+ Reply to Thread
Results 1 to 3 of 3

Thread: Tôi Yêu Tiếng Nước Tôi

  1. #1
    Member
    Join Date
    27-12-2017
    Posts
    394

    Tôi Yêu Tiếng Nước Tôi


    Không c̣n nhớ ai là người đầu tiên dịch “Gone with the wind” thành “Cuốn theo chiều gió” nhưng vị nào dịch câu này hẳn nhiên là bậc thượng thừa về ngôn ngữ nói chung và rất giỏi tiếng Việt nói riêng.

    Ông Huỳnh Phan Anh cũng khắc tên ḿnh vào bảng mạ vàng khi dịch “For whom the bell tolls” thành “Chuông nguyện hồn ai” (phải là “nguyện”, chứ không phải “gọi” – như các bản dịch sau 1975, nghe mới “đă” và mới đúng với ư như câu chuyện của tác phẩm Hemingway). Cụ Bùi Giáng cũng thuộc vào nhóm người “giáng thế” khi dịch “Terre des Hommes” (Vùng đất của người) thành “Cơi người ta”.

    Phạm Duy là một bậc tài hoa xuất chúng nữa với các tác phẩm chuyển ngữ lời Việt. Ca khúc “The house of the rising sun” đă được PD chuyển thành “Chiều vàng dưới mái nhà tranh”. So sánh từng câu từng từ trong các ca khúc chuyển ngữ của Phạm Duy, không thể nói ǵ hơn ngoài sự kính phục tột bậc. Trong Love Story, ca khúc rất phổ biến Sài G̣n thập niên 1970 mà cụ Phạm chuyển ngữ, có những từ được diễn đạt mà chỉ những bậc thượng thừa tiếng Việt mới thể hiện nổi, chẳng hạn “this empty world” thành “cuộc đời vắng ngắt”; hoặc “wild imaginings” thành “mộng huyền mênh mang”…

    Có một điểm chung giữa những bậc kỳ tài Phạm Duy, Bùi Giáng hoặc vô số văn sĩ, nhạc sĩ cùng thời với họ, là: “Tôi yêu tiếng nước tôi!”. Chỉ những người thật sự yêu quư tiếng nói của dân tộc ḿnh mới biết cách làm đẹp ngôn ngữ. Họ nhảy múa với ngôn ngữ. Họ thăng hoa với ngôn ngữ. Họ bay bổng với ngôn ngữ. Sự cuồng nhiệt trong t́nh yêu ngôn ngữ của họ đă tạo ra một nền văn hóa trong đó tiếng Việt vượt qua cả khái niệm ngôn ngữ như là kư hiệu giao tiếp thuần túy mà vươn lên đến chóp đỉnh của một thứ trừu tượng hơn: linh hồn dân tộc. “Tôi yêu tiếng nước tôi”. T́nh yêu của họ với tiếng Việt đă làm đẹp tiếng mẹ đẻ, làm sang trọng tiếng mẹ đẻ, và cuối cùng làm nên một nền văn hóa đẹp đẽ.


    Chỉ những giai đoạn tiếng Việt bay bổng th́ nền văn hóa mới thăng hoa, hay là ngược lại, thật khó có thể nói chính xác. Nhưng, có thể đoán chắc rằng một nền văn hóa xuống cấp luôn đi đôi với việc ngôn ngữ và cách dùng ngôn ngữ xuống cấp. Nó bị dùng sai là một chuyện. Nó bị xem thường mới là điều đáng nói. Khi tiếng Việt không c̣n được tôn trọng, văn hóa và xă hội sẽ không c̣n được tôn trọng. Con người cũng không c̣n được tôn trọng. “Tiếng Việt c̣n, nước ta c̣n”. Nhưng tiếng Việt bầy hầy, như đang thấy trên báo chí hàng ngày, trong các ca khúc được hàng triệu người nghe, th́ “nước ta” c̣n ǵ?

    Đừng trông chờ ở những khẩu hiệu “giữ ǵn tiếng Việt” hay “làm trong sáng tiếng Việt” hô hào chiếu lệ trong nền giáo dục hiện tại. Tiếng Việt đang bị hỏng không chỉ bởi các MC tung hứng bừa băi với những câu chữ làm màu “cho sang”, như “điểm trang” thay v́ phải nói cho đúng là “trang điểm”; không chỉ bởi các phát thanh viên truyền h́nh học nhau cách nói rập khuôn, hay các nhà báo viết bài không bao giờ xem lại lỗi chính tả; không chỉ bởi những cách dùng sai như “cặp đôi” hay “fan hâm mộ”; không chỉ bởi các từ ghép Hán-Việt vô nguyên tắc như “phượt thủ”… Nguồn gốc khiến tiếng Việt hư chính là từ giáo dục. Không ngôn ngữ nào có thể bay bổng trong một mô h́nh giáo dục giáo điều. Chẳng ai có thể sửa lại tiếng Việt với đà tuột dốc của nền giáo dục hiện nay. Muốn “làm trong sáng tiếng Việt”, hệ thống giáo dục phải tự làm trong sáng ḿnh. Điều này sẽ chẳng bao giờ có, không bao giờ thành hiện thực, khi mà giáo dục đang nằm dưới bàn chân của những “chủ trương” và “đường lối”. Đừng mong chờ những thay đổi trong giáo dục. Sẽ chẳng có thay đổi tích cực ǵ cả. Tiếng Việt sẽ tiếp tục bị hành hạ và văn hóa sẽ tiếp tục bị tra tấn.

    Dường như không ai có thể cứu tiếng Việt nhưng tiếng Việt có thể được cứu nếu mỗi người trong chúng ta cùng quay lại với con đường “tôi yêu tiếng nước tôi”. T́m kiếm và đọc lại những quyển sách của một thời làm nên sự kỳ vĩ một nền văn hóa, như một cách thức tự giải độc khỏi những luồng khí đen đang bủa quanh, có thể được xem là một cách thức. Nhiều giá trị hiện bị mất đi đang nằm trong những quyển sách đó. Văn hóa sẽ đi lạc vĩnh viễn nếu chẳng có ai t́m. Con đường đi t́m văn hóa đă mất có thể sẽ giúp t́m lại ánh hào quang của tiếng Việt, và cuối cùng, dẫn đến việc nh́n lại sự cần thiết phải tôn trọng tiếng Việt.

    Không người dân nào có thể thay đổi được hệ thống giáo dục hiện tại. Họ không có quyền hạn để làm điều đó. Tuy nhiên không ai có thể ngăn chặn sự chọn lựa để dung nạp một nền văn hóa khác với “hệ văn hóa” tuyên truyền. Cũng không ai có thể ngăn chặn sự chọn lựa đọc ǵ bên ngoài phạm vi những bài văn mẫu hay nên đọc ǵ trên những trang mạng xă hội. Đó là sự chọn lựa cần thiết, và cấp bách, để “tôi yêu tiếng nước tôi” có thể c̣n tồn tại và c̣n có cơ may truyền lại cho hậu sinh.
    Mạnh Kim

  2. #2
    Member Nguyễn Mạnh Quốc's Avatar
    Join Date
    25-03-2011
    Posts
    3,145

    Tôi yêu tiếng nước tôi ;.. nghệ thuật phiên dịch....

    ngày 07 - 09 - 2018... trời đă tối dần và nhiệt độ đang xuống OAT = + 18 oC...

    xin phép đóng góp chút chuyện xưa.. Gone with the wind được quay thành phim năm 1939 và ra mắt công chúng cùng năm.. cốt truyện là thời kỳ American civil war 1861.. cốt truyện của Mảrgarett Mitchell.. ( quí Bạn có thể lên wiki encyclopedia gơ Gone with the wind - film ) đến Viêt nam khoảng 1940 version 1.. đến năm 1952-53 th́ in lại và phát hành nên mầu sắc rất đẹp. Hăng phim MGM... con sư tử gầm...
    Khi đén Saigon th́ cuốn phim này dược dịch ra tên Việt là ;... cầm bằng theo gió đưa đi !!..do dịch từ tên tieengs Pháp ;... autant en emporte que le vent !!....
    . nhưng năm 1953 ra đến Hà nội th́ được chiếu tại rạp Olympia nhưng cái tên được dịch lại là ;... cuốn theo chiều gió... phim dài 238 phút.. nên phải có nghỉ sau khi hết cuốn 1 khoảng chừng 15 phút rồi mới chiéu cuốn 2... giá vé gấp đôi.
    Ông bà chủ rạp Olympia, chắc là có ai đó nhắc cho biết là cái tên dịch không được như ư cho nên .. h́nh như có quen một giáo sư nên đến nhờ và hỏi xem dịch sao cho đúng cách.. đây chỉ là do chị G Ngọc nói chuyện kể lại....; v́ sao mà G Ngọc có vé mời 2 đứa chúng tôi đi xem phim này. Câu dịch thoát cả ư lẫn t́nh cảnh trong phim là do một giáo sự văn học dàn anh của chị G Ngọc.. h́nh như thầy Nghị ... v́ thày có Cử nhân văn chương Pháp... vaf cái bảng quảng cáo đă phải đem xuống và vẽ chữ lại .... là cuốn theo chiều gió !!
    Một chút kỷ niệm thời c̣n sinh viên... ./.

  3. #3
    Member
    Join Date
    27-12-2017
    Posts
    394
    Cuối cùng cũng đă biết được người dích ra tiếng Việt tựa tác phẩm " The Gone With The Wind".
    Cám ơn bác NMQ

+ Reply to Thread

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

Similar Threads

  1. Replies: 1
    Last Post: 28-06-2018, 10:35 AM
  2. Replies: 2
    Last Post: 26-07-2013, 08:30 AM
  3. Replies: 19
    Last Post: 28-10-2012, 05:30 AM
  4. Replies: 20
    Last Post: 16-12-2011, 11:28 PM

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •