Nhà văn Xuân Vũ, sinh quán tại Mỏ Cày, Bến Tre, ngày 19 tháng 3 năm 1930, lớn lên trong một gia đ́nh nông dân từng học tại trường College Mỹ Tho. Ông theo chân cậu ruột, một nhà trí thức đi kháng chiến chống Pháp lúc 15 tuổi và gia nhập đoàn thiếu nhi cứu quốc dưới sự điều khiển của Trần Bạch Đằng. Được nhà thơ Tâm Điền tức nhà thơ vàng Xuân Tước cố vấn lúc ban đầu, ông Xuân Vũ đă đăng bài thơ đầu tiên lên báo ở Hà Nội năm 1947. Năm 1950 ông làm cho báo "Tiếng Súng Kháng Địch" của khu 9 và tập kết ra Bắc vào năm 1954 sau hiệp định Genève. Ông tham gia hội nhà văn (cùng khóa với Phùng Cung (có bài viết là Phùng Quán [Thực ra Phùng Cung và Phùng Quán là hai người khác nhau. Phùng Cung là tác giả "Con ngựa của chúa Trịnh", c̣n Phùng Quán là tác giả "Tuổi thơ dữ dội". Cả hai nhà văn đều vướng vào vụ án Nhân văn Giai Phẩm]) 1958. Năm 1965 ông vươt Trường sơn trở về miền Nam và đă ra hồi chánh Chính quyền Việt Nam Cộng Ḥa vào năm 1968.

Ít ra , ông cũng để cho đời sau , biết rõ một phần sự thật trong cái gọi " xẻ dọc Trường sơn đi cứu nước " . Mời bạn đọc xem , sự "thần thánh" của nó !!!!

....................


Đường đi nắng sớm mưa chiều
Bao nhiêu lá rụng bấy nhiêu mạng người

Vào đây th́ chết ở đây,
Bao giờ mộ mọc xanh cây th́ về.

Ca dao Trường Sơn



Tôi d́u Thu đi xuống suối. Chân Thu c̣n đau nhưng Thu cố gượng. Có những con suối rất đẹp, rất dễ đến múc nước hoặc tắm giặt, nhưng ở đây chúng tôi đụng nhằm con suối không phải là “Suối Mơ Bên Rừng Thu Vắng”.

Nghe nước chảy như gần, nhưng đi hoài, dốc đổ đứng mà nước vẫn c̣n xa. Thu kêu:

– Em mệt quá!

– Tí nữa thôi mà! Cố lên!

– Đi hoài không tới.

– Th́ anh đă có lần bảo em con đường này là con đường không đến mà.

Thu ngồi khụyu xuống một ḥn đá. Lâu nay tôi hầu như quên khuấy đi rằng Thu là một người con gái và là một vũ nữ ba-lê đẹp có tiếng ở Hà Nội. Bỏi v́ nàng chưa bao giờ cười tự nhiên. Nàng có cười chăng nữa th́ đó chỉ là những cái cười chua chát.

Tôi ngồi xuống bên nàng. Nàng nhích ra:

– Có người ta đi lấy nước ở dưới bên kia.

– Đâu có ai đâu !

Tôi nói liều chứ không xem tới xem lui ǵ hết. Tôi ôm quàng ngang vai Thu. Thu gạt. Tôi ôm ngang lưng nàng và hôn vào gáy nàng. Trời ơi, lâu quá cái cổ ngà ngọc này chưa đón nhận những cái hôn. Đáng ra tôi phải hôn nàng hằng giờ hằng phút kia. Bây giờ hôn, tôi mới thấy lâu nay ḿnh đă quên một việc làm hết sức tự nhiên.
Thu ngả người ra. Gương mặt nàng ngửa lên. Mấy đốm nắng rơi trên tóc trên vai nàng rung rinh tan vỡ. Hương tóc đẫm mồ hôi của nàng mặn nồng say đắm lạ thường. Tôi áp môi tôi lên má nàng. Làn da như rực lên v́ men t́nh đă dậy hay v́ những đốm nắng thần kỳ. Tôi ấn môi tôi vào môi nàng. Nàng nhắm nghiền đôi mắt và đưa tay gh́ đầu tôi xuống.

– Để anh làm cho chân em hết đau.

– Anh… anh!

Tôi bỏ nàng ra, qú xuống áp môi vào chân nàng, chỗ đau làm cho nàng rên siết hằng ngày. Nàng gập người xuống áp mặt vào lưng vào cổ tôi và xoa đầu tôi lia lịa.

– Anh ! Anh !

– Em đă bớt đau chưa ?

– Cảm ơn anh !

Tôi đă hiểu lầm tôi lâu nay. Lâu nay tôi tưởng tôi là sợi bún thiu. Nhưng hôm nay tôi mới biết tôi là lực sĩ. Tôi khỏe lắm. Bao nhiêu bệnh tật như đều biến đi hết. Tôi bế xốc nàng vào một lối ṃn cách xa ven suối. Tôi đặt nàng lên những lớp lá vàng sắp lớp lên nhau như một chiếc nệm thần tiên.

– Thu!

Thu không đáp.

Những chiếc lá như trở ḿnh xào xạc. Những ngọn cây như rung rinh. Những rễ cây như gồng lên như những bắp thịt. Gió ngừng bay và chim cũng không c̣n hót. Tất cả đều im phắc hoặc lẩn trốn để cho không khí tuyệt vời thuộc về của chúng tôi. Hơi thở Thu thơm nồng làm tôi choáng váng. Tôi lại hôn đôi bàn chân nhỏ nhắn và tơi tả và đầy những vết trầy xước của nàng.

Nàng nằm im ĺm, mắt mở ra trân trối nh́n lên ṿm lá xao động mà tâm hồn lại như dơi theo những chiếc hôn rứt thịt của tôi. Cơn khát nổi lên mănh liệt. Bỗng nàng chụp tay tôi lại và kêu khẽ mấy tiếng ǵ rồi trở ḿnh nằm nghiêng.

Nhưng một chiếc lá khi đă rơi xuống th́ không bao giờ nằm nghiêng được trừ khi có một chỗ tựa. Chỗ tựa của nàng hiện giờ chỉ có thể là tôi , nhưng chính tôi lại không thể để cho chiếc lá nằm nghiêng lâu hơn.

Thu bật khóc khi nàng buông tay tôi ra v́ nàng biết không thể chống cự được hay chính nàng không muốn chống cự. Nàng khóc to lên…… Bây giờ nàng đă nín, Nàng ngồi dậy vuốt tóc, b́nh tĩnh nói:

– Cả anh lẫn em đều có tội !

– Với ai?

– Với chính ḿnh. Ngoài ra, em có tội với anh ấy. C̣n anh th́ có tội với Phương.

Tôi biết Thu hối hận. Nhưng tôi nói ngay:

– Anh sẽ yêu em, yêu thêm nữa !

– Không bao giờ! Đây là lần cuối cùng!

Tôi nói:

– Không phải tôi phản bội Phương một cách nhanh chóng. Và Thu cũng thế. Chúng ta đều có một quả tim trong quả tim chúng ta, nhưng em ạ, từ sau cơn sốt mà anh bi giao liên “chê,” anh thay đổi hẳn quan niệm về cuộc sống và t́nh yêu.
Chúng ta bị làm những con vật hi sinh cho những tham vọng. Chúng ta có thể ăn cơm rồi chết, đêm ngủ rồi không dậy nữa, hoặc một trận bom, một mũi tên độc. Thế là xong. Anh bi quan đến cùng cực !

Tôi tiếp :

– Em cũng chẳng khác ǵ anh đâu. Lại c̣n rất may rủi hơn anh nữa. Anh chàng của em, anh xin lỗi em nghe, biết đâu ở trong rừng hai năm nay cũng đă thay đổi quan niệm về cuộc sống và t́nh yêu. Em vào đến nơi th́ thấy rằng sự trèo đèo lội suố́ của em là vô ích.

Tôi chưa dứt lời th́ nàng khóc to lên. Bỏ mẹ rồi. Ai bảo triết lư nhảm. Người ta đang yêu đắm đuối lại chọc gậy vào phá khuấy ! Tôi không nói nữa. Để cho nàng tuôn hết suố́ lệ đến giọt cuối cùng tôi khẽ đỡ nàng đứng dậy.

Bất giác tôi nh́n lên ngọn cây. Một cặp khỉ đang ngồi lắc lẻo trên cành. Chứng đưa cho nhau những miếng mồi. Chúng vừa ăn vừa kêu chí chóe.
Bỗng một tiếng “phích.” Tôi nh́n xuống trước mặt tôi Một quả bứa chín bị cạp dở. Tôi nhặt lấy và trao cho Thu: “Trái chín của t́nh yêu đây em?”

… Con đường chập chùng rừng núi không tên , đă d́m chết bao nhiêu người có tên, nhưng khi nằm xuống th́ nấm mộ lại không tên.
Con đường mà tôi đang dẫm lên đây chỉ là một nhánh trong nhiều nhánh của con đường chính. Có lẽ là con đường dễ dàng nhất dành cho dân chánh , nên so với các con đường khác th́ nó không đáng kể là bao.

Sự thảm khốc của nó không phải chỉ do thiên nhiên gây ra, nghĩa là rừng thiêng nước độc mà c̣n do sự vô trách nhiệm của bọn lănh đạo Hà Nội ham nghe báo cáo hồng và thích được vỗ tay.

Bộ Tổng tư lệnh được Tổng cục Hậu cần báo cáo là đường đi tốt lắm, trang bị quân sĩ rất đầy đủ, chiến sĩ và cán bộ rất phấn khởi khi được đi Giải phóng Miền Nam. Một cái báo cáo đă “láo” xa vạn dậm so với sự thật như vậy, nhưng khi “Bác” hỏi về con đường ṃn “được vinh dự ” đội “tên Bác” như thế nào? th́ Đại tướng Tổng tư lệnh tô thêm ít phấn hồng của bà Đại tướng nữa. Thành ra bác ngồi trong Phủ toàn quyền thấy cái ngày bác vô thăm thành phố rực rỡ tên vàng như gần gang tấc !

Cái gang tấc đó của giấc mơ Hồ Chí Minh dài bằng cả dăy Trường Sơn lót bằng xương trắng. Nhiều anh bộ đội mười sáu, mười bảy tuổi đă không kịp từ giă gia đ́nh, chỉ được phát cho một hộp muối và mươi viên kí ninh, dăm th́a ruốc thịt, thế là đi. Họ đâu biết con đường này dài bao nhiêu cây số và hiểm nguy, độc chướng như thế nào. Bác bảo đi là đi.


Sau cái chết của Trung đội phó Thưởng, đoàn của tôi vô cùng chán nản. Một cán bộ trung đội phó bị chỉ trích quá đáng, đúng ra là bị mạt sát, nhục nhă đă tự nổ AK vào đầu.

Sáng hôm sau, vẫn như lần trước, tôi bị đơn vị bỏ lại cùng với một đám sứt tay găy gọng, nam có nữ có, họa sĩ có nhạc sĩ có. Và tôi là văn sĩ. Vậy là có thể thành lập một phân hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Trường Sơn.

Sốt ǵ sốt vậy ? Tôi vượt được đúng ba mươi ngày th́ sốt ! Và từ đó h́nh như cơn sốt không rời tôi nữa. Và đứa nào cũng sốt không đứa nào nguyên lành. Vô sốt rét bất thành tráng sĩ Trường Sơn.

Bạn đă từng thấy một người con gái đẹp ở Hà Nội – một vũ nữ ba lê – chẳng hạn. Sau một tháng leo núi và sốt rét, bây giờ nàng thê thảm đến mức độ bạn không c̣n muốn nh́n nữa. Tôi với nàng – Thu – quen nhau từ trong trường đi B. Thu là bạn của Phương người yêu tôi. Chúng tôi yêu nhau trong trường này…

Mỗi lần nh́n thấy Thu tôi lại nhớ Phương. Chắc có lẽ Phương bây giờ cũng như thế này.
Tôi nằm trên vơng, mơ màng nghe tiếng nói của ai mà thức dậy. Tôi tự hỏi thầm: Sao ḿnh còn sống? Mỗi lần mở mắt ra, th́ đó là câu hỏi như kinh nhật tụng của Hồ chủ tịch mà mỗi người cán bộ đều xài trong kháng chiến.

Sao ḿnh c̣n sống? Sao ḿnh chưa chết?

Giá có Phương ở bên cạnh th́ đỡ biết bao, mặc dù cả hai cùng sốt, nhưng đỡ cô đơn. Bạn đă từng biết cái cô đơn của bệnh nhân khi tỉnh giấc mà không có một ai bên cạnh hết không, hoặc có người mà người đó coi bạn như rác, hoặc không là ǵ cả. Người đó là giao liên. Họ chán cán bộ chiến sĩ đến độ là xem cán bộ chiến sĩ như cái nợ đời nợ kiếp. Nếu một người lỡ chết tại trạm của họ , th́ họ phải nhọc sức khiêng đi bỏ xa xa chỗ đóng quân. Tội nghiệp, họ không có sức. Họ cũng đau ốm và thiếu thốn như chúng tôi, chỉ khác là họ biết đường đi.

Họ là người ở đồng bằng không quen thủy thổ ở đây cũng như dân Hà Nội chúng tôi vậy.

Trong lúc tôi không c̣n nhờ vả được ai nữa th́ một anh giao liên đến. Anh ta c̣n trẻ lắm, đâu hai mươi ngoài ǵ đó. Má hóp răng vêu, tay chân ḷng kḥng như tay chân vượn.
Anh ta đến ngồi bên vơng tôi. Tôi không hiểu sao anh ta lại hỏi :

– Đồng chí có muốn ăn cháo hay uống nước ǵ không, tôi nấu dùm cho.

– Tôi khát nước quá trời !

– Mấy cử rồi ?

– Mấy chục cử rồi th́ có !

– Cách nhật hay cách hằng nhật?

– Liên miên trời đất, không c̣n biết đầu đuôi ǵ nữa !

– Đi ông Cụ à?

– Ừ, ông Cụ.

– Thế th́ c̣n khướt !

– Cậu ở đâu ta thế? Tôi dở giọng Bắc ra để bắt chuyện.

– Nghi Tầm Hà Nội !

– Hồ bơi Quảng Bá à?

– Vâng! . . . Sao anh trông quen quen là !

– Nhà cậu ở góc nào nào ?

– Th́ ở ven hồ, trên đường nhựa ngó xuống.

– Vậy gần trại sản xuất của Hội Nhà văn ?

– Đúng đấy. Nhà em có vườn mận.

– Tôi nhớ ra rồi !

Quả thật tôi đă nhớ ra. Ở cái vườn mận đó, một người bạn tôi đă yêu một cô gái. Vườn mận nhiều bóng mát và trái rất sai. Hoa mận có nhụy trắng và thơm như nhụy đào. V́ cái vụ đi Nam mà mối t́nh này lỡ dở. Tôi có biết người con gái đó. Nàng đẹp chất phác nhưng là một vẻ đẹp ít thấy. Ở cái nh́n đầu tiên ḷng anh nhà văn kia đă nảy nở ngay mối t́nh nửa chợ nửa quê.

Người giao liên lại hỏi tôi:

– Anh cần ǵ em giúp cho?

Anh giao liên không gọi tôi là đồng chí nữa. Tôi chẳng biết cần anh ta giúp cái ǵ bây giờ. Cần th́ rất cần nhưng cần nhất là ăn. Ăn ǵ ? Cháo ! Ai nấu ? Ai cũng được, nhưng nấu th́ không có ai.

Không mấy khi ai giúp ai nấu cháo hay nấu ǵ trên đường này. Hoặc hơn thế nữa, không ai giúp ai trong bất cứ việc ǵ , đừng oán trách chi ai. Trước đây vài trạm tôi đă cùng nằm lại với ba thằng khác. Lúc đó một nhà quay phim của xưởng phim Hà Nội, lại cùng học chung một trường ngày xưa, đă không thèm ngó mặt tôi và đă không thèm tháp tùng vào đoàn bệnh nhân bọc hậu của tôi.
Anh ta cũng ốm nằm lại nhưng đă vươn lên nổi. Khi gặp tôi và đám đồng hành bệnh lặc lè, anh đă làm mặt lạ và không đi chung.
Anh ta giải thích như sau: “Ḿnh bi kẹt kinh tế với mấy đứa kia !”

Mấy “đứa kia” nào , tôi không biết, nhưng dù chúng nó là mấy đứa nào đi nữa anh ta vẫn phải đi với chúng tôi để giữ tính cách tập thể của đoàn mà lúc ra đi nhà trường đă dặn ḍ. Anh ta nói vậy nhưng tôi hiểu rằng anh ta sợ đi chung với đám bệnh nhân yếu hơn anh ta rồi sẽ phải cáng đáng nhiều việc. Bọn tôi cũng bất cần. Sự giúp đỡ của anh ta nếu có th́ cũng chẳng đi đến đâu mà phải cầu cạnh anh ta ráp vào với ḿnh.


Còn tiếp ....