Cali Today News - Tin tức lớn nhất trong tháng rồi là cái chết của 456 người và khoảng 800 người khác bị thương trong vụ dẫm đạp chen lấn trên cây cầu treo bắt vào đảo Kim Cương ở Nam Vang. Thảm thương là có quá nhiều người trẻ đă tử vong.
Con số người chết đă là thuộc loại kỷ lục thế giới trong một vụ dẫm đạp, vượt qua 362 tín đồ Hồi Giáo chết tại Thánh Địa Mecca năm 2006 rồi. Đa số bị ngạt, bị kẹt cứng, bị chà đạp dưới chân, không thể nhút nhích và cũng không thể thở được. Một số đă nhảy xuống sông bị chết đuối.
Heng Sinith, một phóng viên ảnh cho AP, nói anh đă không thể bấm nổi máy trước cảnh tượng quá thê lương này: “Người ta dồn cục lên nhau như củi đốt, cùng 5 người một lúc, họ la hét xin cứu giúp, có người xin nước. Tôi không thể cứu được ai v́ họ đă bị “khóa cứng” trong đống củi người dày đặc”
Một sinh viên 25 tuổi sống sót tên Chan Chlay Loeurt nói: “Không hiểu cái ǵ đă xảy ra. Đột nhiên ḍng người “xoắn” vào nhau. Tôi hết cục cựa nổi, cũng không thở nổi, tôi đă ngất xỉu. Khi tỉnh dậy, tôi thấy ḿnh đang ở trên xe cảnh sát cạnh bên một cái xác người”
Nhưng dẫm đạp (stampede) là ǵ?
Dẫm đạp là một hành vi cuống cuồng của đám đông của động vật sống theo bầy đoàn trong đó bầy đoàn hay con người rung rung bắt dầu chạy theo một hướng, nhưng không có chủ đích rơ rệt.
Các loài động vật được nhận biết có hành động dẫm đạp là trâu ḅ, voi, ngựa hoang, tê giác. Bất cứ cái ǵ cũng có thể khởi sự một cuộc dẫm đạp, nhất là về ban đêm, thí dụ như sét đánh bất ngờ, có ai đó nhảy lên lưng ngựa bất th́nh ĺnh, một con vật trong đoàn rùng rùng thân ḿnh bất thường.
Các nhà khoa học nhận thấy trâu ḅ sau khi cho ăn xong và được phân tán trên khoảng rộng ít có hành vi dẫm đạp. Một đám bầy đoàn lớn của động vật sẽ “nghiến nát” bất cứ cái ǵ trên đường chạy do hốt hoảng của chúng.
Những người cowboys chăn ngựa ở Mỹ có kinh nghiệm khi xảy ra hiện tượng này sẽ t́m cách cho bầy ngựa chạy theo ṿng tṛn, thay v́ chạy về hướng núi hay một gịng sông hoặc tệ hơn chạy về hướng nông trại có nhà của con người. Một phát súng bắn sẽ làm những con vật đầu đàn chạy theo hướng mà người cowboy muốn.
Hành động dẫm đạp của con người thường xảy ra trong những cuộc hành hương tôn giáo, các cuộc thi đấu thể thao và đại nhạc hội ngoài trời. Nó cũng cũng có thể xảy ra bất cứ nơi nào có hiện tượng gọi là “đám đông kinh hoàng (mass panic), thí dụ như có tiếng nổ hay hỏa hoạn, khiến nhiều người t́m cách thoát chạy.
Thường th́ cái chết diễn ra cho con người chính yếu trong các cuộc dẫm đạp là do ngạt thở, chứ không phải do bị đạp. Các nhà chuyên môn gọi hiện tượng này là “dồn cục và nén mạnh đám đông”(crowd crush), theo cả chiều ngang lẫn chiều thẳng đứng.
Trong lịch sử người ta ghi nhận vụ dẫm đạo kinh hoàng nhất xảy ra ở Chongqing, Trung Hoa, vào thời Đệ Nhị Thế Chiến khi quân đội Nhật dội bom thành phố ngày 6 tháng 6 năm 1941.
Vụ ném bom gây hoảng loạn cho những người Trung Hoa đang ẩn nấp tại một trung tâm lớn. Cuộc dày xéo do bỏ chạy tán loạn sau dó làm cho khoảng 4,000 người chết, đa số là do chết ngạt.
Ngày 18 tháng 5 năm 1896 có đến 1,389 người đă chết và 1,300 người bị thương trong thảm trạng Khodynka v́ đám đông dân chúng muốn được tặng phẩm vật của Hoàng Gia Nga trong lễ đăng quang của Tsar Hoàng Nicholas II và đă chen lấn xô đẩy gây dẫm đạp nhau.
Phương Tây cũng bị hiện tượng này và cũng có nhiều người chết. Thí dụ gần đây nhất là vào ngày 24 tháng 7 năm 2010, thảm họa gọi là “Love Parade” trong đó có 21 người chết và hơn 500 người bị thương tại cuộc dẫm đạp ở Duisburg, Đức.
Nguyên nhân đă được xác định trong vụ dẫm đạp trên cây cầu dẫn ra đảo Kim Cương ở Cambodia đă được xác định là khi có một số người mệt lả, chính tiếng la “cầu sập” v́ nó đong đưa đă kích động cơn hoảng loạn của dân chúng.
Điều làm đau ḷng là những người chết c̣n quá trẻ và họ đang vui vẻ trong lễ hội Water Festival. Đa số người chết lại là phụ nữ và một số trẻ con.
Hồng Quang
calitoday
Bookmarks