả ba tác phẩm điêu khắc mô tả các vị vua Myanma gồm Anawrahta, Bayinnaung và Alaungpaya, được coi là ba vị vua quan trọng nhất trong lịch sử Myanma.
    Thành phố chính thức được đặt tên là Naypyidaw trong những lễ kỉ niệm này.


    Anawrahta Minsaw (tiếng Miến Điện: အနော်ရထာ မင်းစော, phát âm [ʔənɔ̀jətʰà mɪ́ɴ sɔ́]; 1015–1078) là một vị vua nhà Pagan, người sáng lập đế quốc Myanma thứ nhất.


    Bayinnaung (tiếng Miến Điện: ဘုရင့်နောင်, phát âm [bəjɪ̰ɴ nàuɴ]; sinh: 13/11/1516 – mất 11/1581) là vị vua đời thứ ba của nhà Taungoo ở Myanma.


    Alaungpaya (tiếng Myanma: အလောင်းဘုရား, phiên âm quốc tế: ʔəláuɴ pʰəjá) là vị vua đầu tiên của triều Konbaung trong lịch sử Myanma, trị v́ từ năm 1752 đến năm 1760.

    Lư do dời đô
    Naypyidaw có vị trí trung tâm và chiến lược hơn so với thủ đô cũ là Yangon. Đây cũng là một trung tâm giao thông nằm tiếp giáp với các bang Shan, Kayah và Kayin.


    Shan là một bang của Myanma, lấy tên từ người Shan, một trong những dân tộc sống ở khu vực này. Đây là bang rộng nhất trong 14 bang và các phân chia hành chính khác của Myanma.

    [img] ]https://s20.postimg.cc/3wemcqf8d/Myanmar_Kayah.png[/img]
    Kayah là một bang nằm ở phía đông nam Myanma, rộng 11.670 km², có thủ phủ là Loikaw. Bang này có 259.000 dân, trong đó hầu hết là người Karen (thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng-Miến).


    Kayin là một bang của Myanma và cũng c̣n được gọi là bang Karen theo tên của dân tộc Karen. Thủ phủ bang là thành phố Pa-an. Bang này đang thuộc tranh chấp giữa chính quyền quân đội của Myanma và các nhóm Karen, những người gọi khu vực này là Kawthoolei.

    Cũng có nhận định rằng một sự hiện diện mạnh mẽ hơn của quân đội và chính phủ ở gần đó có thể giúp ổn định các khu vực đă hỗn loạn trong nhiều năm. Những lời giải thích chính thức cho việc dời đô là v́ Yangon đă trở nên quá chật hẹp và đông đúc nên sẽ hạn chế việc mở rộng trong tương lai của các văn pḥng chính phủ.
    Một số nhà ngoại giao Phương Tây suy đoán rằng chính phủ Myanma có lẽ lo ngại về khả năng bị nước ngoài tấn công, c̣n Yangon th́ nằm sát bờ biển và do đó sẽ dễ dàng bị xâm phạm bởi một cuộc xâm lược đổ bộ. Nhiều người dân Myanma cho rằng cảnh báo về việc nước ngoài tấn công đă được một nhà chiêm tinh báo cho giới chức quân sự cầm quyền.
    Nhà báo Ấn Độ Siddharth Varadarajan, người đến thăm Naypyidaw vào tháng 1 năm 2007, đă mô tả sự rộng lớn của thủ đô mới này là để bảo vệ chống lại "thay đổi chế độ" và "một kiệt tác của quy hoạch đô thịđược thiết kế để đánh bại bất kỳ "cách mạng sắc màu" giả định nào– không phải bằng xe tăng và pháo bắn nước, mà bằng h́nh học và bản đồ".

    https://s20.postimg.cc/hdbkvm4zh/Hlu..._Naypyidaw.jpg
    Ṭa nhà Quốc hội Liên bang Myanmar

    Địa lư
    Naypyidaw nằm giữa các dăy núi Bago Yoma và Shan Yoma. Thành phố có diện tích 7.054,37 km2 (2.723,71 sq mi) và có dân số là 924.608 người theo thống kế chính thức.
    Đập Chaungmagyi nằm cách vài km về phía bắc của Naypyidaw, c̣n đập Ngalaik th́ nằm cách vài km về phía nam. Đập Yezin nằm xa hơn về phía đông bắc.

    Cảnh quan thành thị
    https://s20.postimg.cc/xbkalren1/Nay..._Apartment.jpg
    Một căn hộ tại Naypyidaw

    Naypyidaw được tổ chức thành một số phân khu. Đến năm 2011, thành phố vẫn c̣n thiếu nhiều cơ sở hạ tầng của một thủ đô.
    Các khu dân cư được tổ chức một cách cẩn thận, và các căn hộ đều được phân bổ theo các bậc và t́nh trạng hôn nhân. Năm 2007, thành phố có khoảng 1.200 nhà chung cư bốn tầng.
    Mái nhà của các ṭa chung cư có mă màu dựa theo nghề nghiệp của các cư dân; nhân viên của Bộ Y tế sống trong các ngôi nhà có mái màu lam và nhân viên Bộ Nông nghệp sống trong các ngôi nhà có mái màu lục. Các quan chức cấp cao sinh sống trong các biệt thự.

    Tuy nhiên, nhiều cư dân của thành phố phải sống trong các khu ổ chuột.

    Các quan chức quân sự cấp cao và những viên chức chủ chốt sống cách 11 km (6,8 mi) so với các viên chức b́nh thường trong một khu phức hợp được cho là gồm có cả các đường hầm và boongke; công chúng bị hạn chế tiếp cận đối với khu vực này. Thành phố cũng có một căn cứ quân sự, các công dân hay cá nhân khác không thể tiếp cận nơi này nếu không có sự cho phép bằng văn bản. Bên trong khu vực quân sự, những con đường có tám làn xe cho phép các máy bay cỡ nhỏ hạ cánh.

    Khu vực bộ của thành phố có trụ sở của các bộ trong chính phủ Myanma. Tất cả ṭa nhà các bộ đều giống hệt nhau về vẻ bề ngoài.[20] Một tổ hợp nghị viện gồm 31 ṭa nhà[21] và một phủ tổng thống có 100 pḥng cũng nằm tại đây. Khu vực cũng có ṭa thị chính, trong đó có nhiều đặc điểm kiến trúc Stalin, song với một mái nhà kiểu Miến.

    Khu vực khách sạn có nhóm các khách sạn theo phong cách biệt thự trên vùng đồi ngoại ô của thành phố. Chợ Myoma Naypyitaw hiện là trung tâm thương mại của Naypyidaw. Các khu vực thương mại khác là Chợ Thapye Chaung và Junction Centre Naypyidaw. Junction Centre Naypyidaw do công Ty Phát triển Shwe Taung xây dựng và hoàn thành vào tháng 8 năm 2009, Junction Centre là trung tâm mua sắm tư nhân hoạt động đầu tiên của thành phố. Naypyidaw cũng có một số chợ địa phương và khu vực nhà hàng.

    https://s20.postimg.cc/f8r7ujy7x/Upp..._Pagoda-01.jpg
    Chùa Uppatasanti

    Công viên hồ Ngalaik là một công viên nước nhỏ nằm dọc theo đập Ngalaik, gần làng Kyweshin trên hồ Ngalaik (xấp xỉ 7 dặm từ trung tâm Naypyidaw). Opened in 2008, cơ sở vật chất của Công viên hồ Ngalaik bao gồm các trượt nước, khu nghỉ dưỡng thiên nhiên, pḥng cho thuê và một băi biển nhân tạo. Công viên mở cửa miễn phí cho công chúng vào lễ Thingyan.[22]

    https://s20.postimg.cc/h0k6pgx0d/Bag...f_Thingyan.jpg
    Thingyan (tiếng Miến Điện: သင်္ကြန်; MLCTS: sangkran, từ bắt nguồn từ tiếng Pali sankanta,nghĩa là sự di chuyển của mặt trời từ cung Song Ngư sang cung Dương Cưu ) là Tết té nước năm mới của Miến Điện (nay là Myanmar), thường rơi vào giữa tháng tư (theo lịch Miến Điện cổ).

    Cũng mở cửa vào năm 2008, Công viên Thảo mộc Quốc gia rộng 200 mẫu Anh (0,81 km2) trưng bày các loài thực vật có tác dụng làm thuốc đến từ tất cả các khu vực chính tại Myanma. Có hàng ngh́n cây trong công viên, đại diện cho hàng trăm loài khác nhau.[23]
    Phía sau ṭa thị chính, có một công viên với một sân chơi và tổ hợp đài phun nước, tại đây sẽ tổ chức tŕnh diễn nhạc nước vào mỗi đêm.
    Vườn bách thú Naypyidaw mở cửa vào năm 2008 với khoảng 420 loài động vật và một ngôi nhà chim cách cụt được kiểm soát nhiệt độ. Đây cũng là vườn thú lớn nhất Myanma.[24][25] Vườn thú hoang dă Naypyidaw chính thức mở cửa vào ngày 12 tháng 2 năm 2011.[26][27]
    Naypyidaw cũng có hai sân golf (Nay Pyi Taw City Golf Course và Yaypyar Golf Course) và một bảo tàng đá quư.[28]
    Tương tự như kích thước và h́nh dạng của chùa Shwedagon tại Yangon, chùa Uppatasanti được hoàn thành vào năm 2009.[29]
    Chính phủ đă dành 2 hécta (4,9 mẫu Anh) đất cho mỗi đại sứ quán ngoại quốc và trụ sở của các cơ quan Liên Hiệp Quốc.

  3. #383
    Member nguoi gia's Avatar
    Join Date
    18-02-2016
    Posts
    726
    Cách nay đúng 592 năm, nghĩa quan Lam Sơn đánh thắng quân Minh ở Đông Quan

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipe.../Th%C3%A1ng_11
    Ngày 07 tháng 11, 1426
    • 1426 – Quân Lam Sơn giành thắng lợi trước quân Minh trong trận Tốt Động–Chúc Động diễn ra tại Đông Quan, nay thuộc Hà Nội, Việt Nam.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%...%90%E1%BB%99ng
    https://en.wikipedia.org/wiki/Battle...%90%E1%BB%99ng
    (Việc xưa, không có tiếng Pháp)
    https://nuocnha.blogspot.com/2018/11...quan-minh.html

    Trận Tốt Động – Chúc Động

    Một phần của Khởi nghĩa Lam Sơn
    Thời gian 5-7 tháng 10 năm Bính Ngọ (1426)
    Địa điểm Đồng Chê, xă Tốt Động, huyện Chương Mĩ, Hà Nội
    Kết quả Chiến thắng quyết định của nghĩa quân Lam Sơn

    Tham Chiến
    Nghĩa quân Lam Sơn Đế quốc Minh

    Chỉ Huy
    Lư Triện Vương Thông
    Đinh Lễ Phương Chính
    Đỗ Bí Mă Kỳ
    Nguyễn Xí Sơn Thọ
    Trương Chiến Lư An, Trần Hiệp, Mă Anh

    Lực lượng
    Theo Đại Việt sử kư toàn thư, Theo Đại Việt sử kư toàn thư,
    cánh quân của Lư Triện, Đỗ Bí có 3.000 quân, 1 thớt voi; Đại Việt thông sử, Lam Sơn thực lục,
    cánh quân Đinh Lễ, Nguyễn Xí có 3.000 quân tinh nhuệ, lực lượng quân Minh có 10 vạn quân, 5 ngh́n ngựa.
    2 thớt voi; tổng cộng có 6.000 quân, 3 thớt voi.

    Tổn thất
    không rơ 5 vạn lính bị giết, 1 vạn lính bị bắt sống

    Trận Tốt Động – Chúc Động là trận đánh diễn ra trong các ngày 5-7 tháng 10 năm Bính Ngọ (1426), giữa nghĩa quân Lam Sơn với quân nhà Minh đóng ở Đông Quan (tức là Thăng Long, Hà Nội).

    Lănh thổ nhà Minh năm 1580.
    Nhà Minh (chữ Hán: 明朝, Hán Việt: Minh triều; 23 tháng 1 năm 1368 - 25 tháng 4 năm 1644[chú thích 1]) là triều đại cuối cùng do người Hán kiến lập trong lịch sử Trung Quốc. Năm 1368, Chu Nguyên Chương sau khi tiêu diệt các thế lực quần hùng, tại phủ Ứng Thiên đăng cơ, quốc hiệu Đại Minh, do hoàng thất họ Chu, nên c̣n được gọi là Chu Minh.

    Đây là một chiến thắng quân sự lớn của nghĩa quân Lam Sơn và được nhắc đến trong B́nh Ngô đại cáo.
    https://s20.postimg.cc/4s1x0qs5p/B_nh_Ng_i_c_o.jpg

    B́nh Ngô đại cáo





    B́nh Ngô đại cáo (chữ Hán: 平吳大誥) là bài cáo viết bằng văn ngôn do Nguyễn Trăi soạn thảo vào mùa xuân năm 1428, thay lời B́nh Định Vương Lê Lợi để tuyên cáo về việc giành chiến thắng trong cuộc kháng chiến với nhà Minh, khẳng định sự độc lập của nước Đại Việt. Đây được coi là bản Tuyên ngôn độc lập thứ hai của Việt Nam, sau bài Nam quốc sơn hà.

    Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh hôi vạn dặm;
    Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm.

    Địa điểm
    Địa điểm diễn ra là tại hai nơi, cách nhau khoảng 6–7 km, đều thuộc địa bàn huyện Chương Mỹ Hà Nội ngày nay là:
    • Tốt Động c̣n gọi là Tụy Động (nay là xă Tốt Động), tại đây nghĩa quân Lam Sơn phục binh chặn đánh cánh tiên phong của quân Minh ở Đông Quan(Thăng Long thời thuộc Minh)
    • Chúc Động c̣n gọi là Ninh Kiều (nay là thị trấn Chúc Sơn), là nơi quân Lam Sơn mai phục chặn đánh hậu quân của quân Minh từ Đông Quan kéo ra.

    Chương Mỹ là một huyện đồng bằng của thành phố Hà Nội, phía tây nam thủ đô Hà nội, thị trấn Chúc Sơn của huyện nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 20 km, nơi cuối cùng của huyện cách trung tâm thủ đô không quá 40 km, huyện Chương Mỹ có diện tích rộng đứng thứ 3 toàn thành phố (sau huyện Ba V́ và huyện Sóc Sơn).
    (Tốt Động là một xă nằm ở trung tâm huyện Chương Mỹ, Hà Nội, Việt Nam. Tốt Động cũng là nơi diễn ra trận Tốt Động-Chúc Động chống quân nhà Minh tháng 11 năm 1426, chiến thắng có tính quyết định đến thắng lợi toàn cục của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lănh đạo.
    Chúc Sơn là thị trấn thuộc huyện Chương Mỹ, Hà Nội, Việt Nam.)

    Lực lượng
    Quân Minh
    Theo Đại Việt sử kư toàn thư, Đại việt thông sử, Lam Sơn thực lục, Vương Thông mang 5 vạn quân, 5000 ngựa từ Trung Quốc sang, hợp với quân ở Đông Quan, có tất cả hơn 10 vạn quân.

    Nghĩa quân Lam Sơn
    Theo Đại Việt sử kư toàn thư, cánh quân của Lư Triện, Đỗ Bí có 3.000 quân, 1 thớt voi; cánh quân của Nguyễn Xí, Đinh Lễ, Trương Chiến có 3.000 quân tinh nhuệ, 2 thớt voi.
    Theo Lam Sơn thực lục, cánh quân do Lư Triện, Trịnh Khả, Đỗ Bí, có 2 ngàn quân; cánh quân của Đinh Lễ,Nguyễn Xí có 2 ngàn tinh binh.

    Bối cảnh

    Nghĩa quân Lam Sơn tiến quân ra Bắc
    Sau 8 năm khởi nghĩa, nghĩa quân Lam Sơn ngày càng trở nên vững mạnh, chiếm lại được vùng đất rộng lớn từ Thanh Hóa trở vào đến Tân B́nh, Thuận Hóa (Thừa Thiên-Huế ngày nay), nghĩa quân Lam Sơn đang bao vây thành Nghệ An.


    Thanh Hóa là tỉnh cực Bắc miền Trung Việt Nam và là một tỉnh lớn về cả diện tích và dân số, đứng thứ 5 về diện tích và thứ 3 về dân số trong số các đơn vị hành chính tỉnh trực thuộc nhà nước, cũng là một trong những địa điểm sinh sống đầu tiên của người Việt cổ.
    Lê Lợi nhận định rằng tinh binh quân Minh tập trung ở Nghệ An, các thành ở Đông Đô tất suy yếu. Tháng Tám năm Bính Ngọ (1426), Lê Lợi chia quân cho các tướng làm 3 cánh bắc tiến, Khu mật đại sứ Phạm Văn Xảo, Thái úy Lê Triện, Thái giám Lê Khả, Á hầu Lê Như Huân, Lê Bí đem hơn 3.000 quân 1 thớt voi đi tuần các xứ Thiên Quan , Quảng Oai, Quốc Oai, Gia Hưng, Quy Hóa, Đà Giang, Tam Đới, Tuyên Quang để cắt đứt đường viện binh của quân Minh từ Vân Nam sang; Thái úy Lê Bị, Thái giám Lê Khuyển đem 2.000 quân và 1 thớt voi đánh ra các xứ Khoái Châu, Bắc Giang, Lạng Giang để chặn viện binh từ Lưỡng Quảng tới; Tư không Lê Lễ và Lê Xí th́ đem tinh binh tiến sau để phô trương thanh thế.
    Ngày 12 tháng 8 năm Bính Ngọ (1426), cánh quân Lư Triện tiến đến sát thành Đông Quan, quân Minh nghĩ quân từ xa tới, liền dốc quân ra đánh, trận chiến diễn ra ở xứ Ninh Kiều thuộc Ứng Thiên. Nghĩa quân phá tan quân Minh, chém hơn 2.000 người, rồi dời quân đóng ở phía tây sông Ninh giang
    Ngày 17 tháng Chín, Lư An, Phương Chính để Thái Phúc giữ thành Nghệ An, đem quân vượt biển về cứu Đông Đô. Lê Lợi đem tinh binh đuổi theo, đóng quân ở Lỗi Giang.
    Ngày 20, cánh quân do Phạm Văn Xảo, Trịnh Khả chỉ huy đánh bại Đô ty Vương An Lăo khi viên đô ty này đem hơn 1 vạn viện binh từ Vân Nam sang, chém 1.000 người, chết đuối rất nhiều, số c̣n lại chạy vào thành Tam Giang.


    Vân Nam (giản thể: 云南; phồn thể: 雲南; bính âm: Yúnnán) là một tỉnh ở phía tây nam của Cộng ḥa Nhân dân Trung Hoa, giáp biên giới với Việt Nam. Vân Nam có dân số 44.150.000 người, diện tích 394.100 km². Thủ phủ của tỉnh này là thành phố Côn Minh. Vân Nam là nơi bắt nguồn của sông Hồng và sông Đà, sông Mê Kông cũng chảy qua Vân Nam.

    Cùng ngày đó Lư Triện đánh nhau với quân Minh ở cầu Nhân Mục, chém hơn 1.000 người, bắt được Đô ty Vi Lượng.
    Nghĩa quân Lam Sơn tuy luôn đánh thắng, nhưng vẫn dựa vào đất Nghệ An, Thanh Hóa. Cánh quân của Lư Triện và Trịnh Khả chỉ huy v́ quân đơn độc, cứ đi đi lại lại ở vùng Thiên Quan, Quảng Oai, Tam Giang rồi áp sát vào Đông Quan. Người trong nước c̣n sợ oai quân Minh, chưa quy phục hết thảy.

    Viện binh nhà Minh
    Đầu tháng 10 năm Bính Ngọ (1426), nhà Minh đă phải cử Vương Thông, Thượng thư bộ binh Trần Hiệp, Tham tướng Mă Anh dẫn hơn 5 vạn quân, 5.000 kỵ binh sang tăng viện cho Đông Quan.
    (Vương Thông (tiếng Trung: 王通, ?-1452) là một tướng nhà Minh từng là tổng binh quân Minh tại Đại Việt.)
    Trước đó, một vạn quân Vân Nam đă bị Trịnh Khả đánh bại, chạy vào thành Tam Giang.
    Ngày 6 tháng Mười, Vương Thông tập hợp quân hơn 10 vạn, chia làm ba đường đánh nghĩa quân Lam Sơn.

    Trận mở màn
    Ngày 6 tháng 10 năm Bính Ngọ (1426) , cánh quân của Vương Thông kéo đến đóng tại bến đ̣ trên sông Đáy ở làng Cổ Sở,[20] làm cầu phao qua sông. Cánh quân của Phương Chính kéo đến Sa Đôi (đ̣ Đôi) trên sông Nhuệ[21] đóng đồn. Sơn Thọ kéo theo đường qua làng Nhân Mục (cống Mọc trên sông Tô Lịch) đến đóng đồn tại cầu Thanh Oai bắc qua sông cổ Đỗ Động.[22]. Quân Minh dàn doanh trại liền nhau đến vài mươi dặm, cờ xí rợp đồng, giáo mác rực trời, tự cho là đánh một trận là bắt hết được nghĩa quân Lam Sơn.
    Lư Triện, Lê Bí mai phục binh tượng ở đồng Cổ Lăm[23], cho du binh nhử đánh vào doanh quân Sơn Thọ, Mă Kỳ rồi giả vờ thua chạy. Quân Minh đuổi theo, khi qua bờ cầu Tam La[24], chỗ ấy ruộng nước, bùn lầy, quân mai phục của nghĩa quân nổi dậy đánh tạt ngang vào. Quân Minh bị sa lầy. Nghĩa quân chém hơn một ngh́n người, đuổi tận đến cầu Nhân Mục. Xác quân Minh phơi ngổn ngang đến vài mươi dặm, bị bắt sống hơn 500 người.
    Lư Triện, Đỗ Bí định đánh chặn hậu doanh của Phương Chính, nhưng Phương Chính đă rút đi rồi. Trời tối, bèn thu quân về.

    Diễn biến
    [img] https://s20.postimg.cc/4gkgo5jh9/Tr_..._c_ng_1426.jpg [/img]
    Ngày 7 tháng Mười cánh quân Lư Triện, Đỗ Bí đánh Vương Thông ở các trại ngoài Cổ Sở. Quân Minh đă phục binh sẵn, đan tre làm lá chắn, bên trong gài chông sắt, giả cách vứt lá chắn bỏ chạy. Voi của nghĩa quân giẫm lên, trúng phải chông sắt, quân ta thất lợi, phải tạm lui. Lư Triện, Đỗ Bí tự liệu không thể chặn được mới phá hủy doanh trại cũ, thu quân giữ nơi hiểm yếu, cáo cấp trước với cánh quân Đinh Lễ, Trương Chiến, Nguyễn Xí.
    Cánh quân Đinh Lễ, Nguyễn Xí, Trương Chiến đă bí mật mai phục tinh binh ở Thanh Đàm[25] để đợi quân Minh, được tin báo của Lư Triện, bèn đang đêm đem hơn 3 ngh́n quân tinh nhuệ và 2 thớt voi đến cứu, hội quân ở Cao Bộ[26], chia quân phục sẵn ở các chổ hiểm yếu. Nhân bắt được gián điệp của quân Minh, tra hỏi biết được quân Minh định đặt súng phía sau nghĩa quân Lam Sơn.[27]
    Sách Khâm định Việt sử thông giám chép rằng: Bắt được gián điệp của địch, ta biết Thông đă tiến đóng ở Ninh Kiều, ngầm cho kỳ binh tiền nhanh đến phía sau quân Triện, c̣n chính binh của Thông sẽ vượt sông tiến lên phía trước. Chúng hẹn nhau hễ nghe tiếng súng pháo nổ, th́ các mũi quân địch cùng lúc đánh khép lại.

    Khâm định Việt sử thông giám cương mục (chữ Hán: 欽定越史通鑑綱目) là bộ chính sử của triều Nguyễn viết dưới thể văn ngôn, do Quốc Sử Quán triều Nguyễn soạn thảo vào khoảng năm 1856-1884.

    Đinh Lễ và Lư Triện dùng luôn kế của quân Minh, hạ lệnh cho các quân nghe tiếng súng nổ vẫn nằm im không được nhúc nhích. Quân Minh cho là không có quân, đi theo đường tắt tới, nổ súng rồi đem toàn bộ quân tiến sâu vào.[28]
    Đến cách sông Yên Duyệt[29] vài dặm th́ phục binh nghĩa quân ba mặt đều xông lên, hăng hái đánh vào các xứ Tốt Động[30], Chúc Động[31], phá tan quân Minh, chém Thượng thư Trần Hiệp, Nội quan Lư Lượng và 5 vạn quân Minh. Quân Minh chết đuối rất nhiều, nước sông ở Ninh Kiều do vậy mà tắc nghẽn. Bắt sống hơn 1 vạn người[32], thu được ngựa, quân tư, khí giới, xe cộ nhiều không kể xiết. Phương Chính theo đường bến Cổ Sở trốn về. Vương Thông, Mă Kỳ chỉ thoát được thân, chạy về thành Đông Quan.[33]

    Kết quả
    Khoảng 5 vạn quân Minh bị tiêu diệt, 1 vạn quân Minh bị bắt sống, quân tư, khí giới, xe cộ thu được nhiều vô kể. Một lực lượng lớn tháo chạy qua sông Ninh Giang bị chết đuối nhiều đến mức "làm nghẽn cả khúc sông Ninh Giang". Đinh Lễ, Đỗ Bí, Nguyễn Xí, thừa thắng tiến thẳng sát thành bổ vây[34][35][36][37] Các chỉ huy của quân Minh là Trần Hiệp, Lư Lượng, Lư Đằng bị giết tại trận. Ngay Vương Thông cũng bị thương.[38]

    Ư nghĩa
    Kết cục của trận Tốt Động-Chúc Động đă làm phá sản kế hoạch phản công của Vương Thông đồng thời tạo ra lợi thế cho nghĩa quân Lam Sơn buộc quân Minh phải rút về cố thủ và chấp nhận đàm phán. Do mất rất nhiều vũ khí trong trận này, quân Minh buộc phải t́m cách chế tạo vũ khí, Vương Thông đă sai quân phá chuông Quy Điền, vạc Phổ Minh để làm hỏa khí. Trong khi đó, quân Lam Sơn có thêm rất nhiều vũ khí và có thể đă tiếp thu thêm công nghệ chế tạo súng của quân Minh.[39]
    Sách Đại Việt thông sử viết rằng:
    Người trong nước c̣n sợ oai giặc Ngô, chưa quy phục nhà vua hết thảy. Từ sau chiến thắng Tốt Động quân ta bèn vây Đông Đô. Sĩ dân ở các phủ huyện hưởng ứng rầm rộ. Những người hào kiệt trí dũng theo về như đi chợ. Thành tŕ giặc các nơi lần lượt bị phá hoặc xin hàng, mà 3 ty nhà Minh phải đóng cửa thành tử thủ, thế cùng bức bách phải xin ḥa. Trong khoảng một năm, cả nước được b́nh định. Đó đều là công của bọn các ông Lê Lễ, Lê Triện
    — Đại Việt thông sử, Đinh Lễ
    [40]
    Đây là trận quyết chiến, một trong những thắng lợi quyết định toàn cục của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Trận đánh này đă làm cho tên tuổi của Lư Triện, Đinh Lễ nổi danh, sử gia Ngô Sĩ Liên cho rằng, Tướng giỏi thời ấy th́ Lễ và Triện đứng đầu[41]

    Trong Văn học
    Tác phẩm B́nh Ngô đại cáo viết rằng:
    Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh lây muôn dặm!
    Tốt Động thây nằm đầy nội, để thối ngh́n thu!
    Lư Lượng là sâu mọt dân, ta đă đem phanh xác!
    Trần Hiệp là tay chân quân giặc, cũng bị bêu đầu!
    Vương Thông dẹp loạn mà nơi cháy lại cháy thêm.
    Mă Anh gỡ đ̣n mà kẻ giận càng giận dữ![42]

    Xem thêm
    • Khởi nghĩa Lam Sơn
    • Lư Triện
    • Nguyễn Xí
    • Đinh Lễ
    • Đỗ Bí

  4. #384
    Member nguoi gia's Avatar
    Join Date
    18-02-2016
    Posts
    726
    Cách nay đúng 95 năm, Hitler thất bại trong âm mưu lật đổ chính phủ Bayem ở Đức

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipe.../Th%C3%A1ng_11
    Ngày 08 tháng 11, 1923
    • 1923 – Đảo chính nhà hàng bia: Tại München, Adolf Hitler lănh đạo lực lượng Quốc Xă trong một nỗ lực bất thành nhằm lật đổ chính phủ Bayern, Đức.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90..._qu%C3%A1n_bia
    https://en.wikipedia.org/wiki/Beer_Hall_Putsch
    https://fr.wikipedia.org/wiki/Putsch_de_la_Brasserie
    https://nuocnha.blogspot.com/2018/11...muu-lat-o.html

    Đảo chính quán bia “Hall Putsch”

    Beer Hall Putsch

    The Marienplatz in Munich during the Beer Hall Putsch

    Date 8–9 November 1923
    Location Munich, Bavaria, Germany (48.1304°N 11.592°E)
    Action Hitler and his associates planned to seize Munich and later to use Munich as a base for a march against Germany's Weimar Republic government
    Result Reichswehr victory. Putsch failure, arrest of NSDAP leadership.

    Insurgents v. Government
    Nazi Party Weimar Republic
    Sturmabteilung Free State of Bavaria, Reichswehr

    Commanders and leaders
    Adolf Hitler (WIA) Gustav von Kahr
    Erich Ludendorff Eugen von Knilling
    Ernst Röhm Hans von Seisser
    Rudolf Hess Otto von Lossow
    Scheubner-Richter †
    Hermann Göring (WIA)

    Military support
    2,000+ 130

    Casualties and losses
    16 killed 4 killed
    About a dozen injured Several wounded
    Many captured and imprisoned

    Đảo chính quán bia (tiếng Đức: Bürgerbräu-Putsch) hay Đảo chính Hitler-Ludendorff (tiếng Đức: Hitler-Ludendorff-Putsch) là cụm từ mà sử gia gọi biến cố xảy ra ngày 8 tháng 11 năm 1923 do Adolf Hitler điều động Đảng Đức Quốc xă gây ra, nhằm lật đổ chính quyền bang Bayern, từ đó dự định tiếp tục lật đổ chính phủ Cộng ḥa Weimar.


    Adolf Hitler (tiếng Đức: [ˈadɔlf ˈhɪtlɐ] (phiên âm: A-đôn-phơ Hít-le)(20 tháng 4 năm 1889 – 30 tháng 4 năm 1945) là người Đức gốc Áo, Chủ tịch Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xă hội chủ nghĩa (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, viết tắt NSDAP) từ năm 1921, Thủ tướng Đức từ năm 1933, là "Lănh tụ và Thủ tướng đế quốc" (Führer und Reichskanzler) kiêm nguyên thủ quốc gia nắm quyền Đế quốc Đức kể từ năm 1934.


    Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xă hội chủ nghĩa (tiếng Đức: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei; viết tắt: NSDAP; gọi tắt: Nazi; gọi tắt trong tiếng Việt: Đảng Quốc Xă) là đảng cầm quyền Đức trong thời kỳ Đức Quốc Xă.


    Germany năm 1930


    Bayern (tiếng Đức: Freistaat Bayern; tiếng Anh: Bavaria) là bang lớn nhất nằm cực nam của Đức ngày nay, với diện tích 70.553 km² và dân số 12,4 triệu người (đứng hàng thứ hai sau Nordrhein-Westfalen).


    Các bang của Đức thời Weimar

    Cộng ḥa Weimar (tiếng Đức: Weimarer Republik) là tên sử gia gọi chính phủ của nước Đức trong khoảng thời gian từ 1918 sau cuộc Cách mạng tháng 11, sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, đến khi Adolf Hitler được phong làm thủ tướng vào ngày 30 tháng giêng 1933 và đảng Quốc xă lên nắm quyền.

    Nguyên nhân
    Bang Bayern lúc bấy giờ do một tam đầu chế lănh đạo: Gustav von Kahr (Thủ hiến bang), Đại tướng Otto von Lossow (tư lệnh quân đội ở bang) và Đại tá Hans von Seisser (Chỉ huy trưởng Cảnh sát Bayern).

    https://s20.postimg.cc/tdf3wlmwd/Gus...r_von_Kahr.jpg
    Gustav Ritter von Kahr (29 tháng 11 năm 1862 - ngày 30 Tháng 6 năm 1934) là một chính trị gia người Đức, hoạt động ở bang Bavaria và là một trong ba tam đầu chế của bang bavaria. Ông đă có công lớn trong sự việc lật đổ và đàn áp cuộc Đảo chính nhà hàng bia vào năm 1923 của Adolf Hitler, ông bị Đảng Đức Quốc xă của Adolf Hitler sát hại dă man hơn mười năm sau đó trong đêm của những con dao dài.

    https://s20.postimg.cc/3umrjo3d9/Major_v._Lossow.jpg
    General Otto Hermann von Lossow (15 January 1868 – 25 November 1938) was a Bavarian Army and then German Army officer who played a prominent role in the events surrounding the attempted Beer Hall Putschby Adolf Hitler and the Nazi Party in November 1923.

    https://s20.postimg.cc/vuqv42wkt/sei...tter-von02.jpg
    Colonel Hans Ritter von Seisser (German Seißer; 9 December 1874 – 14 April 1973) was the head of the Bavarian State Police in 1923.

    Tuy có thái độ thách thức với chính phủ trung ương, tam đầu chế này vẫn hành động thận trọng. Nhưng Hitler thấy rằng nếu để chính phủ trung ương có thêm thời gian và ổn định lại t́nh h́nh, Quốc xă sẽ mất cơ hội. Thêm nữa, Hitler cũng đang lo là tam đầu chế âm mưu một cuộc đảo chính không có ông để tách Bayern ra khỏi nước Đức. Với ư tưởng cực đoan cho một nước Đức hùng mạnh, thống nhất và theo chủ nghĩa quốc gia, Hitler kiên quyết chống đối ư đồ như thế.
    Mục tiêu lớn lao của Hitler là chiếm chính quyền nước Đức, nhưng ông ta không có đủ sự hậu thuẫn để một ḿnh lật đổ chính phủ. Ông cần có sự hậu thuẫn của bang Bayern, quân đội và cảnh sát. Bằng cách nào đó, ông phải đặt Kahr, Lossov và Seisser vào vị thế khiến cho họ phải hành động cùng với ông và không thể thối lui được. Ông ta quyết định bắt cóc tam đầu chế và ép buộc họ hành xử quyền hành theo ư ông muốn. V́ thế, trong một thời gian, Hitler đă có ư chiếm chính quyền bang Bayern để làm bàn đạp tiến lên chính phủ trung ương.
    Sau vài âm mưu không thành, cơ hội đă đến. Báo chí đă đăng tải một thông báo vắn tắt cho biết, theo sự yêu cầu của vài tổ chức kinh doanh ở thành phố München, Thủ hiến Kahr sẽ đến phát biểu tại một buổi mít-tinh ở quán bia Bürgerbräukeller nằm ở vùng ngoại ô phía đông-nam thành phố. Đề tài phát biểu sẽ là về chính quyền Bayern. Tướng von Lossow, Đại tá von Seisser và nhiều nhân vật cao cấp khác sẽ hiện diện.


    Localización de Múnich en Baviera


    Ubicación de Múnich
    München hay Muenchen (phát âm: [ˈmʏnçən]), thủ phủ của tiểu bang Bayern, là thành phố lớn thứ ba của Đức sau Berlin và Hamburg và là một trong những trung tâm kinh tế, giao thông và văn hóaquan trọng nhất của Cộng ḥa Liên bang Đức.

    Có hai yếu tố khiến cho Hitler đi đến quyết định vội vă. Một là ông ta nghi ngờ Kahr có thể lợi dụng cuộc mít-tinh để tuyên bố nền độc lập cho Bayern và đưa vương triều Wittelsbach trở lại ngai vàng.

    https://s20.postimg.cc/7og7sruz1/Wap...ches_Reich.png
    Nhà Wittelsbach là một trong những hoàng tộc châu Âu lâu đời nhất và là một triều đại Đức ở Bayern. Xuất phát từ nhà này là các bá tước, công tước, tuyển hầu tước và vua của Bayern (1180–1918), cũng như các công tước Kurpfalz (1214–1803 và 1816–1918), mà cũng là tuyển hầu tước của Đế quốc La Mă Thần thánh. Nhánh Pfalz cũng có công tước của Jülich-Berg (1614–1794/1806).

    Điều này đi ngược lại chủ trương của Hitler: một nước Đức thống nhất dưới chính thể độc tài không có vua, nên ông ta muốn ngăn chặn Kahr thực hiện việc này. Yếu tố thứ hai là cuộc mít-tinh tạo cơ hội quư báu để đẩy tam đầu chế vào rọ và uy hiếp họ tham gia cuộc cách mạng của Quốc xă. Thế nên, Hitler quyết định hành động lập tức. Các đội quân thuộc lực lượng bán quân sự SA của Đảng Đức Quốc xă, dưới quyền chỉ huy của Ernst Julius Röhm, được khẩn cấp điều đến nhà hàng bia.

    Diễn biến
    Lúc 9:45 giờ tối ngày 8 tháng 11 năm 1923, sau khi Kahr đă phát biểu được nửa giờ trước đám đông khoảng 3.000 người, th́ lực lượng SA kéo đến bao vây quán Bürgerbräukeller và Hitler tiến vào. Trong khi một số thuộc hạ của ông ta bố trí một khẩu súng máy ở cổng vào, Hitler nhảy lên một chiếc bàn và bắn một phát súng lục để gây sự chú ư của đám đông. Kahr ngừng nói giữa bài phát biểu. Đám đông nh́n quanh quẩn để t́m nguyên do của sự ngăn trở. Với sự hỗ trợ của Rudolf Hess (cánh tay phải của Hitler) và Ulrich Graf (cận vệ), Hitler tiến đến khán đài. Một thiếu tá cảnh sát định ngăn cản, nhưng Hitler chĩa khẩu súng lục vào anh ta và tiếp tục tiến đến. Kahr bước lùi ra khỏi diễn đàn và Hitler đến thế chỗ.
    Bài quá dài, phải cắt bớt


    Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff (9 tháng 4 năm 1865 – 20 tháng 12 năm 1937) là một tướng lĩnh và chiến lược gia quân sự quan trọng của Đế quốc Đức.

    Lúc đầu, ba người không muốn nói chuyện với Hitler. Ông ta tiếp tục kêu gọi họ. Cả ba phải cùng với ông ta tuyên cáo cách mạng và chính phủ mới; cả ba phải nhận chức vụ mà ông ta cử, nếu không họ không có quyền để tồn tại. Kahr sẽ là Phụ chính cho bang Bayern; Lossov làm Bộ trưởng Liên lạc Quốc hội; Seisser làm Bộ trưởng Bộ Cảnh sát của Đức. Cả ba người đều không có ấn tượng với những chức vụ như thế. Họ không trả lời!
    Sự im lặng kéo dài khiến cho Hitler cảm thấy bất an. Cuối cùng, ông ta chĩa khẩu súng về phía họ: "Tôi có bốn viên đạn trong khẩu súng. Ba viên cho những người cộng sự, nếu họ bỏ rơi tôi. Viên đạn cuối cùng dành cho tôi!" Rồi chĩa súng vào màng tang ḿnh, Hitler thốt lên: "Nếu đến chiều mai tôi không đạt chiến thắng, tôi sẽ chịu chết."
    Kahr trả lời: "Ông Hitler, ông có thể ra lệnh cho người ta bắn tôi hoặc tự ông bắn tôi. Tôi chết hoặc sống cũng không hề ǵ."
    Seisser cũng cất tiếng. Ông trách Hitler đă không giữ lời hứa rằng sẽ không nổi dậy chống lại cảnh sát.
    Hitler trả lời: "Đúng là tôi có hứa. Xin lỗi, nhưng tôi phải làm nhiệm vụ cho tổ quốc."
    Tướng von Lossow vẫn giữ im lặng trong sự khinh miệt. Nhưng khi Kahr bắt đầu thầm th́ với ông, Hitler cắt ngang: "Ngưng! Không được nói nếu tôi không cho phép!"
    Hitler không đạt kết quả ǵ trong việc thuyết phục họ. Cả ba người đang nắm giữ quyền lực ở Bayern đều không muốn theo ông ta, dù đang bị ṇng súng đe dọa. Cuộc bạo loạn không diễn ra như dự trù. Rồi Hitler có động thái bất chợt. Không nói thêm một tiếng, ông chạy ra, bước lên khán đài, tuyên bố với đám đông rằng ba người trong căn pḥng bên cạnh đă tham gia với ông để lập nên chính phủ trung ương mới.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Thất bại đầu tiên
    Khi trở lại, Hitler thấy các con mồi đă vuột khỏi tầm tay. Ông đă tự tin mà nghĩ lúc này đáng lẽ các "bộ trưởng" của ông ta phải tất bật lo chuẩn bị cho những nhiệm vụ mới, trong khi Ludendorff và Lossow phải vạch kế hoạch tiến về Berlin. Nhưng hầu như không có việc ǵ xảy ra. Ngay cả München vẫn chưa nằm trong tay lực lượng cách mạng. Röhm chỉ mới chiếm được doanh trại của Bộ Chiến tranh nhưng bỏ sót một số địa điểm chiến lược kể cả nhà bưu điện. V́ thế, tin tức về vụ bạo loạn được truyền đến Berlin và tướng Hans von Seeckt truyền về lệnh cho quân đội ở Bayern phải trấn áp đám phản loạn.


    Johannes Friedrich "Hans" von Seeckt (22 tháng 4 năm 1866 – 27 tháng 12 năm 1936) là một vị Sĩ quan Quân đội Đức, ông là người có công gầy dựng lực lượng Quân đội Liên bang Đức (Reichswehr) trong thời kỳ Cộng ḥa Weimar. Ông được xem là người đặt nền móng cho các chiến thuật Blitzkrieg của Đức.

    Chỉ có vài sĩ quan cấp thấp và một số binh sĩ bỏ hàng ngũ v́ ủng hộ Hitler và Röhm. Các sĩ quan cao cấp, dưới quyền Tướng von Danner, chỉ huy quân đội ở München, không những chuẩn bị tuân lệnh Seeckt mà c̣n thấy bất măn v́ cách Hitler đối xử với von Lossow. Theo quy củ của quân đội, một người dân thường chĩa súng vào một vị tướng đáng bị trừng phạt. Lúc gần sáng, quân đội đă tạo một ṿng vây chung quanh lực lượng của Röhm đang chiếm đóng Bộ Chiến tranh.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    https://s20.postimg.cc/t1xnjoe4d/Friedrich_Ebert.jpg
    Friedrich Ebert (phiên âm: Phi-đrích E-be) (4 tháng 2 năm 1871 – 28 tháng 2 năm 1925) là một chính trị gia của đảng SPD: Đảng Dân chủ Xă hội Đức ( tiếng Đức: Sozialdemokratische Partei Deutschlands) là tổng thống đầu tiên của Đức từ năm 1919 cho tới khi ông ta mất vào năm 1925.

    Bây giờ, Ludendorff đề xuất với anh lănh đạo Quốc xă đang lung lay tinh thần một kế hoạch mang chiến thắng đến với họ và tránh đổ máu. Ông tin chắc rằng binh sĩ và cảnh sát Đức – phần đông là cựu chiến binh – không bao giờ bắn một vị tướng huyền thoại đă từng chỉ huy họ đạt những chiến thắng trên các mặt trận. Ông và Hitler sẽ cùng với thuộc hạ tiến đến trung tâm thành phố. Ông tin rằng không những cảnh sát và quân đội không dám giết ông, mà c̣n sẽ quy thuận và chiến đấu theo mệnh lệnh của ông. Tuy c̣n hồ nghi, Hitler vẫn đồng ư. Dường như không có cách nào khác.

    Sự đổ máu
    Lúc 11 giờ sáng ngày 9 tháng 11 năm 1923, ngày kỷ niệm sự khai sinh của nền Cộng ḥa Weimar, Hitler và Ludendorff dẫn đầu 3.000 quân SA hướng về trung tâm München. Bên cạnh họ c̣n có Hermann Göring (chỉ huy lực lượng SA), Scheubner-Richter, Alfred Rosenberg, Ulrich Graf (cận vệ của Hitler), và một số cấp lănh đạo đảng.
    https://s20.postimg.cc/5i3b5ehql/Hermann_G_ring.jpg
    Hermann Wilhelm Göring (hay Goering;[a] tiếng Đức: [ˈɡøːʁɪŋ] (; 12 tháng 1, 1893 – 15 tháng 10 năm 1946) là một chính trị gia người Đức, chỉ huy quân sự và thành viên hàng đầu của Đảng Quốc xă (NSDAP).
    Tiếp theo sau là một xe tải mang súng máy cùng xạ thủ. Binh sĩ SA đeo súng trường trên vai, một số người gắn thêm lưỡi lê. Hitler lăm lăm khẩu súng lục trong tay. Không phải là lực lượng mạnh lắm, nhưng Ludendorff, vốn đă chỉ huy hàng triệu binh sĩ thiện chiến nhất của Đức trong Thế chiến thứ nhất, nghĩ rằng thế là đủ để đạt mục đích.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Phiên ṭa xử tội phản quốc
    Hitler đă thừa khôn ngoan để biến phiên ṭa thành một diễn đàn để ông ta lên án những người đă bắt giữ ḿnh và – điều này là quan trọng hơn – lần đầu tiên tên tuổi ông ta lan khỏi bang Bayern, và lan ra ngoài nước Đức. Ông ta biết rơ rằng những nhà báo khắp thế giới cũng như của các tờ báo Đức đang đổ xô đến München để tường thuật phiên ṭa bắt đầu ngày 26 tháng 2 năm 1924. Khi phiên ṭa kết thúc 24 ngày sau, Hitler đă biến thất bại thành chiến thắng, khiến cho dưới mắt quần chúng Kahr, Lossow và Seisser phải chịu một phần trách nhiệm về những nỗi khổ sở của họ. Hitler cũng đă tạo ấn tượng mạnh trong ḷng người dân Đức bằng tài hùng biện và tinh thần quốc gia sôi sục, và đưa tên tuổi ông ta lên trang nhất nhiều tờ báo trên thế giới.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Quyển sách Mein Kampf
    Mùa hè 1924 năm ấy, trong ṭa pháo đài Landsberg xưa cũ được sử dụng làm nhà tù nh́n xuống ḍng sông Lech, Adolf Hitler, tội nhân nhưng được đối xử như là khách danh dự, với một căn pḥng cho riêng ḿnh và cảnh quan tuyệt vời bên ngoài, gọi Rudolf Hess đến đề bắt đầu đọc cho anh ta ghi lại từ chương này qua chương kia của một quyển sách có tựa đề Mein Kampf (Cuộc Tranh đấu của tôi).

    https://s20.postimg.cc/72r8ww54d/Mein_Kampf.jpg
    Mein Kampf (nghĩa là "Cuộc tranh đấu của tôi" trong tiếng Đức) là tựa đề tiếng Đức của quyển sách do Adolf Hitler làm tác giả bắt đầu từ năm 1924, tŕnh bày tư tưởng và cương lĩnh của ông về Đế chế Đức một khi ông ta lên nắm quyền.

    Có lẽ nếu không xảy vụ bạo loạn, Hitler đă không có thời giờ viết nên quyển Mein Kampf v́ bận lo phát triển Đảng Quốc xă, tranh đấu với các phe phái... Và dù có viết ra, với tư cách vô danh của tác giả, quyển sách cũng không được ai để ư đến.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Kết quả lâu dài
    Cuộc bạo loạn tuy bị thất bại nhưng giúp cho Hitler được nổi danh cả nước, và trong con mắt nhiều người, đó là người yêu nước và nhà anh hùng. Chẳng bao lâu, bộ máy tuyên truyền của Đảng Quốc xă đă biến vụ việc thành một trong những huyền thoại vĩ đại nhất. Mỗi năm, ngay khi Hitler đă nắm chính quyền, ngay lúc Thế chiến thứ hai đang tàn phá, Hitler đều trở về nhà hàng bia ấy ở München đúng vào ngày 8 tháng 11 để ban huấn từ cho đảng viên.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

  5. #385
    Member nguoi gia's Avatar
    Join Date
    18-02-2016
    Posts
    726
    Cách nay đúng 167 năm, nhóm người được mệnh danh là đội Denny đổ bộ tại nơi mà sau là thành phố Seattle

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipe.../Th%C3%A1ng_11
    Ngày 13 tháng 11, 1851
    • 1851 – Đội Denny đổ bộ tại Alki Point, sau đó chuyển đến một địa điểm nay trở thành thành phố Seattle, Washington, Hoa Kỳ.

    https://vi.wikipedia.org/wiki/Seattle
    https://en.wikipedia.org/wiki/Seattle
    https://fr.wikipedia.org/wiki/Seattle
    https://nuocnha.blogspot.com/2018/11...nguoi-uoc.html

    Seattle

    — Thành phố —

    Trung tâm thành phố nh́n từ hướng Bắc.

    Tên hiệu: The Emerald City, Seatown, Rain City, Jet City, Gateway to Alaska, Gateway to The Pacific, Queen City

    Vị trí của Seattle trong Quận King và Washington

    Tọa độ: 47°36′35″B 122°19′59″T
    Quốc gia USA
    Tiểu bang Washington
    Quận King
    Đặt tên theo Tù trưởng Seattle

    Chính quyền
    Kiểu Hội đồng thị trưởng
    Thị trưởng Tim Burgess

    Diện tích
    Thành phố 369,2 km2 (142,5 mi2)
    Đất liền 217,2 km2 (83,87 mi2)
    Mặt nước 152 km2 (58,67 mi2)
    Vùng đô thị 21.202 km2 (8.186 mi2)
    Độ cao 0–158 m (0–520 ft)
    Dân số (18 tháng 9 năm 2009)
    Thành phố 602.000 (US: 25th)
    Mật độ 2,755/km2 (7.136/mi2)
    Đô thị 2.712.205
    Vùng đô thị 3.407.848 (US: 15th)
    Seattleite
    Múi giờ PST (UTC-8)
    Mùa hè (DST) PDT (UTC-7)
    Mă bưu điện 98101, 98102 98103, 98104, 98105, 98106, 98107, 98108, 98109, 98110, 98111, 98112, 98113, 98114, 98115, 98116, 98117, 98118, 98119, 98121, 98122, 98124, 98125, 98126, 98127, 98129, 98131, 98132, 98133, 98134, 98136, 98138, 98139, 98141, 98144, 98145, 98146, 98148, 98151, 98154, 98155, 98158, 98160, 98161, 98164, 98165, 98166, 98168, 98170, 98171, 98174, 98175, 98177, 98178, 98181, 98184, 98185, 98188, 98190, 98191, 98194, 98195, 98198, 98199
    Mă điện thoại 206
    Thành phố kết nghĩa Beersheba, Bergen, Cebu, Trùng Khánh, Christchurch, Daejeon, Galway, Gdynia, Hải Pḥng, CaoHùng, Kobe, Mombasa, Limbe, Mazatlán, Nantes, Pécs, Perugia, Reykjavík, Sihanoukville, Surabaya, Goiânia, Tashkent, Chimbote

    Trang web www.seattle.gov

    Seattle (phát âm /siːˈæɾ(ə)l, us dict: sē•ăt′•əl) là một thành phố cảng biển tọa lạc ở vùng Tây Bắc Thái B́nh Dương của Hoa Kỳ. Thành phố này nằm ở phía tây tiểu bang Washington trên một dải đất giữa Vịnh Puget (một nhánh nhỏ của Thái B́nh Dương) và hồ Washington, khoảng cách khoảng 160 km về phía nam biên giới Canada – Hoa Kỳ. Thành phố được đặt tên theo tù trưởng Seattle, thuộc các bộ lạc Duwamish và Suquamish. Seattle là trung tâm của vùng đô thị Seattle–Tacoma–Bellevue lớn thứ 15 ở Hoa Kỳ và lớn thứ nhất ở Tây Bắc Thái B́nh Dương. Là một trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của khu vực, Seattle là thủ phủ của Quận King. Theo cuộc điều tra dân số vào tháng 4 năm 2009, Seattle có dân số khoảng 617.000 người, c̣n vùng đô thị là 4.158.000 người. Cảng Seattle và Sân bay quốc tế Seattle-Tacoma là cửa ngơ chính đi tới Châu Á, Alaska và các nơi khác trên thế giới.
    Những người bản địa đă định cư tại Seattle ít nhất 4000 năm, nhưng khu định cư người châu Âu chỉ bắt đầu vào giữa thế kỷ 19. Những người định cư châu Âu lâu dài đầu tiên — Arthur A. Denny và những người tiếp theo được gọi là bọn Denny — đă đến đây vào ngày 13 tháng 11 năm 1851. Năm 1853, David Swinson Maynard đă đề xuất tên gọi khu định cư chính được đổi thành "Seattle", một tên gọi Anh hóa của tên Sealth, tù trưởng của hai bộ lạc địa phương. Kể từ đó, thành phố có tên gọi là Seattle. Từ năm 1869 cho đến năm 1882, Seattle đă có biệt danh "Queen City".
    Seattle nổi tiếng với việc tiêu thụ nhiều cà phê; các công ty cà phê được thành lập hoặc đóng trụ sở ở Seattle có Starbucks, Seattle's Best Coffee, và Tully's. Các nhà nghiên cứu tại Trường Đại học Central Connecticut đă xếp hạng Seattle là thành phố học thức nhất Hoa Kỳ trong 69 thành phố lớn nhất châu Mỹ trong năm 2005 và 2006, xếp thứ nh́ trong năm 2007 (sau Minneapolis, Minnesota), và ḥa với Minneapolis vào năm 2008. Ngoài ra, số liệu điều tra từ Cục điều tra dân số Hoa Kỳ cho thấy Seattle là thành phố có giáo dục cao nhất Hoa Kỳ, với 52,5% dân số từ tuổi 25 trở lên có bằng cử nhân hoặc cao hơn. Seattle là nơi sinh của huyền thoại nhạc rock Jimi Hendrixvà phong cách nhạc gọi là "grunge" trứ danh bởi các ban nhạc Nirvana, Alice in Chains, Pearl Jam, và Soundgarden. Bruce Lee và người con trai của ông, Brandon Lee được an táng ở khu nghĩa trang Lakeview.
    Xét về thu nhập b́nh quân đầu người, một nghiên cứu của Cục phân tích kinh tế Mĩ xếp hạng vùng đô thị Seattle đứng thứ 17 trong 363 khu vực đô thị trong năm 2006. Seattle từ một vùng kinh tế lạc hậu, nay đă phát triển mạnh mẽ về trung tâm công nghệ thông tin, hàng không, kiến trúc và các ngành công nghiệp giải trí. Thành phố được biết đến như một trung tâm của những người yêu công nghệ "xanh".
    Các tuyến đường sắt và xe điện thô sơ (street car) đă từng thống trị hệ thống giao thông nhưng đă bị thay thế phần lớn bằng một hệ thống xe buưt dày đặc và sự phát triện nhanh chóng đă khiến cho xe hơi trở thành phương tiện chính của người dân từ giữa đến cuối thế kỉ XX. Chính v́ vậy, Seattle đă trở thành một trong những thành phố có nạn ùn tắc giao thông nhiều nhất nước Mĩ. Mặc dù vậy, những nỗ lực để thay đổi vấn nạn này tại các khu vực và các cơ quan chức năng đă dẫn đến dịch vụ đường sắt mới nối Seattle đến Everett và Tahoma, liên kết khu vực Light Rail về phía Nam từ khu Trung tâm và khu nội thành South Lake Union bằng tuyến đường sắt South Lake Union. Một tuyến đường mở rộng ở phía Nam đi tới Sân bay Quốc tế Seattle-Tahoma bắt đầu được đưa vào sử dụng từ ngày 19 tháng 12 năm 2009; tuyến đường mở rộng ở phía Bắc th́ đi đến Đại học Washington được xây dựng vào năm 2010; và một vài mở rộng xa hơn như kế hoạch đi đến Lynnwood ở phía Bắc, Des Moines ở phía Nam, và Bellevue và Redmond ở phía Đông vào năm 2023.

    Lịch sử
    Thành lập


    Trận Seattle (1856)
    Khai quật khảo cổ xác nhận rằng khu vực Seattle đă có con người sinh sống cách đây ít nhất 4.000 năm. Trước khi những người châu Âu đầu tiên đến khu vực này, người dân bản địa (nay gọi là tộc Duwamish) đă chiếm 17 làng quanh khu vực Vịnh Elliott.
    Người châu Âu đầu tiên đặt chân đến khu vực Seattle là George Vancouver vào tháng 5 năm 1792 trong chuyến thám hiểm để lập biểu đồ Tây Bắc Thái B́nh Dương (1791-1795).[20] Năm 1851, một bọn lớn do Luther Collins đặt chân đến cửa sông Duwamish, họ đă tuyên bố chủ quyền vùng đất này vào ngày 14 tháng 9 năm 1851.[21] Mười ba ngày sau đó, các thành viên của Bọn Collins yêu cầu bồi thường thông qua các tuyển trạch viên của Bọn Denny.[22] Các thành viên của Bọn Denny tuyên bố chủ quyền vùng đất Aiki Point vào ngày 28 tháng 9 năm 1851.[23] Phần c̣n lại của Bọn Denny đóng buồm từ Portland, Oregon và đi tới Aiki Point trong một cơn mưa ngày 13 tháng 11 năm 1851.[23]
    Sau một mùa đông khó khăn, hầu hết các thành viên Bọn Denny di chuyển qua Vịnh Elliott và thành lập làng "Dewamps" hoặc "Duwamps" trên vùng đất mà ngày nay Pioneer Square.[23] Charles Terry và John Low ở lại vị trí ban đầu và lập một ngôi làng mang tên "New York", nhưng lại đổi lại thành "New York Aiki" từ tháng 4 năm 1853. Chữ "Aiki" trong tiếng Chinook có nghĩa là lát nữa thôi, ngay bên cạnh hoặc một người nào đó.[24] New York Alki và Duwamps cạnh tranh cho sự thống trị trong một vài năm tới, nhưng sau đó Aiki bị bỏ rơi và người dân chuyển sang sinh sống ở bên kia vịnh.[25]
    David Swinson ("Doc") Maynard, một trong những người sáng lập Duwamps, là người đề xuất tên gọi làng là "Seattle" từ tên của tù trưởng của hai bộ lạc Duwamish và Suquamish, Sealth.[26][27][28] Thuật ngữ "Seattle", xuất hiện trên chính thức trên lănh thổ Washington ngày 23 Tháng Năm 1853. Năm 1855, khu định cư được thành lập. Ngày 14 tháng 1 năm 1865, Lập pháp của Washington hợp nhất thị trấn Seattle với một ủy ban quản lư thành phố. Hai năm sau, sau khi đơn xin đă được nộp bởi hầu hết các công dân hàng đầu, lập pháp đă giải tán trị trấn. Năm 1867, một linh mục Công giáo người Canada gốc Pháp tên là Francis X. Prefontaine đến Seattle và quyết định thành lập một giáo xứ ở đó. Trong thời gian 1868-1869, ông đă góp tiền xây dựng nhà thờ bằng cách nâng cao tiền tại hội chợ, triển lăm ở khu vực Vịnh Puget và cho ra nhiều công tŕnh, vào năm 1869, ông mở cửa nhà thờ Công giáo đầu tiên tại Seattle trên Đại lộ thứ ba và đường Washington, Thị trấn vẫn c̣n một khuôn viên của Quận King cho đến cuối năm 1869 khi một đơn yêu cầu mới đă được đệ lên và thành phố đă được tái hợp với một chính quyền thị trưởng-hội đồng.[23][29] Các con dấu chính thức của thành phố Seattle mang năm "1869".

    Cuộc đi t́m vàng, Thế chiến thứ I và Đại Khủng hoảng

    Một tờ báo loan tin cuộc Tổng đ́nh công ở Seattle 1919

    Kể từ khi t́m ra vàng ở dọc sông Klondike gần cuối thế kỉ XIX, mọi người đổ xô đến để đào vàng. Kể từ đó, Seattle đă trở thành một trung tậm vận chuyển lớn. Ngày 14 tháng 7 năm 1897, các tàu SS Portland chứa hàng tấn vàng cập cảng Seattle, và Seattle đă trở thành mốc giao thông chính và cung cấp hàng hoá cho các thợ mỏ ở Alaska và Yukon.

    Alaska ( /əˈlæskə/) (phát âm: Ơ-látx-cơ hay A-lát-xca) là một tiểu bang của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, nằm tại đầu tây bắc của lục địa Bắc Mỹ. Alaska giáp với Canada ở phía đông, giáp với Bắc Băng Dương ở phía bắc, và giáp với Thái B́nh Dương ở phía tây và phía nam, đối diện với Ngaqua eo biển Bering.


    Yukon ( /ˈjuːkɒn/; phát âm tiếng Pháp: [jykɔ̃]) là lănh thổ liên bang nhỏ nhất và xa nhất của Canada (hai lănh thổ khác là Các Lănh thổ Tây Bắc và Nunavut).

    Cùng với Seattle, các thành phố khác như Everett, Tacoma, Port Townsend, Bremerton, và Olympia, tất cả trong khu vực Vịnh Puget, trở thành đối thủ cạnh tranh để trao đổi, chứ không phải chỉ ḿnh Seattle là trung tâm chính khai thác các kim loại quư. Cuộc đổ xô đi t́m vàng ở Yukon kết thúc vào năm 1909, và năm đó thành phố cũng đă đăng cai tổ chức Triển lăm thế giới.
    Một sự bùng nổ đóng tàu có quy mô lớn ở phần đầu của thế kỷ 20 làm cho các hăng đóng tàu tăng thêm nhân công nhưng lại trả lương rất ít ỏi, các công nhân đă đồng loạt đ́nh công để đạt được mức lương cao hơn sau hai năm Thế chiến thứ I kiểm soát tiền lương, đă tạo nên cuộc Tổng đ́nh công ở Seattle năm 1919, là cuộc tổng đ́nh công đầu tiên trong nước. Một kế hoạch phát triển thành phố vào năm 1912 do Virgil Bogue đề xướng nhưng không được sử dụng. Nền kinh tế của Seattle phát triển thịnh vượng vào những năm 1920 nhưng lại bị suy thoái do ảnh hưởng của Đại Khủng hoảng, và đă phải trải qua nhiều cuộc xung đột lao động nghiêm trọng nhất của đất nước trong thời kỳ đó. Những cuộc xung đột trong thời gian diễn ra cuộc Đ́nh công bờ biển phía Tây năm 1934 đă khiến cho Seattle phải trả chi phí rất lớn nếu muốn đi đến cảng Los Angeles bằng tàu.[30]
    Seattle cũng là trụ sở của ông trùm sân khấu kịch hài Alexander Pantages, người mà đă mở hàng loạt các sân khấu dành cho kịch hài, kịch câm tại Seattle. Những nhà hát của ông luôn được mở rộng, và từ một người Mỹ gốc Hy Lạp nghèo túng, ông đă trở thành một trong những ông bầu xuất sắc nhất nước Mĩ và mau chóng trở thành ông trùm màn bạc.

    https://s20.postimg.cc/cgdmlbxst/EU-_Greece.svg.png
    Hy Lạp (tiếng Hy Lạp: Ελλάδα Ellada hay Ελλάς Ellas), tên chính thức là Cộng ḥa Hy Lạp(Ελληνική Δημοκρατία, Elliniki Dimokratia), là một quốc gia thuộc khu vực châu Âu, nằm phía nam bán đảo Balkan.

    Seattle được cho là nơi hấp dẫn du khách ở miền Tây Hoa Kỳ nhờ vào các tạp kỹ (biểu diễn ca, nhạc, múa, xiếc...). Thành công của Pantages một phần là do công của Kỹ sư- Kiến trúc sư người Scotland B. Marcus Priteca. Priteca đă xây những nhà hát có thể phá huỷ hoặc dễ dàng di chuyển từ nơi này sang nơi khác cho nhiều mục đích khác nhau. Liên doanh Pantages-Priteca có độ ảnh hưởng rất lớn đối với công chúng Mĩ thời đó. Tuy nhiên, những nhà hát của Pantages-Priteca c̣n sót lại trên một số thành phố của Hoa Kỳ chỉ c̣n một cái tên là Pantages.

    Những năm sau chiến tranh: Hàng không và điện tử

    Trung tâm Seattle

    Nền kinh tế khu vực xuống dốc sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, đồng nghĩa với việc làn sóng nhập cư từ Nhật Bản đến Seattle. Nền kinh tế được phục hồi trở lại nhờ sự thống trị ngày càng tăng trong thị trường máy bay chở khách của công ty sản xuất máy bay Boeing.[31] Seattle tổ chức lễ ăn mừng cho sự phục hồi thịnh vượng của nó và tổ chức Triển lăm thế kỉ 21 và Hội chợ thế giới 1962.[32] Nhưng kinh tế địa phương đă đi vào một t́nh trạng suy thoái lớn trong cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970. Nhiều người rời khỏi khu vực để t́m việc làm ở nơi khác, và các công ty bất động sản lớn ở Seattle đă đăng bản thông báo "Will the last person leaving Seattle – Turn out the lights."[33]
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    https://s20.postimg.cc/5mncy23n1/New...ted_States.png
    New Mexico (phiên âm: Niu Mê-hi-cô, tiếng Tây Ban Nha: Nuevo México [ˈnweβo ˈmexiko]; [Yootó Hahoodzo] lỗi: {{lang-xx}}: văn bản có thẻ đánh dấu in xiên (trợ giúp) [j̣:txó hàḥ:tṣ]) hay Tân Mexico là một tiểu bang tọa lạc ở vùng Tây Nam Hoa Kỳ. New Mexico trở thành bang thứ 47 vào ngày 6 tháng 1 năm 1912.

    Vào giai đoạn này, Seattle đă có sự thu hút đối với giới doanh nghiệp. V́ vậy, thành phố đă là trụ sở của nhiều công ty lớn. Thành phố cũng là chủ nhà của Đại hội thể thao Goodwill Games năm 1990,[37] Hội nghị APEC năm 1993. Cũng trong giai đoạn này, ḍng nhạc grunge (xuất xứ từ Seattle) đă phát triển và phổ biến rộng khắp.[38]


    Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái B́nh Dương (tiếng Anh: Asia-Pacific Economic Cooperation, viết tắt là APEC) là diễn đàn của 21 nền kinh tế thành viên Vành đai Thái B́nh Dương với mục tiêu tăng cường mối quan hệ về kinh tế và chính trị.

    Địa lư

    Toàn cảnh Seattle nh́n từ Space Needle: một cái nh́n gần 360 độ bao gồm (từ trái sang) Vịnh Puget, Queen Anne Hill, Lake Union, Capitol Hill, trung tâm thành phố Seattle, Elliott Bay, và West Seattle.

    Với tổng diện tích 83,9 dặm vuông, Seattle nằm ở 47,37 vĩ độ Bắc và 122,20 kinh độ Tây. Địa h́nh chính là đồi núi, Seattle nằm trên bảy ngọn đồi là Capitol Hill, First Hill, West Seattle, Beacon Hill, Magnolia, Denny Hill và Queen Anne. Kitsap và bán đảo Olympic cùng với những ngọn núi Olympic nằm ở phía Tây của Vịnh Puget, trong khi dăy Cascade và Lake Sammamish nằm về phía đông hồ Washington. Các khu rừng xanh tươi tốt và nhiều cơ quan nước đă cung cấp kế sinh nhai cho nhiều cộng đồng hái lượm và săn bắn.

    Địa h́nh

    Trung tâm Seattle được bao bọc bởi Vịnh Elliot (phía dưới bên trái), hạ Broadway (từ phía trên trái đến phía trên bên phải), Yesler Way (phía dưới phải) và Denny Way (vùng bị che bởi mây)

    Seattle nằm giữa Vịnh Puget (là một vịnh nhỏ, được xem là cánh tay phải của Thái B́nh Dương) về phía tây, và hồ Washington về phía đông. Cảng chính của thành phố, Elliott Bay, là lối vào của Vịnh Puget. Ở phía Tây, bên kia Vịnh Puget là bán đảo Kitsap, dăy núi Olympic trên bán đảo Olympic; ở phía Đông, có hồ Washington, vùng ngoại ô, hồ Sammamish và dăy Cascade.
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Kinh tế
    https://s20.postimg.cc/pxal4a859/Port_of_seattle.jpg
    Cảng Seattle

    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Dân số
    Tỉ lệ Nhân khẩu và Xă hội (ước tính năm 2006)[58]
    Phân loại: Seattle Washington Hoa Kỳ
    Đàn ông (%) 49,6 49,8 49
    Phụ nữ (%) 50,4 50,2 31
    Tuổi trung niên 37,7 36,7 36,4
    Vị thành niên (%) 15,3 23,9 13,3
    18-64 tuổi (%) 73,6 64,6 74,6
    Trên 65 + (%) 11,1 11,5 12,1
    Thu nhập b́nh quân đầu người ($) 38 648 27 346 25 035
    Tỷ lệ đói nghèo[59] (%) 12,5 11,8 13,3

    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Cơ sở hạ tầng
    Giao thông
    https://s20.postimg.cc/6th9ngxql/Seatac_Worlwind.jpg
    Toàn cảnh sân bay Sea-Tac nh́n từ trên cao
    Bài quá dài, phải cắt bớt

    Thư viện
    https://s20.postimg.cc/vzi7udrbx/Sea...al_Library.jpg
    Thư viện trung tâm Seattle

    Bài quá dài, phải cắt bớt
    Du lịch
    https://s20.postimg.cc/5r7350mnx/Pik...et_Seattle.jpg
    Chợ Pike Place
    Bài quá dài, phải cắt bớt

+ Reply to Thread

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 2 users browsing this thread. (0 members and 2 guests)

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •