𝕂 𝚑𝚒 𝚗𝚑ữ𝚗𝚐 𝚗𝚑â𝚗 𝚌𝚑ứ𝚗𝚐 𝚌𝚞ố𝚒 𝚌ù𝚗𝚐 𝚌ủ𝚊 𝙽𝚑ậ𝚝 𝙱ả𝚗 𝚟ề 𝚃𝚑ế 𝚌𝚑𝚒ế𝚗 𝙸𝙸 𝚍ầ𝚗 𝚋𝚒ế𝚗 𝚖ấ𝚝, 𝚝𝚛í 𝚝𝚞ệ 𝚗𝚑â𝚗 𝚝ạ𝚘 đ𝚊𝚗𝚐 𝚖𝚊𝚗𝚐 đế𝚗 𝚌𝚑𝚘 𝚗𝚑ữ𝚗𝚐 𝚗𝚐ườ𝚒 đă 𝚔𝚑𝚞ấ𝚝 𝚝𝚛𝚘𝚗𝚐 𝚌𝚑𝚒ế𝚗 𝚝𝚛𝚊𝚗𝚑 đ𝚒ề𝚞 𝚖à 𝚜ử 𝚜á𝚌𝚑 𝚔𝚑ô𝚗𝚐 𝚋𝚊𝚘 𝚐𝚒ờ 𝚌ó 𝚝𝚑ể 𝚕à𝚖 đượ𝚌: 𝚖ộ𝚝 𝚌𝚞ộ𝚌 𝚜ố𝚗𝚐 𝚝𝚑ứ 𝚑𝚊𝚒.
CUỘC SỐNG “THỨ HAI” SAU CÁI CHẾT CỦA CÁC PHI CÔNG CẢM TỬ THẦN PHONG NHẬT BẢN
QUA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO SINH ( GENERATIVE AI )
░ 𝓗░iện đă có những đoạn phim về các phi công cảm tử Thần Phong (Kamikaze) của Nhật Bản mà trước đây chưa từng có máy quay nào ghi lại được.
Ban đầu, chỉ có những bức ảnh đen trắng chụp những phi công Nhật Bản trong bộ đồ bay được lưu giữ trong một trạng thái đặc biệt của ảnh tư liệu, nơi một người có thể trẻ măi không già nhưng đă chết từ 80 năm trước. Rồi màu sắc xuất hiện. Làn da hồng ấm lên. Một cái đầu quay lại. Một người nh́n về phía người khác; người kia mỉm cười. Chẳng mấy chốc, họ cùng nhau cười, trẻ trung, đẹp trai và tràn đầy sức sống.
Những video này thuộc một thể loại lịch sử do AI ( trí tuệ nhân tạo) tạo ra đang lan truyền mạnh mẽ trên YouTube và mạng xă hội, nơi những bức ảnh về quá khứ thời chiến của Nhật Bản được tô màu, hoạt h́nh hóa và biến thành những đoạn phim ngắn đầy cảm xúc. Phi công xung kích cảm tử — được biết đến trong tiếng Anh là kamikaze (Thần Phong) . Bên dưới những video này, nhiều lời b́nh luận bày tỏ ḷng biết ơn đối với những chiến binh đă hy sinh mạng sống của ḿnh để bảo vệ nước Nhật mà họ đang sống ngày nay. Những người khác nói rằng họ xúc động và đă khóc. Một cuộc điều tra của NHK cho thấy những video này đă thu hút hơn 100 triệu lượt xem trong ṿng hai năm.
NHK cũng phát hiện những thông tin bị nghi ngờ là giả trong các di chúc được tŕnh bày như thể là lời của chính các phi công cảm tử, cũng như các video nhầm lẫn giữa lực lượng Kamikaze với Kaiten , chương tŕnh tàu ngư lôi có người lái của Nhật Bản thời Đệ II Thế Chiến. Nói cách khác, những sự chỉnh sửa này có thể không chính xác vượt ra ngoài việc chỉ làm cho những bức ảnh cũ chuyển động.
Những bức ảnh cũ luôn gợi lên một nỗi khát khao đặc biệt: khao khát được biết điều ǵ đă xảy ra ngay trước và sau khi máy ảnh bấm máy, giọng nói của người trong ảnh như thế nào, liệu nụ cười có c̣n trên môi sau khi bức ảnh được chụp hay không. Cho đến gần đây, người ta không có cách nào để thỏa măn khao khát đó ngoài việc tưởng tượng.
Và điều này đang xảy ra vào một thời điểm đặc biệt. Tám mươi mốt năm sau khi Nhật Bản đầu hàng, đất nước này đang tiến gần đến hồi kết của kư ức sống về chiến tranh. Một người nhớ về năm 1945 khi mới 10 tuổi nay đă 91 tuổi. Một cuộc khảo sát của Kyodo News đối với 70 bảo tàng chiến tranh Nhật Bản cho thấy một phần tư trong số những lưu trữ sống đó đă ra đi mang theo những kư ức chiến tranh biến mất vĩnh viễn.
Trong nhiều thập kỷ, vấn đề đặt ra là làm thế nào để bảo tồn kư ức trước khi những người cuối cùng lưu giữ nó qua đời. Giờ đây, một khả năng kỳ lạ hơn xuất hiện thay thế họ.
Khó có thể t́m được một chủ đề nào gây tranh căi hơn là về những chiến binh cảm tử Kamikaze. Nhật Bản đă dành tám thập kỷ để tranh luận về bản chất của những người này và ư nghĩa cái chết của họ: những người yêu nước hay nạn nhân, những kẻ cuồng tín với chủ nghĩa quân phiệt hay những chàng trai trẻ sợ hăi, những t́nh nguyện viên tự nguyện hay những thanh niên bị mắc kẹt trong một hệ thống mà sự từ chối gần như là điều không thể chấp nhận được.
Những ghi chép c̣n sót lại về bản chất thực sự này lại mang đến cảm giác khó chịu v́ quá đỗi con người .
Trong một bộ phim tài liệu được phát sóng tháng này, một cựu phi công tấn công đặc nhiệm mô tả nhiệm vụ của ḿnh là một mệnh lệnh, chứ không phải là một sự lựa chọn. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng ông không hề nao núng ǵ về điều đó vào thời điểm đó và không nhớ ḿnh đă từng sợ hăi. Một người đàn ông khác, người mà nhiệm vụ của ông không bao giờ được thực hiện v́ Nhật Bản đầu hàng trước, luôn ám ảnh với cảm giác tội lỗi v́ c̣n sống sót sau khi các đồng đội của ông đă hy sinh.
Những người đă khuất để lại những mâu thuẫn của riêng họ. Bảo tàng Ḥa b́nh Chiran lưu giữ hàng ngàn bức thư, bức ảnh và vật dụng liên quan đến các phi công. Không lâu trước khi qua đời năm 1945, Phi công cảm tử Toshio Anazawa , 23 tuổi, đă viết thư cho vị hôn thê của ḿnh về những cuốn sách anh vẫn muốn đọc và những bức tranh anh muốn xem. Điều b́nh dị và đau ḷng nhất là anh viết rằng anh muốn gặp và tṛ chuyện với cô ấy đă không thể thực hiện.
https://ameblo.jp/100-onepukapuka/entry-12847851555.html
Nhà sử học Emiko Ohnuki-Tierney cũng đă ghi lại những cuộc đấu tranh tư tưởng của các học viên phi công với triết lư, nghĩa vụ về sự hy sinh mà họ không phải lúc nào cũng chấp nhận.
Tám thập kỷ lời kể và những điều tra vẫn chưa đưa ra được câu trả lời rơ ràng về cảm giác thực sự như thế nào khi là một trong những người đàn ông đó. Trí tuệ nhân tạo tạo sinh có thể đưa ra câu trả lời chỉ trong vài giây.
Một phi công Cảm tử Thần Phong (Kamikaze) của Hải quân chào tiễn biệt khi nhận lệnh lên đường (khoảng năm 1944) | Public Domain via Wikimedia
Việc mong muốn những người đă khuất trở nên gần gũi hơn vốn dĩ không có ǵ đáng phải sợ hăi. Sự đồng cảm dành cho một phi công tuổi thanh niên cũng không đồng nghĩa với việc ủng hộ Đế quốc Nhật Bản. Thực tế, việc làm sống lại những con người đă bị gán ghép suốt nhiều thập kỷ chỉ bằng từ “kamikaze” chính nó có thể sửa chữa một sự bóp méo lịch sử.
Vấn đề là trên mạng internet ngày nay, ranh giới giữa việc nhân văn hóa và lăng mạn hóa có thể chỉ cách nhau một bản nhạc nền.
Suy cho cùng, đây chính là điều mà internet làm giỏi một cách phi thường.
Chính trị được chỉnh sửa. Kẻ giết người hàng loạt được chỉnh sửa. Hoàng đế La Mă tàn bạo được chỉnh sửa. Giờ đây, quá khứ được tô điểm màu sắc, làm nổi bật khuôn mặt và tạo video theo phong cách điện ảnh đến mức khoảng cách lịch sử dường như sụp đổ. Một phi công trẻ , một ánh nh́n tŕu mến, âm nhạc nền trổi lên, một ḍng chú thích về sự hy sinh: điều xa vời trở nên gần gũi, thân mật; điều phức tạp trở nên dễ cảm nhận ngay lập tức .
Những thứ khó có thể gói gọn trong khuôn khổ đó là các thể chế đă đẩy anh ta vào chỗ chết, cuộc chiến tranh xâm lược của Nhật Bản trên khắp châu Á, những người thiệt mạng trong các cuộc tấn công đặc biệt hoặc khả năng một người có thể cùng lúc mang nhiều cảm xúc trái ngược nhau.
https://www.instagram.com/reels/DZvdXEEN1x2/
Nghiên cứu cho thấy điều này có thể quan trọng hơn cả khía cạnh thẩm mỹ. Trong một thí nghiệm năm 2025 với 200 người tham gia, h́nh ảnh và video được xử lư bằng trí tuệ nhân tạo đă làm tăng sự hồi tưởng sai lệch, trong đó video do AI tạo ra dựa trên ảnh đă chỉnh sửa tạo ra hiệu ứng mạnh nhất. Các nghiên cứu khác đă phát hiện ra rằng mọi người đánh giá cao những bức ảnh cá nhân đă được chỉnh sửa v́ chúng dường như thể hiện cảm xúc của một kư ức , ngay cả khi họ biết điều đó không có thật.
Phi công AI không cần phải đánh lừa chúng ta. Chúng ta có thể nhận ra h́nh ảnh động, hiểu một cách lư trí rằng ánh nh́n đó chưa từng xảy ra, và vẫn có cảm giác như ḿnh đă nh́n thấy điều ǵ đó về anh ta .
https://www.instagram.com/reels/DL4wF2rBPuj/
Qua nhiều thế hệ, việc lưu giữ kư ức chiến tranh có nghĩa là ghi lại lời kể trước khi người mang lời kể ấy biến mất: giọng nói, sự do dự, sự mâu thuẫn, những khoảng trống trong kư ức. Nhật Bản vẫn đang nỗ lực hết sức để làm điều đó. Các bảo tàng lưu giữ thư từ; các đài phát thanh phỏng vấn những người đàn ông gần 100 tuổi đến thế hệ trẻ kế thừa công việc kể lại những ǵ họ đă nghe.
Đối với kho lưu trữ kư ức, những sự thiếu vắng này là vĩnh viễn. Đối với trí tuệ nhân tạo tạo sinh, chúng chỉ là những gợi ư.
Có điều ǵ đó gần như phi triết học ở đây. Một mô h́nh tạo sinh không biết sự khác biệt giữa một chi tiết đă mất và một chi tiết chưa từng tồn tại. Nó không thể hiểu rằng đôi khi câu trả lời có trách nhiệm cho một câu hỏi về lịch sử là " chúng ta không biết" . Nó không thể nhận ra sự im lặng như một bằng chứng hay sự không thể biết được đời sống nội tâm của người khác như một ranh giới đáng được tôn trọng.
Hăy cho nó khoảng trống giữa hai khung h́nh và nó sẽ lấp đầy. Hăy cho nó khuôn mặt của một người đă chết và tự nó sẽ quyết định điều người đó làm ǵ tiếp theo.
Đây chính là luận điểm điên rồ nằm ở cốt lơi của trí nhớ tổng hợp: lần đầu tiên, khả năng tạo ra những h́nh ảnh tưởng như bằng chứng về quá khứ của chúng ta trở nên gần như vô hạn, trong khi khả năng bác bỏ chúng lại biến mất. Các nhân chứng chết đi. Kho lưu trữ ngừng phát triển. Các mô phỏng th́ không. Cuối cùng, có thể sẽ có nhiều đoạn phim về quá khứ chưa từng xảy ra hơn là những đoạn phim đă thực sự xảy ra.
____________________ _________
𝘛𝘩𝘦 𝘜𝘯𝘤𝘢𝘯𝘯𝘺 𝘈𝘐 𝘈𝘧𝘵𝘦𝘳𝘭𝘪𝘧𝘦 𝘰𝘧 𝘑𝘢𝘱𝘢𝘯’𝘴 𝘒𝘢𝘮𝘪𝘬𝘢𝘻𝘦 𝘗𝘪𝘭𝘰𝘵𝘴
https://www.tokyoweekender.c om/.../ai-afterlife-of.../
____________________ _______
Translator's FB
https://www.facebook.com/nguyentatv/...x1pFrEDYffk1ul
Reply With Quote
Bookmarks