Page 7 of 7 FirstFirst ... 34567
Results 61 to 65 of 65

Thread: Tin Hoạt Động Cộng Đồng người Việt Hải Ngoại

  1. #61
    Member
    Join Date
    24-05-2016
    Posts
    3,022

    Tin Hoạt Động Cộng Đồng người Việt Hải Ngoại

    Nẻo khuất Trầm Tử Thiêng
    Mar 14, 2020

    Bà Đỗ Thái Tần nhận hoa từ Ban Tổ Chức.
    Bài: Nguyễn Ngọc Chấn
    H́nh: Minh Phú/Người Việt

    Trưa Chủ Nhật, 23 Tháng Hai, 2020, khán giả tại thủ đô tỵ nạn, được thưởng thức một chương tŕnh nhạc thính pḥng tuyệt diệu, tưởng niệm nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng. Chương tŕnh được ca diễn bởi một thành phần nghệ sĩ tiêu biểu cho nhiều thế hệ. Từng mảnh đời của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng được trải bày, từ phần dẫn nhập bởi nhà văn Quyên Di, duyên dáng, dí dỏm đến những tâm sự thổn thức của MC-ca sĩ Hương Thơ. Hội trường lắng đọng, thẩm thấu mỗi ca từ ông chải chuốt, quyện vào những cung bậc âm thanh, khi mượt mà, lúc sôi sục trong ḷng từng người thưởng ngoạn.

    Các ca sĩ Chung Tử Lưu, Hương Lan, Hương Thơ, Trọng Nghĩa, Anh Dũng, Hugo, Thanh Lan, lần lượt tŕnh bày những ca khúc, theo bước hành tŕnh của Trầm Tử Thiêng. Hôm nay mấu chốt của chương tŕnh chính là có sự hiện diện của người đă cho anh mọi cảm xúc để viết thành thiên t́nh sử bất hủ.


    Ban Tổ Chức Show Nhạc Trầm Tử Thiêng: Thụy Vy, Trung Nguyễn, Hương Thơ, GS Quyên Di và Trọng Nghĩa chụp chung với ca sĩ Anh Dũng và Hugo.
    Trầm Tử Thiêng đă hiến trọn một đời cho âm nhạc, ông được hàng triệu người thương yêu mến mộ. Kho tàng nghệ thuật của ông là 200 ca khúc t́nh yêu, thân phận, quê hương và chiến chinh. Hành tŕnh sáng tác cũng như tác phẩm của Trầm Tử Thiêng gắn liền với thời cuộc của đất nước và mối t́nh của chính cuộc đời ông.

    Từng giai đoạn, mỗi biến cố đều ảnh hưởng rất lớn đến ca khúc của họ Trầm. Cuộc đời sáng tác của Trầm Tử Thiêng có thể nh́n ở ba giai đoạn quan trọng: trước 30 Tháng Tư; sau năm 1975 và thời gian ông lưu lạc ở quê người. Cả ba giai đoạn đều tồn tại một Trầm Tử Thiêng, đau nỗi đau quê hương và xót v́ cuộc t́nh chia xa mà vốn dĩ, Trầm Tử Thiêng là con người trọng t́nh yêu chung thủy.

    Đánh dấu nỗi đau quê hương, năm 1968, cầu Trường Tiền bị giật sập, nói lên sự bội phản của con người. Tiếng khóc của Trầm Tử Thiêng chia sẻ với người dân xứ Huế, nhịp nối sông Hương gẫy, ngăn cách đôi bờ một đời sống. Trầm Tử Thiêng đă dùng âm nhạc để phản ảnh biến cố lịch sử.”Chuyện Một Chiếc Cầu Đă Gẫy.”

    Với đất nước, ông chọn cho ḿnh là một người viết sử bằng âm nhạc, Trầm Tử Thiêng yêu quê hương như chính thân phận ḿnh. Với t́nh yêu, ông chọn làm người t́nh chung thuỷ. Dù là mười năm, hay hai mười năm… ca khúc vẫn chỉ cho một người t́nh. “Mười Năm Yêu Em” rồi “Đêm Nhớ Về Sài G̣n” mang nhiều nồng nàn và cay đắng cho một cuộc t́nh.


    Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng chụp ngày Tết 1975. (H́nh: Đỗ Thái Tần chụp)

    Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng tại Trung Tâm Học Liệu. (H́nh: Đỗ Thái Tần cung cấp)
    Đến những ngày cuối đời, Trầm Tử Thiêng, ghi dấu những bàn ca gợi t́nh nhân bản, Bên em đang có ta (nhạc Trúc Hồ, lời Trầm Tử Thiêng). Trái tim của Trầm Tử Thiêng đập cùng nhịp với đất nước, hùng tráng, hiên ngang, chấp nhận thân phận là người Việt, ghi dấu những Bước chân Việt Nam. Hơi thở của ông đầy, vơi theo con nước thủy triều trong ḍng sông vận mệnh. Bao năm sống lưu lạc xứ người, đến cuối đời ông vẫn không quên được “Một Đời Áo Mẹ Áo Em.”

    Buổi tưởng niệm Trầm Tử Thiêng năm nay, đặc biệt có sự hiện diện của người bạn đời duy nhất của ông, mối t́nh được giấu kín gần nửa thế kỷ mà vẫn chưa ngưng rung động. Dưới ánh đèn mầu, mọi người thấy Trầm Tử Thiêng, một nhạc sĩ đa đoan theo vận nước và nồng nàn trong t́nh yêu. Ở đời thường ông sống giản dị và khiêm nhường.

    Suốt 20 năm ở đất tạm dung, không ai bắt gặp Trầm Tử Thiêng tay trong tay với bất cứ bóng hồng nào. Đằng sau những hào quang của hàng trăm buổi diễn, người vinh danh, kẻ ái mộ, Trầm Tử Thiêng chối bỏ mọi mời gọi, hoặc thương hại, trở về sống co cụm trong căn pḥng đơn sơ để hết tâm huyết vào nghệ thuật.

    Buổi tưởng niệm vừa qua, với sự xuất hiện “Nửa kia của Trầm Tử Thiêng” như đă được bật đèn xanh, để chúng ta có cơ hội hé mở cái góc khuất về cuộc đời Trầm Tử Thiêng. Là một trong hai nhân chứng, đă được sự đồng ư, chúng tôi không ngần ngại chia sẻ, niềm vui và nỗi buồn với chị Đỗ Thái Tần, mà xưa nay chúng tôi vẫn quen gọi chị dưới cái tên của anh là “Chị Lợi.”


    Ca sĩ Trọng Nghĩa và em Hugo song ca nhạc thiếu nhi của NS Trầm Tử Thiêng “Hăy Hát Lên Tuổi Thơ” và “Trên Quê Hương Đáng Yêu.”
    Nhân chứng thứ nhất là cô Minh Phú, người đă làm việc cùng pḥng tại Trung Tâm Học Liệu với anh Nguyễn Văn Lợi từ năm 1970 đến 1976. Thứ hai là Nguyễn Ngọc Chấn, “chính hắn đây”; mà ít người biết tôi là một nhà giáo trước khi thành lính Cọp, binh chủng Biệt Động Quân.

    “Tôi ca không hay, tôi đàn nghe cũng dở” thế mà nay được về làm việc bên cạnh những đại nhân trong giới cầm kỳ thi họa, một trung tâm văn hóa của Bộ Giáo Dục. Các cổ thụ Hùng Lân, Lê Thương, Vĩnh Phan, Cao Thanh Tùng, và bạn tôi Trầm Tử Thiêng đă hỗ trợ hết ḷng cho nền giáo dục tiến bộ nhất Đông Nam Á. Chúng tôi rất hănh diện là viên gạch lót cho nền giáo dục Việt Nam Cộng Ḥa.

    Nhạc sĩ Hùng Lân, Lê Thương và Nguyễn Văn Lợi mỗi người phụ trách một chương tŕnh nhạc thiếu nhi, trong khi Minh Phú, cô giáo trẻ nhất trung tâm, phụ trách hai chương tŕnh Hương Hoa Đất Nước (Địa Lư) và Giáo Dục Cộng Đồng và vài giáo sư khác như Đặng Ngọc Hương, Bạch Tuyết, Nguyễn Long, Nguyễn Thị Thuyết mỗi người tự lo một chương tŕnh khác nhau theo môn học và tất cả được cơ quan USAID tài trợ.


    Các ca sĩ hát trong Chiều Nhạc Thính Pḥng Trầm Tử Thiêng.


    Trung Tâm Học Liệu được trang bị máy móc toàn do Mỹ viện trợ, đúng như những đồ nghề tôi đă vọc khi học ở Virginia. Phương tiện kỹ thuật của trung tâm chẳng thua kém ǵ Đài Sài G̣n và Đài Quân Đội. Từ Nguyễn Long đến Minh Phú điều khiển dàn máy thu thanh hiện đại nhất thời bấy giờ, từ 1972 cô và anh Nguyễn Long phụ trách kỹ thuật thu thanh hầu hết cho các chương tŕnh Phát Thanh Học Đường, bù lại, Trầm Tử Thiêng, Hồng Vân, Kim Thương sẽ dùng giọng nói để đóng các vai già, thanh niên, thiếu nữ hoặc các em nhỏ cho chương tŕnh Hương Hoa Đất Nước của Minh Phú hoặc chương tŕnh của các anh chị khác. Cám ơn Minh Phú đă bổ sung cho tôi nhớ lại những điểm đặc biệt của pḥng Phát Thanh Học Đường này. Các chương tŕnh giáo dục về khoa học, địa lư, kiến thức, nhân văn của Trung Tâm Học Liệu được phát trên Đài Phát Thanh Saigon và Đài Truyền H́nh số 9. Khán giả thiếu nhi và gia đ́nh rất say mê các chương tŕnh giáo dục này nhất là Chương Tŕnh “Đố Vui Để Học” trên đài truyền h́nh toàn quốc và chương tŕnh “Truyền H́nh Bộ Giáo Dục” có tôi che gió.

    Anh Trầm Tử Thiêng, làm việc với tinh thần rất nghiêm túc. Nói về người phụ tá của ḿnh ông Hùng Lân đă từng tâm sự: “Chưa bao giờ thấy anh ấy đến trễ một phút, và vào tới là cặm cụi làm việc ngay.” Ông cũng khoe một chút về người hàng xóm Trầm Tử Thiêng, ở sát vách nhà ông tại đường Tự Đức “Anh chị ấy” đi về êm ả, nói năng nhỏ nhẹ, không hề gây tiếng động làm phiền hàng xóm.”

    Anh chị ấy là anh Lợi và chị Tần, các anh chị em trong Trung Tâm Học Liệu chúng tôi được chứng kiến, đồng cảm một cuộc t́nh tuyệt vời đă được diễn tả trong các t́nh khúc của anh.

    Chị Đỗ Thái Tần mà tất cả chúng tôi chỉ gọi là chị Lợi. Gia đ́nh anh chị mua một căn nhà ở sát vách nhà nhạc sĩ Hùng Lân. Các sinh hoạt ngoài đời thỉnh thoảng anh đem chị đến dự như họp mặt của giáo chức Sư Phạm Saigon, hoặc tiệc tùng của anh chị em trong sở, v.v…


    Giáo Sư-MC Quyên Di và ca sĩ Thanh Lan.
    Pḥng Phát Thanh Học Đường và nhất là pḥng làm việc của anh Trầm Tử Thiêng hoặc Quán Cóc tại phía sau của Trung Tâm do Quản Thủ “Anh Cung” là nơi tiếp đón các ca nhạc sĩ như Nhật Ngân, Duy Khánh, Nhật Trường, Khánh Ly, Nguyễn Đức Quang… ra vào tấp nập.

    1975 chiến sự biến chuyển dồn dập, anh em lao xao, ưu tư về vận nước. Anh Trầm Tử Thiêng v́ tự ái ở lại không đi theo chị. Sau 75 anh và cô Minh Phú c̣n được lưu dụng v́ là nhân viên Pḥng Ghi Âm. Anh nhận được thư và h́nh chị gởi từ Mỹ về, anh khoe và tâm sự với Minh Phú: “Trong đời, tôi chưa làm điều ǵ sai phải hối hận nhưng việc từ chối không đi Mỹ theo gia đ́nh chị Tần là việc tôi làm rất sai.” Th́ ra, thầy giáo Nguyễn Văn Lợi nhà nghèo, trong khi tiểu thơ họ Đỗ là công chúa, con giám đốc mỏ than Nông Sơn, chủ tiệm kim hoàn. Chữ môn đăng hậu đối đă ngăn cách mối t́nh trong sáng của hai anh chị hồi trẻ. Từ năm 1970, cuộc t́nh Lợi-Tần mới chính thức thành tựu. Cho tới biến cố 30 Tháng Tư, 1975. Gia đ́nh nhạc phụ ngỏ ư cho ghép tên anh Lợi vào hộ di tản chính thức. V́ tự ái, anh từ chối, viện cớ c̣n mẹ già em dại. Trầm Tử Thiêng lặng lẽ tiễn chân vợ và hai con (con của chị nhưng anh thương như con ruột) chia phôi biền biệt. Cuộc t́nh của anh đi vào ngơ cụt, nhớ nhung dày ṿ tim năo, tưởng chừng bị ch́m đuối. Giai đoạn này anh sáng tác vài t́nh khúc cho hàng triệu người thưởng thức, nhưng, chỉ một người quặn thắt con tim. Được hỏi chị Tần có ghi chép lại những bài hát của anh không? Thái Tần bảo “tôi thuộc từng ca khúc, nhớ hết mỗi câu, nằm ḷng các chữ, không chừa dấu chấm, dấu than và tôi c̣n được anh giao giữ cả thùng tài liệu”.

    Những đắng cay, đói rét, tù đày không đau buốt bằng sự ngăn cách một đại dương với một nửa trái tim, Trầm Tử Thiêng viết ca khúc để đời “Mười Năm Yêu Em” khi gặp lại chị Tần tại Cali, chị vẫn c̣n thương yêu anh như thuở nào, trở thành tuyệt phẩm hay và chua xót nhất của t́nh người.


    Ca sĩ Chung Tử Lưu và ca sĩ Hương Lan.
    Mười năm yêu em. Em thấm đời mộng mị
    Mười năm yêu em, Ta thấu t́nh cuồng si
    Mười năm yêu em, ta hóa thành chiếc lá
    Trôi theo từng cơn lũ của kiếp sống
    T́nh chưa yên vui, bên sóng đời cuồng nộ
    Chợt đêm chia phôi ngăn cách một đại dương
    Từng đêm gian nan, ta ngỡ ḿnh sắp đuối
    Nhưng em t́nh vẫn hát từ bến chờ

    Mười năm tang thương (1975-1985) khi Trầm Tử Thiêng kẹt lại, sinh hoạt văn hoá của anh cũng bị ngừng. Trong thời chiến anh ca ngợi sự chiến đấu dũng cảm của Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa. “Chuyện Một Chiếc Cầu Đă Gẫy” và “Bài Hương Ca Vô Tận” biến thành bản án với chế độ, nhạc anh bị khép vào loại văn hóa phản động, được đưa về Bắc Bộ Phủ để nghiên cứu từ nhạc đến lời.

    Trầm Tử Thiêng phải giấu tên, trốn tránh, t́m đường vượt biên nhiều lần nhưng bất thành, bị bắt ở tù hơn một năm, từ khám lớn Rạch Giá, Trầm Tử Thiêng viết bài “Tâm Ca Của Người Tù Vượt Biển,” sau đó anh bị đày xuống trại cải tạo lao động U Minh, sống chung với anh em công chức cao cấp và sĩ quan QLVNCH.

    Xót xa nh́n những người hùng một thời, nay sa cơ nằm trong tay giặc, một buổi chiều từ láng nh́n ra, từng đám tù cải tạo, sau một ngày lao động trở về, tả tơi như những thây ma, tủi nhục, Trầm Tử Thiêng viết bài “Hành Ca Trên Nông Trường Oan Nghiệt”:

    “Anh em độ vài trăm, anh em độ vài ngàn, anh em chừng mươi vạn, chới với dưới mặt trời hắc ám, như không hẹn ḥ ai, đau thương chung một ngày. Ngước mắt anh em nh́n nhau. Cười vang vương đồng loại. Bao năm chưa nghỉ ngơi, Điêu linh qua từng thời. Anh em mù loà nhân đạo, đua nhau nuôi thù hằn tiếp nối.”


    Khán giả tham dự đầy hết chỗ tại nhà hàng Moon Light.
    Những t́nh khúc chia ly. Thời gian mười năm c̣n ở lại, Trầm Tử Thiêng vẫn sáng tác, ghi dấu những cuộc chia ly: Người vượt biển ra đi, kẻ t́m đường di tản, Trầm Tử Thiêng viết một số ca khúc như: “Gởi Em Hành Lư” như một lời nhắn ra nước ngoài, cảm nhận nỗi đau thương nơi quê nhà, những phút chia ly thật cảm động. Kế đó là những bài “T́nh Khúc Sau Cùng,” “Một Thời Uyên Ương,” “ Dứt Băo, Bắt Đầu Nước Mắt.”

    Ca khúc nói đến chia ly có những bài như “Người Ở Lại Đưa Đ̣,” nói về một người cựu chiến binh Việt Nam Cộng Ḥa, ở lại, làm nghề đưa đ̣ cho người vượt biển.

    Bài đưa đ̣ thứ hai, cảm động hơn, chí t́nh hơn: “Mẹ Hậu Giang.” Ngày xưa bà mẹ Hậu Giang đưa đ̣ cho những người con theo kháng chiến chống Pháp, đánh đồn, sập bót. Giai đoạn kế, bà mẹ bị lôi cuốn vào cuộc chiến, nhưng lại không ở cùng chiến tuyến, hỗ trợ con theo chiêu bài kháng chiến. Sau khi quê hương bị chụp mũ bởi mỹ từ “giải phóng” mẹ hậu giang bừng mắt, nhận biết ḿnh bị lừa, bà lại đưa đ̣ chở những người con lần lượt bỏ nước ra đi sau năm 1975. Trầm Tử Thiêng viết rằng:

    “Mẹ hậu giang âm thầm quay d́a hậu giang, chèo chống thêm cảnh ly tan, t́nh mẹ hậu giang. Ngày xưa thương con đưa đ̣, ngày nay thương con đưa đ̣.”

    Cuối cùng Trầm Tử Thiêng cũng thoát đuọc. Anh em hải ngoại chào đón anh. Ngay khi c̣n trên đảo một lộ tŕnh hành động đă vạch ra, thênh thang hoan lộ. Trầm Tử Thiêng mỉa mai bằng ca khúc, ghi dấu giai đoạn đầu đen tối của đất nước, gói ghém trong bài “Du Ca Trên Thành Phố Đỏ,” “Một Thời Uyên Ương.”

    Nhắc đến “Du Ca,” xin mở một dấu ngoặc kép, nói về một thể nhạc khác của Trầm Tử Thiêng, viết cho tuổi trẻ trong phong trào du ca. Trầm Tử Thiêng tích cực tham gia phong trào với “trưởng tràng” Nguyễn Đức Quang, hát tập thể, nối ṿng tay nhau, nh́n rơ mặt nhau, t́m ư nghĩa cho cuộc sống.


    Trầm tử Thiêng cùng Trần Đ́nh Quân và Nguyễn Thị Nhuận trong Buổi Hát Cho Người Vượt Biển tại hội trường nhật báo Người Việt (1986).
    Trở lại với Trầm Tử Thiêng, lúc đến trại tỵ nạn anh sáng tác hăng hơn, tự do hơn. Tự ví ḿnh như con sâu, gói tṛn trong cái kén, 10 năm sau mới mọc cánh, cắn lủng cái vỏ để thoát ra, bay đi thành cánh bướm:

    “Ta như con sâu, 10 năm nhốt đời trong cái kén, cố xé đau thương từng đêm đen. Mộng t́m một không gian rộng thênh thang, trút nỗi đau và ca lên….

    Trầm Tử Thiêng không v́ cái kén đă kềm hăm anh 10 năm mà trở thành cùn nhụt. Anh vẫn tiếp tục sáng tác. Bên cạnh những bài viết cho cuộc sống mới như “Mười Năm Yêu Em,” “Chợt Nghĩ Về Hai Nơi,” “Hăy Ngủ Yên T́nh Yêu,” anh vẫn khắc khoải hướng về đất nước bằng tâm trạng của kẻ lưu vong. “Đêm Nhớ Về Sài G̣n” là một điển h́nh:

    “Ta như cậu bé mồ côi. Cố vui cuộc sống nhỏ nhoi. Cố quên ngày tháng lẻ loi để lớn: Để đêm đêm nhớ về Sài G̣n…

    Nói về Trầm Tử Thiêng tôi có thể viết một bộ bách khoa tự điển, nhưng thôi! Để tưởng niệm, đến đây tôi xin khép lại. Trầm Tử Thiêng được mọi người mến mộ, nhưng chỉ một người có cùng nhịp thở với tim anh.

    Tôi cảm thông với nửa trái tim c̣n lại của Trầm Tử Thiêng,

    Cám ơn chị Nguyễn Văn Lợi, Đỗ Thái Tần đă giúp bạn tôi trở thành huyền thoại.

  2. #62
    Member
    Join Date
    24-05-2016
    Posts
    3,022

    Tin Hoạt Động Cộng Đồng người Việt Hải Ngoại

    Giáo Sư Vĩnh Đào ra mắt tác phẩm ‘Một Lối Đi Riêng Vào Cơi Thơ’
    Mar 20, 2020 cập nhật lần cuối Mar 20, 2020

    Tác giả Vĩnh Đào kư sách lưu niệm. (H́nh: Nguyễn Việt Linh/Người Việt)
    Nguyễn Việt Linh/Người Việt

    WESTMINSTER, California (NV) – Buổi ra mắt sách “Một Lối Đi Riêng Vào Cơi Thơ” của Giáo Sư Vĩnh Đào từ Pháp sang, diễn ra vào chiều Chủ Nhật, 8 Tháng Ba, tại Viện Việt Học, Westminster, với sự tham dự của đồng hương yêu thơ và các anh chị em từng sinh hoạt hướng đạo với tác giả.

    Quyển sách dày 234 trang, ghi lại 27 bài thơ hay, với những phân tích và nhận xét tinh tế, nhưng nếu có trong tay để thưởng thức th́ sẽ thú vị hơn.


    “Thơ là một h́nh thức văn chương rất hấp dẫn. Thưởng thức được một bài thơ hay đem lại một niềm vui thanh thoát nhẹ nhàng, và cùng lúc thật sâu sắc. Mọi người đều biết và thuộc một số thi phẩm được công nhận như những viên ngọc quư trong kho tàng văn chương chung của thế giới,” Giáo Sư Vĩnh Đào, tác giả, phát biểu.

    Bằng giọng trầm và điềm đạm, vị giáo sư đưa người nghe đi t́m định nghĩa “thơ là ǵ?”

    “Cho đến thế kỷ 19, tại phương Đông, và ngay cả phương Tây, người ta nghĩ đơn giản là những ǵ viết có vần có điệu là thơ, c̣n không th́ là văn xuôi. Chúng ta phải nh́n nhận rằng không phải cứ viết những câu lục bát theo thể thức quy định, có vần, có điệu, hoặc những câu dài ngắn, xuống hàng tùy thích theo thể ‘thơ tự do,’ là có thể được gọi là ‘làm thơ,’” ông nói tiếp.


    Giáo Sư Vĩnh Đào (thứ ba, trái) chụp h́nh lưu niệm với ban tổ chức. (H́nh: Nguyễn Việt Linh/Người Việt)
    Tác giả tập thơ cho biết từ điển Pháp cho đến thế kỷ 19 định nghĩa thơ là nghệ thuật sáng tác những câu văn. Nhưng người ta nhanh chóng thấy rằng định nghĩa này rất thiếu sót. Mỗi người đều có dịp thấy những câu văn vẫn lủng củng, tầm thường, không gây một ấn tượng ǵ nơi người đọc, và mới đọc qua là đă quên mất đoạn văn đó. Vậy có thể được gọi là thơ không?

    “Điều quan trọng là một sáng tác rất xứng đáng được gọi là thơ th́ chất thơ phải được t́m thấy trong bản văn, ngay cả trong những sáng tác bằng văn xuôi. Vậy cái ǵ quyết định chất thơ của một bản văn điều này là đề tài của rất nhiều lư luận, tranh căi tại mọi nơi trên thế giới?” ông nói.

    Tác giả cho rằng: “Có những định nghĩa hết sức dài ḍng, ôm đồm rất nhiều điều, dựa trên những lư thuyết vượt quá khả năng tiếp thu của độc giả b́nh thường. Không có được định nghĩa để hướng dẫn khi muốn đánh giá một bài thơ, ta đành buông xuôi sao.”

    Ông khuyên: “Nếu kiên nhẫn một chút, t́m ṭi trong các công tŕnh nghiên cứu về lư luận, trong các ư kiến về quan điểm sáng tác của chính các nhà thơ, và số này cũng không hiếm, chúng ta cũng có thể t́m ra được một công thức không quá dài ḍng, rắc rối, khả dĩ có thể dùng như một kim chỉ nam hướng dẫn chúng ta trong cuộc khám phá vườn thơ, đúng hơn là một cơi thơ rất rộng, đa dạng và nhiều màu sắc, luôn luôn dành cho người thưởng ngoạn những bất ngờ thú vị.”

    “Bài thơ ‘Qua Đèo Ngang’ của Bà Huyện Thanh Quan chính là bước đầu tiên của riêng tôi trong hành tŕnh đi vào cơi thơ, v́ đó là bài thơ đầu tiên tôi thuộc nằm ḷng từ khi mới có 4, 5 tuổi, lúc c̣n chưa biết đọc, biết viết, và chưa đến trường. Bài ‘Qua Đèo Ngang’ là một khám phá liên tục, không bao giờ dứt và vẫn c̣n đem lại những rung động không bao giờ cạn,” giáo sư nói.


    Giáo Sư Đàm Trung Pháp (phải) và Trưởng Lê Anh Dũng (giữa) chúc tác giả về Pháp b́nh an. (H́nh: Nguyễn Việt Linh/Người Việt)
    Trước đó, trong phần giới thiệu tác phẩm “Một Lối Đi Riêng Vào Cơi Thơ” của Giáo Sư Vĩnh Đào, ông Lê Anh Dũng, một Trưởng Hướng Đạo, nhận xét: “Thật ra với 27 bài viết trong một lối đi riêng và những bài giảng văn giống như hồi trung học chúng ta thường phải cày sâu cuốc bẫm, phân tích từng câu từng chữ trong một bài thơ! Trong lời nói đầu tác giả đă gửi cho ta gần hơn là một bài văn rất ngắn chứa hết những ǵ tác giả muốn diễn tả.”

    “Trong trang cuối tâm t́nh với độc giả, tác giả nhẹ nhàng đưa ta vào đúng lối đi riêng và cơi thơ về những phân tích sâu rộng chính xác. Đây mới là phần tâm t́nh tác giả muốn trao gửi cho chúng ta,” ông Dũng nói.

    “Hai mươi bảy bài giảng văn tiêu biểu trong ‘một lối đi riêng’ và coi như giao cây bút xuất thần Vĩnh Đào cũng đưa ta vào t́m ṭi rất lạ trong rừng văn học Việt rất uyên bác, rất giản dị nhưng đ̣i hỏi cái Tâm trong sáng mới có thể Ngộ được ‘Rừng Văn, Biển Thơ’ của văn học Việt Nam vậy,” vị Trưởng Hướng Đạo nhận xét.

    Đại diện Viện Việt Học, Giáo Sư Đàm Trung Pháp nhận xét một cách tóm tắt rằng “Một Lối Đi Riêng Vào Cơi Thơ” là một tác phẩm giá trị mà người yêu thơ sẽ t́m được nhiều nguồn cảm hứng đầy sáng tạo.

    Sau phần trao đổi ư kiến, tiết mục cuối của buổi ra mắt sách là chương tŕnh văn nghệ phụ diễn.

    Mở đầu là ngâm thơ “Đôi Mắt Người Sơn Tây” với giọng trầm hùng của nghệ sĩ Hà Phương, đan quyện với tiếng sáo réo rắt của Trưởng Lê Đức Phẩm. Ca sĩ Giáng Tuyết tiếp theo với bài “C̣n Chút Ǵ Để Nhớ.” Kế đến là ca khúc “Bên Kia Sông” do ca sĩ Tường Vy và Nguyên Dũng song ca. Sau cùng là ban tam ca, với các ca sĩ Tường Vy, Giáng Tuyết và Nguyên Dũng, tŕnh bày bản “Về Đây Nghe Em,” như mời gọi ai đó về với “lối đi riêng vào cơi thơ.”

    Về phía người tham dự, cảm tưởng chung là vui và có thể học hỏi thêm qua tác phẩm vừa được ra mắt.

    Ông Vincent Huỳnh, cư dân Lake Forest và vợ là Trưởng Đào Diệp Hương của Liên Đoàn Hướng Đạo Bạch Đằng Giang, tâm sự: “Không hiểu sao, tác giả phân tích làm tôi nhớ thật nhiều về quê hương, tổ quốc. Thường th́ bận với cuộc sống nhưng hôm nayto6i mới thật sự hướng ḷng về quê và muốn khóc!”


    Ban tam ca, từ trái, gồm các ca sĩ Giáng Tuyết, Tường Vy và Nguyên Dũng tŕnh diễn bản “Về Đây Nghe Em.” (H́nh: Nguyễn Việt Linh/Người Việt)
    Cô giáo LyLy Trần chia sẻ: “Tham dự hôm nay tôi thấy được có nhiều cách để cảm nhận và thưởng thức thơ, nhờ vào sự phân tích tỉ mỉ và khoa học của Giáo Sư Vĩnh Đào.”

    Cô Kim Ngân, giám đốc điều hành Viện Việt Học, Trưởng Phạm Đỗ Thiên Hương của Liên Đoàn Hướng Việt, và Trưởng Hà Gia Ḥa của Liên Đoàn Bạch Đằng Giang cùng tâm đắc, đồng ư là hy vọng học hỏi được thêm nhiều về thơ qua “Một Lối Đi Riêng Vào Cơi Thơ.”

    Giáo Sư Vĩnh Đào sinh tại Huế nhưng bắt đầu theo học chương tŕnh Pháp từ bậc tiểu học và trung học tại trường Jean-Jacques-Rousseau tại Sài G̣n. Ông học Đại Học Văn Khoa Sài G̣n, tốt nghiệp Cao Học Văn Chương Pháp. Ông từng dạy học và giữ nhiều chức vụ về tài chánh và ngân hàng tại Việt Nam và Pháp cho đến ngày hồi hưu năm 2008.

    Sau Tháng Tư, 1975, ông bị đi tù Cộng Sản một thời gian rồi do sự can thiệp của ṭa đại sứ Pháp, ông cùng gia đ́nh sang định cư tại Pháp từ năm 1983.

    Ông theo học chứng chỉ Dự Bị Tiến Sĩ tại Viện Đại Học Paris IV-Sorbonne năm 1985, rồi soạn luận án tiến sĩ về Văn Học Pháp Thế Kỷ 20, và tŕnh luận án về nhà văn André Malraux vào năm 1989.

    Với nhiều thành tích hoạt động xă hội và sinh hoạt hướng đạo từ năm 12 tuổi, ông từng giữ nhiều chức vụ lănh đạo quan trọng trong Hướng Đạo Việt Nam.

    Tập hồi kư “Hoa Huệ Bên Hồ Leman” xuất bản năm 2011, thuật lại những biến chuyển trong phong trào Hướng Đạo Việt Nam tại hải ngoại và những liên lạc với Tổ Chức Hướng Đạo Thế Giới trong thời gian 25 năm, từ 1985 đến 2010.

    Mua sách, xin liên lạc email: vinhdao.2006@gmail.com. (Nguyễn Việt Linh)

    —–
    Liên lạc tác giả: linhnguyen@nguoi-viet.com

  3. #63
    Member
    Join Date
    24-05-2016
    Posts
    3,022

    Tin Hoạt Động Cộng Đồng người Việt Hải Ngoại

    Bệnh nhân gốc Việt nhập viện xét nghiệm co.vid và cận cảnh pḥng cách ly bệnh viện Mỹ quận Cam


  4. #64
    Member
    Join Date
    24-05-2016
    Posts
    3,022

    Tin Hoạt Động Cộng Đồng người Việt Hải Ngoại

    Bốn thành phố vùng Little Saigon có 38 người dương tính COVID-19
    Mar 28, 2020 cập nhật lần cuối Mar 28, 2020

    (H́nh minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
    LITTLE SAIGON, California (NV) – Bốn thành phố có các khu vực nằm trong vùng Little Saigon có tới 38 người nhiễm COVID-19, tính tới ngày Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, theo Sở Y Tế Orange County (HCA).

    Little Saigon không phải là một đơn vị hành chính mà là một khu mang tính thương mại, văn hóa, và lịch sử nhiều hơn, nhưng là nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.

    Hôm Thứ Sáu, sau nhiều tuần lễ bị công chúng gây sức ép, lần đầu tiên cơ quan này lập bản đồ và công bố số người nhiễm COVID-19 tại hơn 30 thành phố ở Orange County.

    Theo bản đồ này, tính đến Thứ Bảy, số người nhiễm COVID-19 tại Fountain Valley là 6 người, Garden Grove là 7 người, Santa Ana là 20 người, và Westminster là 5 người.

    Bốn thành phố ở Orange County có nhiều người nhiễm nhất là Anaheim (37), Irvine (36), Newport Beach (36), và Huntington Beach (32).

    Trong số người bị nhiễm, có 58% là nam giới.

    Cũng tính tới Thứ Bảy, Orange County có 403 người nhiễm COVID-19, tăng thêm 85 người kể từ Thứ Sáu, và là mức tăng lớn nhất trong một ngày.

    Ngoài ra, quận hạt này cũng có thêm một người chết hôm Thứ Bảy, nâng tổng số người chết v́ COVID-19 tại Orange County lên tới 4 người.

    HCA không cho biết cụ thể danh tính, tuổi tác, giới tính, nơi cư ngụ, cũng như v́ sao những người này nhiễm COVID-19.

    Các giới chức khuyến cáo rằng mối nguy lây bệnh vẫn c̣n khắp quận hạt, và rằng mọi người nên tiếp tục giữ khoảng cách theo quy định ở khắp mọi nơi để đề pḥng.

    Ngoài ra, vẫn theo HCA, mọi người có thể bị lây bệnh bất cứ nơi đâu, bao gồm bên ngoài nơi cư ngụ, và số người thực sự nhiễm COVID-19 có thể cao hơn nhiều bởi v́ số người được xét nghiệm vẫn c̣n giới hạn.

    Mặt khác, nhiều người bị nhiễm, có các triệu chứng ở mức độ vừa và nhẹ hiện chưa được xét nghiệm.

    HCA cũng cho biết số người được xác định dương tính COVID-19 tại các thành phố có thể khác nhau v́ sự khác biệt về dân số và khác nhau ở mức độ tiếp cận phương tiện y tế và xét nghiệm.

    Cơ quan này cũng khuyến cáo rằng các con số thống kê này phần lớn cho thấy ai là người được xét nghiệm – bao gồm những người cao niên dễ bị tử vong – và rằng những con số này có thể bị hiểu sai v́ nhiều lư do khác nhau.

    Đường dây điện thoại nóng COVID-19

    Trong khi đó, Orange County cũng vừa thiết lập đường giây điện thoại khẩn cấp hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, để cư dân có thể gọi khi cần biết về COVID-19, theo trang web của cơ quan y tế quận hạt.

    Qua đường dây điện thoại này, người gọi có thể được nối với các cơ quan sau đây:

    -Sở Y Tế Orange County: Các vấn đề liên quan đến sức khỏe và sức khỏe tâm thần.

    -Sở Xă Hội Orange County: Các vấn đề liên quan đến quyền lợi trong trường hợp khẩn cấp.

    -Văn Pḥng Cao Niên Orange County: Các phương tiện cho người cao niên.

    -Văn Pḥng Biện Lư Orange: Các vấn đề liên quan đến lừa đảo và nâng giá trục lợi.

    -Đường dây nóng khẩn cấp Orange County: Các vấn đề không liên quan đến y tế.

    Cư dân có thắc mắc về COVID-19 có thể liên lạc đường dây nóng Orange County COVID-19 Hotline bất cứ lúc nào, nhưng giờ giấc có thể khác nhau.

    Mọi chi tiết, xin vào trang web: www.ochealthinfo.com/novelcoronavirus để có thể được cập nhật về COVID-19 ở Orange County.

    Muốn biết thông tin liên quan đến COVID-19 ở tiểu bang California, xin vào trang web: covid19.ca.gov.

    Số điện thoại đường dây nóng COVID-19 là 1-833-426-6411. (Đ.D.)

  5. #65
    Member
    Join Date
    24-05-2016
    Posts
    3,022

    Tin Hoạt Động Cộng Đồng người Việt Hải Ngoại

    Mẹ Nấm, nước Mỹ, quyền có ư kiến và quyền phê b́nh
    30/03/2020
    Phạm Phú Khải


    Mẹ Nấm và TT Donald Trump tại Ṭa Bạch Ốc, 7 tháng 11, 2019. (H́nh: Facebook Nguyen Ngoc Nhu Quynh)


    Vào ngày 23 tháng Ba, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (NNNQ), tức Mẹ Nấm, viết một bài trên trang Facebook của ḿnh, với tựa “Cuộc tranh luận về thuốc điều trị sốt rét sẽ đi đến đâu?”. Trong bài này, NNNQ bày tỏ sự quan tâm khi một số người Việt, trong cũng như ngoài Việt Nam, xem thuốc điều trị sốt rét có thể chữa Covid-19. NNNQ biện luận rằng cần phải t́m hiểu kỹ lưỡng v́ tác hại của thuốc này là rất lớn. Bài viết gây nhiều tranh căi và thu hút được sự quan tâm của nhiều người. Cho đến lúc viết bài này (28 tháng Ba) th́ đă có 697 người thích, 992 c̣m, và 745 chia sẻ (share).

    Xin mở ngoặc một chút ở đây. Tôi không biết NNNQ. Nhưng tôi có dịp xem phim Mẹ Vắng Nhà do VOICE thực hiện. Tôi đă viết một bài về đề tài này. Chưa đầy ba tháng sau bài này, nghe tin NNNQ được trả tự do và đang trên đường bay sang Mỹ vào ngày 17 tháng 10 năm 2018, tôi rất mừng cho NNNQ, bà Nguyễn Thị Tuyết Lan, và hai con của cô. Tôi luôn cảm phục tinh thần dấn thân, quyết tâm và can trường của những người như NNNQ. Không phải ai cũng làm được. Đó là một cái giá đắt phải trả, không chỉ riêng NNNQ mà c̣n bao nhiêu người khác. Mẹ cô và hai con cô không có tội t́nh ǵ mà cũng bị liên lụy. Điều đó rất bất công. Chỉ có một xă hội cộng sản và độc tài mới đối xử công dân của ḿnh như thế! (*)

    Trở lại status của NNNQ về đề tài thuốc sốt rét, th́ lư do tại sao nó gây nhiều tranh căi gây gắt đến thế?

    Hẳn nhiên có rất nhiều lư do mà người ta ủng hộ hoặc chống đối status này. Nhưng tôi xin tóm gọn vào ba điều sau đây, theo nhận xét riêng của tôi: đụng chạm đến ông Trump, đến một số người Việt tại Mỹ, và v́ có những nhận xét hơi vội vàng.

    Một, là v́ đụng chạm đến Tổng thống Donald Trump. Hiện tại có một số người ủng hộ ông Trump một cách cuồng nhiệt, và sẵn sàng phản ứng một cách nhiệt thành, đối với những ai phê b́nh chỉ trích ông. Đi xa hơn, đă có người thực hiện một thỉnh nguyện thư yêu cầu trục xuất NNNQ v́ cô đă phê b́nh tổng thống, nói ông không giữ lời hứa và hay quên v.v… Cho đến nay (thời điểm viết bài này) đă có hơn 10 ngàn người kư thỉnh nguyện thư này. Cho dù có đến 100 ngàn chữ kư trong ṿng 30 ngày đi nữa, thỉnh nguyện có được cứu xét không, và kết quả ra sao, là chuyện khác. Công tâm mà nói th́ những điều NNNQ bày tỏ trong các status vừa qua, tuy có phần phê b́nh tổng thống Mỹ, nhưng không phải là chủ đích chính của cô.

    Chúng ta cần hiểu rằng NNNQ bị tù tội tại Việt Nam, bị kết án 10 năm tù, v́ dám lên tiếng chống lại một chế độ độc tài với cả một hệ thống quyền lực trấn áp bằng mọi thủ đoạn đê hèn nhất. Vâng, NNNQ đă từng xác nhận những ǵ ḿnh làm là sai lầm; nhưng bao nhiêu người can trường khác, Việt hay không Việt, đứng trước các thủ đoạn khủng bố trấn áp, có sự chọn lựa nào tốt hơn đâu. Kẻ vi phạm ở đây không phải là NNNQ mà là toàn hệ thống cai trị sai trái của ĐCSVN. C̣n khi NNNQ được sống trong một xứ sở tự do, hiển nhiên cô không có ǵ để sợ, và sẽ không khuất phục trước những ngôn từ thiếu lễ độ hay những lời hăm dọa. Cho nên những phản ứng của cô, dù đúng hay sai, dù khó nghe và mất ḷng, cho thấy rằng trước sau cô chỉ muốn được sống một cách tự do để bày tỏ các ư kiến của ḿnh.

    Hai, là v́ đụng chạm đến một số người Việt tại Mỹ. NNNQ, v́ vô t́nh hay cố ư, đă thiếu sự cân nhắc trong ngôn từ sử dụng, nên đă tạo nhiều hiểu lầm trong các bài của cô. Các điều này đă đụng chạm đến một số người Việt đang sống tại Mỹ. Chẳng hạn, trong status này, NNNQ dùng những từ những câu như sau:

    “Từ bao giờ chữ "lănh đạo" được dành để ám chỉ duy nhất một ḿnh ông Trump vậy!?

    Và từ bao giờ mà nước Mỹ, nơi tôn trọng các ư kiến khác biệt lại có quy định về lănh tụ như vậy!?”; và

    “Các anh chị ở Mỹ, status này tôi viết là dành cho các anh chị, các anh chị nên nhớ sự tôn trọng ư kiến khác biệt và tự do báo chí là hai giá trị đặc thù của Hoa Kỳ. Nó làm nên sự khác biệt của nước Mỹ.”; và

    “Nước Mỹ không vĩ đại như nhiều người đang nghĩ,

    Thiếu khẩu trang y tế, thiếu bộ xét nghiệm, tổng thống kêu nhân viên sử dụng lại khẩu trang, có khác ǵ Vũ Hán không!?

    Không khác ǵ cả các anh chị ạ! Và đây là đại dịch, chưa có nhiều kiến thức về virus th́ chúng ta dù ở đâu cũng phải vật lộn với nó hết, cho nên dù ở quốc gia nào, lời khuyên của tôi vẫn là hăy theo dơi lắng nghe lời khuyên của các chuyên gia y tế, thay v́ nghe lời lănh đạo.”

    Có người đồng quan điểm với NNNQ, và có người không, được thể hiện rơ trong các “c̣m.” Dù đồng ư hay không, những điều NNNQ là quan điểm cá nhân của NNNQ, trong một cộng đồng Việt Nam nhỏ, trong một diễn đàn truyền thông điện tử nhỏ hơn nữa. Nên sẽ không có tác động nào đến Nhà Trắng hay toàn nước Mỹ.

    Nhưng tôi hiểu rằng NNNQ đă đụng chạm đến một số người Việt tại Mỹ.

    Có người nghĩ nước Mỹ đă cưu mang cô, sao cô lại “vong ơn bạc nghĩa”, chẳng hạn. Nhưng NNNQ khẳng định phê b́nh ông Trump, hay nói nước Mỹ không vĩ đại, chẳng hạn, là thể hiện quyền tự do ngôn luận của cô. NNNQ cho rằng nước Mỹ là nước Mỹ, một nước đa nguyên, trong đó ông Trump là tổng thống. Cô cũng khẳng định không theo đảng phái nào, chỉ nói lên quan tâm của ḿnh trước hiện t́nh đại dịch chung.

    Điều chúng ta cần nhớ ở đây là NNNQ chỉ đến Mỹ gần 1,5 năm qua, nên cô nh́n nước Mỹ chắc chắn khác với những người đă sống lâu, trong đó có người từng sống trên 20, 30 hoặc ngay cả 40 năm. Sự gắn bó với nước Mỹ của mỗi người mỗi khác. Có thể NNNQ xem Mỹ là nước tạm dung, mà một ngày nào đó cô sẽ về lại Việt Nam chăng! Tôi không biết. Dù sao đây là phạm trù t́nh cảm và gắn bó có tính cách cá nhân. Tranh luận về điều này sẽ không đi đến đâu cả, và chỉ gây thêm chia rẽ. Những người xem nước Mỹ vĩ đại sẽ cảm thấy bị tổn thương bởi lời nói trên của NNNQ. Ngược lại, áp đặt t́nh cảm riêng tư của ḿnh lên người khác, lên NNNQ chẳng hạn, là điều không nên.

    Ngoài ra, khi dùng ngôn từ như ‘các anh chị’ trong “Các anh chị ở Mỹ, status này tôi viết là dành cho các anh chị…”, phải chăng NNNQ muốn nói với toàn người Việt tại Mỹ? Nếu như thế th́ phải chăng NNNQ cho rằng người Việt tại Mỹ quên, hay không biết, rằng “sự tôn trọng ư kiến khác biệt và tự do báo chí là hai giá trị đặc thù của Hoa Kỳ?” v.v… (Xin mở ngoặc ở đây để chia sẻ rằng nếu nghĩ tôn trọng ư kiến khác biệt và tự do báo chí là đặc thù của Mỹ, như NNNQ tŕnh bày, th́ không đúng, bởi đó cũng là điều kiện chung của các nền dân chủ cấp tiến khắp nơi, không riêng ǵ Mỹ.) C̣n nếu NNNQ chỉ muốn nói với một thiểu số người nào đó, th́ nên t́m các từ ngữ thích hợp để người đọc biết cô đang ám chỉ ai một cách rơ ràng. Một số status khác của NNNQ cũng dễ rơi vào trường hợp mà người khác đọc xong có thể hiểu lầm rằng cô cố t́nh vơ đũa cả nắm, mà thật ra chưa hẳn NNNQ đă có ư như thế.

    Ba, là v́ NNNQ đă đưa ra những nhận xét có lẽ hơi vội vàng hoặc thiếu cân nhắc. Chẳng hạn, cũng từ các trích dẫn ở status trên, th́ tôi có vài chia sẻ như sau.

    Tôi đồng ư rằng trong lúc này cần phải lắng nghe lời khuyên của chuyên gia y tế, chứ không nên nghe lănh đạo chính trị trong các vấn đề chuyên về y tế. Ở Úc này, khi đụng đến lĩnh vực y tế, th́ Thủ tướng Scott Morrison nhường lời liền cho Tổng Viên Y Tế (Chief Medical Officer) Brendan Murphy trong các cuộc họp báo liên quan đến Covid-19. Ông Trump th́ khác. Chưa đợi ư kiến chính thức từ giới chuyên gia y tế, ông dám xác định thuốc trị sốt rét hydroxychloroquine và azithromycin cùng nhau có thể chữa trị được Covid-19. Trong khi đó bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia về Bệnh Dị ứng và Truyền nhiễm, không ủng hộ điều này và khẳng định rằng “Công việc của tôi là sau cùng phải chứng minh mà không nghi ngờ ǵ rằng một loại thuốc không chỉ an toàn mà c̣n có tác dụng.”

    Nhưng việc làm sạch và dùng lại khẩu trang, th́ ông Trump nói chung chung, không rơ ông ám chỉ khẩu trang loại nào. Có loại tái sử dụng được, chứ không phải không. Chính bác sĩ Anthony Fauci cũng không hoàn toàn bác bỏ ư kiến này. Tất nhiên nếu có đủ hoặc dư thừa th́ không cần bàn làm ǵ. Nhưng trong lúc thiếu thốn th́ phải biết tiết kiệm. Mà thời đại hiện nay là thời đại của tái sử dụng, tái chế, trong đó có lư do tốt cho môi trường. Tuy nhiên làm sạch lại khẩu trang có bảo đảm được an toàn y tế hay không là chuyện cần phải thử nghiệm kỹ lưỡng, điều mà chưa có câu trả lời chắc chắn hiện nay.

    V́ vậy nên phải tránh đi vào các cuộc tranh luận ai đúng ai sai về khẩu trang hay thuốc men chữa trị Covid-19 cho đến khi được các cơ quan thẩm quyền xác định hoặc quyết định. Đó cũng là điều mà cô NNNQ t́m cách chia sẻ trên trang Facebook của ḿnh. Đó là ư tốt của NNNQ. Tuy nhiên, trong lúc tranh luận, và nhu cầu phải bênh vực quan điểm của ḿnh, với kẻ bênh người chống, người ta dễ dàng đi quá xa các điểm cần tranh luận.

    Tự do ngôn luận: một quyền thiêng liêng

    Như đă viết trong một bài trước đây, tự do ngôn luận là nền tảng, và là thước đo đánh giá mức độ, dân chủ tại một nước nào đó.

    Freedom House, tổ chức đánh giá nền dân chủ của mọi quốc gia trên toàn cầu và thực hiện báo cáo hàng năm, cũng khẳng định rằng tự do ngôn luận và bày tỏ (freedom of speech and expression) là mạch sống của dân chủ, bởi v́ nó “tạo điều kiện cho cuộc tranh luận mở, xem xét đúng đắn các lợi ích và quan điểm đa dạng, và đàm phán và thỏa hiệp cần thiết cho các quyết định chính sách mang tính đồng thuận”.

    Nói về tự do ngôn luận, tôi chỉ muốn tập trung đến khía cạnh phê b́nh, chỉ trích.

    C̣n nói để ca tụng tâng bốc, quảng cáo đánh bóng, hay để làm vừa ḷng, những kẻ đang nắm quyền hành trong tay, th́ không cần quyền tự do ngôn luận vẫn nói được. Lại c̣n được kẻ cầm quyền khuyến khích nữa.

    Phê b́nh, ngược lại, là một, nếu không phải là, phần quan trọng nhất, của tự do ngôn luận. Nó thách thức mọi uy quyền, mọi quan điểm hay tiếng nói tự cho ḿnh là sự thật duy nhất hoặc tuyệt đối. Nó thách thức độc đoán và độc tài của mọi loại quyền lực. Cho nên những nhà phê b́nh, trong văn học, chính trị hay nói chung mọi lĩnh vực, đều là những cái gai cần bứng trong mắt của các chế độ độc tài. Họ chỉ thật sự an toàn và, hơn nữa, được trọng dụng trong xă hội dân chủ cấp tiến.

    Quyền để đưa ra các quan điểm, ư kiến khác biệt, tức phê b́nh, đă được ghi nhận trong điều 19 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân Quyền và Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị (**).

    Vài suy nghĩ cuối

    Cũng v́ các quyền này chỉ có trên văn bản, trên hiến pháp Việt Nam, chứ không hề hiện hữu trên thực tế, nên bao triệu người Việt đă bỏ nước ra đi kể từ 30 tháng Tư năm 1975.

    Và hiện nay vẫn c̣n. Và vẫn c̣n bao nhiêu người tiếp tục chết v́ nó.

    Ở trong nước, cả cái Đảng (ĐCSVN) bao lâu nay tiếp tục đề cao ông Hồ Chí Minh để làm b́nh phong cho đảng. Ai nói ngược lại những ǵ ông Hồ hay Đảng dễ dàng bị liệt kê là phản động, và bị tù đầy.

    Trong khi đó, một số người tại Mỹ có vẻ tin rằng ông Trump nói ǵ cũng đúng. Đó hiển nhiên là quyền của họ. Nhưng người khác không tin ông Trump, cũng là quyền bất khả xâm phạm của họ. Cho nên việc tấn công những ai phê b́nh ông Trump, không cần biết đúng hay sai, th́ không chỉ sai mà c̣n rất nguy hiểm cho nền dân chủ.

    Điều mà tất cả chúng ta không nên quên, đó là dù một người có vĩ đại đến đâu đi chăng nữa, có công dựng nước và giữ nước như George Washington, Thomas Jefferson, John Adams v.v… cũng không có nghĩa là họ đại diện cho toàn dân Mỹ. Các tổng thống vĩ đại nhất của Mỹ như George Washington, Abraham Lincoln, Franklin Delano Roosevelt, có công rất lớn để hướng dẫn người dân và quốc gia Mỹ vượt qua những thử thách lớn lao của thời đại, từ cuộc chiến giành độc lập, cuộc nội chiến hoặc Thế Chiến II, nhưng không có nghĩa là họ nói ǵ cũng đúng. Họ không phải là thánh nhân. Họ cũng chỉ là con người và có những sai lầm của ḿnh.

    V́ nhận thức được tầm quan trọng của quyền tự do ngôn luận như thế nên một số nhà lập quốc Hoa Kỳ đă ngay lập tức đệ tŕnh tu chính án 1 đến 10 sau khi Hiến pháp được thông qua năm 1789, và măi đến năm 1891 mới trở thành chính thức, mà sau này được biết đến là Tuyên ngôn Nhân quyền (Bill of Rights).

    Tất nhiên Hoa Kỳ chưa thể gọi là dân chủ hoàn toàn cho đến năm 1964 khi các Đạo luật về Quyền Dân sự 1964 và Đạo luật về Quyền Bầu cử 1964 được thông qua và có hiệu lực, để mọi công dân Mỹ có quyền bầu cử ứng cử và các quyền dân sự khác như nhau. Nhưng nhờ quyền tự do ngôn luận và báo chí mà nền dân chủ của Hoa Kỳ, cho đến nay, tuy có lúc lên lúc xuống, nhưng chưa bao giờ bị nguy cơ trở thành độc tài.

    Khi nào các quyền tự do ngôn luận, báo chí bị xâm phạm, và tính độc quyền về sự thật và sự tôn thờ lănh đạo lên ngôi, th́ đó là lúc cả nền dân chủ sẽ bị đe dọa.

    Nhưng chúng ta có thể lạc quan rằng, chỉ có một thiểu số nhỏ đang t́m cách “khống chế” các tiếng nói khác biệt; trong khi đa số vẫn ủng hộ sự đa dạng trong suy nghĩ, hành xử và phát biểu ư kiến. Đó chính là điều khiến nước Mỹ trở thành hấp dẫn. Tôi cho rằng những người ủng hộ ông Trump không phải ai cũng vô lư hay cực đoan. Không nên vơ đũa cả nắm. Nước Mỹ là nước có truyền thống văn hóa chính trị lâu đời nhất, và người Việt lánh nạn cộng sản hiểu rơ tác hại khủng khiếp của độc tài toàn trị ra sao. V́ thế tôi mong rằng những kinh nghiệm và bài học lịch sử, của Việt Nam và trên thế giới, nhắc nhở chúng ta rằng tôn thờ lănh tụ, dù lănh tụ đó có chính đáng và chính nghĩa đến đâu, sẽ là một rủi ro lớn cho nền dân chủ mọi nơi.

    Đấu tranh vận động dân chủ cũng có nghĩa là phải làm sao để quyền lực không tập trung vào một thiểu số, như tôi từng tŕnh bày trong bài “Tự do và quyền lực”. Mục tiêu là để các tiếng nói khác biệt trong xă hội được tôn trọng, dù khác biệt đến mấy. Chính vì thế, dù có những suy nghĩ khác với Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, tôi thật sự trân quư và ca ngợi sự can đảm của cô trước và cả sau khi rời Việt Nam. Tôi mạnh mẽ tin rằng tiếng nói của cô, cũng như của bất cứ ai, cần được bảo vệ và tôn trọng, miễn sao chúng ta đồng thuận về các nguyên tắc và giá trị dân chủ căn bản.

    Phạm Phú Khải

    Úc Châu, 29/03/2020

    Chú thích:

    (*) Tôi quan niệm rằng cuộc đấu tranh chống lại độc tài áp bức để xây dựng một đất nước Việt Nam nhân bản, dân chủ và giàu mạnh, là bổn phận và trách nhiệm, trên hết, của người dân Việt Nam. Không phải của ai khác. Mà người dân Việt Nam ở đây là mọi người, không riêng cá nhân ai cả. Không riêng ǵ Nguyễn Ngọc Như Quỳnh. Đất nước Việt Nam không phải của riêng NNNQ. Cô NNNQ đă dấn thân, đă đóng góp nhiều trong khả năng của cô. Nhưng một ḿnh cô không thể tạo lại thay đổi. Nó đ̣i hỏi trách nhiệm của rất nhiều công dân trong xă hội này cùng nhau góp phần mang lại thay đổi.

    (**) Điều 19 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân Quyền (viết tắc UDHR, tức Universal Declaration of Human Rights) nói: “Mọi người đều có quyền tự do ư kiến và bày tỏ; quyền này bao gồm quyền tự do nắm giữ ư kiến mà không bị can thiệp, và t́m kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin và ư tưởng bằng bất kỳ phương tiện truyền thông nào và bất kể biên giới.”

    Điều 19 của Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị (viết tắc là ICCPR, tức International Covenant on Civil and Political Rights) khai triển thêm Điều 19 của UDHR.

    “1. Mọi người đều có quyền tự do nắm giữ ư kiến mà không bị can thiệp; 2. Mọi người đều có quyền tự do bày tỏ; quyền này bao gồm tự do t́m kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin và ư tưởng của mọi thể loại, bất kể biên giới, có thể bằng nói, viết hoặc in, bằng dạng nghệ thuật, hoặc bằng mọi phương tiện truyền thông nào mà người đó chọn”. Phần phụ số 3 trong điều 19 ghi rằng quyền này phải đi đôi với bổn phận và trách nhiệm, và có thể bị đặt vào một số giới hạn nào đó, để tôn trọng quyền và uy tín của người khác, hoặc để bảo vệ an ninh, trật tự của quốc gia, hoặc sức khỏe và đạo đức công cộng.

    UDHR và ICCPR đều đến sau Hiến Pháp Hoa Kỳ 1789, nhất là Tuyên ngôn Nhân quyền (Bill of Rights năm 1791), gần 160 năm sau.

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 2 users browsing this thread. (0 members and 2 guests)

Similar Threads

  1. Replies: 3
    Last Post: 28-01-2020, 10:11 AM
  2. Replies: 8
    Last Post: 06-12-2012, 06:25 AM
  3. Replies: 7
    Last Post: 05-02-2012, 09:35 PM
  4. Replies: 2
    Last Post: 14-09-2011, 08:26 AM
  5. Đài hải ngoại phát sóng về Việt Nam
    By Tigon in forum Tin Cộng Đồng
    Replies: 6
    Last Post: 08-05-2011, 12:53 AM

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •